Televizyon karşısında geçirilen uzun süre beyin küçülmesiyle ilişkilendirildi

ABD'de Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) öncülüğünde yürütülen geniş çaplı bir araştırma, televizyon izleme alışkanlığının beyin sağlığı üzerindeki etkilerini mercek altına aldı. Araştırmada, 40'lı yaşlardan 70'li yaşlara kadar olan 1.712 yetişkin, 20 yıldan uzun bir süre boyunca takip edildi ve beyin görüntülemeleriyle sonuçlar değerlendirildi. Elde edilen veriler, aşırı televizyon izleyen bireylerin beyinlerinde ciddi değişiklikler yaşandığını gösterdi. Bu kişilerde hem beyin hacminde küçülme hem de kan damarlarında hasar tespit edildi. Araştırma, oturma şeklinin beyin sağlığı üzerinde sanılandan çok daha büyük bir rol oynadığını ortaya koydu. Özellikle televizyon izleme gibi pasif ekran süresi, masa başı işte oturmaya kıyasla beyin üzerinde daha olumsuz sonuçlara yol açıyor.

USC ekibinden televizyon izleme ve beyin küçülmesi uyarısı

USC Biyolojik Bilimler ve Antropoloji Profesörü David Raichlen'in liderliğinde yürütülen araştırmada, katılımcıların oturma alışkanlıkları detaylı şekilde incelendi. Elde edilen bulgular, televizyon izleme süresi arttıkça beyin hacminin azaldığını ve özellikle frontal ile oksipital loblarda küçülmenin belirginleştiğini gösterdi. Bu loblar, planlama, hareket ve görme gibi temel işlevlerle ilişkilendiriliyor. Araştırma, Alzheimer hastalığında erken değişim gösteren beyin bölgelerinde de hacim kaybı saptadı. Özellikle pasif ekran süresi, hafıza ve düşünme ile ilgili alanlarda küçülmeye yol açarken, bu durumun ileride bilişsel gerileme ve demans riskini artırabileceği vurgulandı. Araştırmacılar, televizyon izleme alışkanlığının, kilo, egzersiz düzeyi, sigara ve alkol tüketimi gibi diğer sağlık faktörlerinden bağımsız olarak beyin sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirtti.

Pasif ekran süresi beyin damarlarında hasarı tetikliyor

Çalışmada, televizyon izleme süresiyle beyin damarlarındaki hasar arasında da güçlü bir ilişki saptandı. Aşırı televizyon izleyen katılımcıların beyin taramalarında, beyaz madde hiperintensiteleri olarak bilinen parlak lekeler daha sık görüldü. Bu lekeler, beynin küçük kan damarlarında meydana gelen hasarın göstergesi olarak kabul ediliyor. Söz konusu damar hasarı, inme riskinin artmasına ve bilişsel işlevlerde hızlı bir gerilemeye yol açabiliyor. Araştırmaya göre, sık televizyon izlemek, bu tür beyin damar hasarının en güçlü belirleyicisi olarak öne çıkıyor. Masa başı işte geçirilen uzun süreler ise benzer bir risk taşımıyor. Hatta işte oturanların beyinlerinde, televizyon izleyenlere kıyasla daha büyük frontal, oksipital ve parietal loblar ile daha az damar hasarı tespit edildi. Araştırmacılar, bu farkı, masa başı işlerin genellikle zihinsel çaba gerektirmesine ve düşünsel olarak aktif olunmasına bağlıyor.

USC araştırmasında cinsiyet farkı ve yaşam tarzı etkisi

USC araştırmasının çarpıcı bulgularından biri de televizyon izleme ve işte oturma alışkanlıklarının beyin sağlığı üzerindeki etkilerinin cinsiyete göre değişmesi oldu. Erkeklerde, hem aşırı televizyon izleme hem de uzun süre işte oturma, beyin yapısında belirgin değişikliklerle ilişkilendirildi. Kadınlarda ise bu alışkanlıkların beyin hacmi ve damar sağlığı üzerinde anlamlı bir etkisi gözlenmedi. Araştırmacılar, bu farkın kadınların gün içinde daha kısa ve kesintili oturumlar geçirmesinden kaynaklanabileceğini düşünüyor. Ayrıca, araştırmada kullanılan veriler ARIC (Ateroskleroz Riskinin Topluluklar Üzerindeki Etkisi) çalışmasından alındı ve katılımcıların alışkanlıkları uzun yıllar boyunca düzenli olarak izlendi. Sonuçlar, televizyon izleme süresinin, egzersiz, kilo, sigara veya alkol gibi diğer risk faktörlerinden bağımsız şekilde beyin sağlığına zarar verdiğini ortaya koydu.