Uzmanlar uyarıyor! Aşırı gaz çıkarmak ne anlama geliyor?

Gaz çıkarmak, toplumda çoğu zaman mahcup edici bir durum olarak görülse de, uzmanlar bu fizyolojik olayın insan sağlığı açısından önemli bir gösterge olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye'deki sağlık otoriteleri, gaz çıkarmanın sıklığı, nedenleri ve hangi durumlarda bir uzmana başvurulması gerektiği konusunda vatandaşları bilgilendiriyor. Özellikle aşırı gaz çıkarmak, bağırsak sağlığının bir yansıması olarak ele alınıyor ve bu konuda farkındalık oluşturulması hedefleniyor.

Gaz çıkarmak neden olur ve hangi sıklık normal kabul edilir?

Uzmanlara göre, gaz çıkarmak insan vücudunun doğal bir fonksiyonudur. Georgia Augusta Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Dr. Satish Rao'nun araştırmalarına göre, bir kişi günde ortalama yedi ila 24 kez gaz çıkarabiliyor. Bu durum, sindirim sisteminde gerçekleşen fermantasyon sürecinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Bağırsaklarda gerçekleşen bu fermantasyon, azot, oksijen, karbondioksit, metan ve hidrojen gibi çeşitli gazların oluşmasına yol açıyor. İlginç bir şekilde, gazların büyük bölümü kokusuzken, kötü kokuya neden olan ise yalnızca kükürt içeren bileşenler. İnsan burnu ise bu kükürt bileşenlerini çok düşük miktarlarda bile algılayabiliyor. Gaz oluştuğunda, vücudun iki temel çıkış yolu bulunuyor: Bir kısmı kan dolaşımına geçerek nefes yoluyla atılırken, geri kalanı ise anüs yoluyla dışarı çıkıyor. Eğer gaz üretimi hızlı ve fazla olursa, vücut bu gazı ememeden dışarı atmak zorunda kalıyor. Türkiye'deki sağlık uzmanları, günde birkaç kez gaz çıkarmanın genellikle endişe verici olmadığını, hatta sindirim sisteminin sağlıklı çalıştığının bir göstergesi olabileceğini belirtiyor. Ancak, gaz çıkarmanın sıklığı kişiden kişiye değişebiliyor ve bu durum bireysel sağlık faktörlerine, beslenme alışkanlıklarına ve bağırsak mikrobiyotasının durumuna bağlı olarak farklılık gösterebiliyor.

Kimler daha fazla gaz çıkarır ve hangi faktörler etkili?

Gaz çıkarmak, yalnızca belirli bir gruba özgü bir durum değildir; her insan, özellikle karbonhidrat içeren gıdalar tükettiğinde gaz çıkarır. UCLA Üniversitesi'nden Dr. Folasade P. May, bazı kişilerin diğerlerine göre daha fazla gaz çıkardığını, bunun ise çeşitli faktörlere bağlı olduğunu ifade ediyor. Örneğin, çok hızlı yemek yiyen, sık sık sakız çiğneyen veya gazlı içecekler tüketen kişiler daha fazla hava yutarak gaz çıkarmaya eğilimli olabiliyor. Ayrıca, bazı bireylerde bağırsak bakterilerinin yapısı ve çeşitliliği de gaz üretimini artırabiliyor. Diyet, sindirim hızı ve kullanılan ilaçlar da gaz oluşumunu etkileyen önemli unsurlar arasında yer alıyor. Türkiye'deki uzmanlar, stres ve kaygının da gaz çıkarmak üzerinde etkili olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle irritabl bağırsak sendromu gibi fonksiyonel bağırsak rahatsızlıkları bulunan kişilerde, stresin sindirim sürecini ve gaz üretimini artırabileceği belirtiliyor. Bu nedenle, gaz çıkarmak yalnızca beslenme ile değil, aynı zamanda psikolojik faktörlerle de ilişkili bir durum olarak değerlendiriliyor.

Gaz çıkarmak üzerinde etkili olan besinler ve FODMAP diyeti

Beslenme alışkanlıkları, gaz çıkarmak üzerinde doğrudan etkili olan en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Monash Üniversitesi'nden Dr. Ed Giles, gaz oluşumuna en çok neden olan gıdaların başında FODMAP olarak adlandırılan karbonhidratların geldiğini belirtiyor. FODMAP, fermente edilebilir oligosakaritler, disakaritler, monosakaritler ve polialkoller anlamına geliyor. Bu tür karbonhidratlar, bağırsak bakterileri tarafından fermente edildiğinde gaz üretimini artırıyor. Fasulye, mercimek, soğan, sarımsak, brokoli, lahana gibi sebzeler, bazı tam tahıllar ve meyveler FODMAP açısından zengin besinler arasında yer alıyor. Ayrıca, laktoz intoleransı olan bireylerde süt ve süt ürünleri de gaz çıkarmak açısından risk oluşturabiliyor. Türkiye'de de yaygın olarak tüketilen bu gıdaların, özellikle hassas bağırsaklara sahip kişilerde gaz üretimini artırabileceği konusunda uyarılar yapılıyor. Uzmanlar, gaz çıkarmak konusunda sorun yaşayan kişilerin beslenme alışkanlıklarını gözden geçirmesini ve gerekirse bir diyetisyene danışmasını öneriyor.