İnsan beyninin gizli şifresi çözüldü! Duyguları okurken ne oluyor?

Belçika'nın Gent Üniversitesi ve UCLouvain'den bilim insanları, Brüksel'de yer alan Cliniques universitaires Saint-Luc'ta yürüttükleri deneyde, insan beyninin hem yüz ifadelerini hem de ses tonunu kullanarak duyguları nasıl tanıdığını ortaya koydu. Araştırma kapsamında 24 sağlıklı yetişkinin beyin görüntüleri incelendi. Katılımcılar, 20 ile 44 yaşları arasında olup, yarısı erkek ve ana dili Fransızca olan kişilerden seçildi. Deneyler sırasında katılımcılar, ya sessiz yüz videolarını izledi, ya da duygusal sesleri dinledi; bazı durumlarda ise her iki uyarana aynı anda maruz bırakıldı. Elde edilen bulgular, beynin yüz ve ses alanlarının birbirinden bağımsız çalışmadığını, aksine duygusal sinyalleri paylaşan ve ortak bir kodla işleyen bir yapıya sahip olduğunu gösterdi.

Stefania Mattioni ve Olivier Collignon: Beyin bölgelerinde duyguların ortak kodu bulundu

Çalışmanın başında yer alan Stefania Mattioni ve Olivier Collignon, beyin görüntüleme teknikleriyle katılımcıların yüz ve ses alanlarını ayrıntılı olarak haritaladı. Yüz haritası, beynin alt kısmındaki fusiform yüz alanı, arka bölümdeki ikinci bir bölge ve başın yan tarafındaki bir kıvrımı içeriyordu. Ses haritası ise temporal lobun bir şeridi ile frontal lobda görülen bir bandı kapsıyordu. Deneyde kullanılan klipler, tiksinti, korku, mutluluk, üzüntü veya nötr duyguları ifade eden dört farklı aktörden alınmış, bir saniye uzunluğunda kısa videolar ve kelime içermeyen vokal seslerden oluşuyordu. Katılımcılar, aynı duygunun iki kez üst üste tekrarlandığı durumlarda bir düğmeye basarak tepki verdi. Ortalama olarak her on tekrarın dokuzunu doğru şekilde yakaladılar. Araştırmacılar, bilgisayar programları yardımıyla beyin bölgelerindeki aktivite desenlerinden beş temel duyguyu ayırt etmeyi başardı. Özellikle fusiform yüz alanı, yan kıvrım ve frontal bant bölgeleri, ekranda yüz olmadan bile bir sesin duygusunu taşıyabildi. Aynı şekilde, ses alanları da sessiz bir yüz ifadesindeki duyguyu belirleyebildi. Bu bulgular, beynin belirli bölgelerinin sadece tercih ettikleri duyuyla sınırlı kalmadığını, hem yüz hem de ses yoluyla gelen duygusal bilgileri işleyebildiğini gösterdi.

Brüksel deneyinde yüz ve ses duyguları için örtüşen beyin desenleri tespit edildi

Deneyin sonuçları, beyin bölgelerinin hem yüz hem de ses sinyallerini işleyebildiğini ortaya koymakla kalmadı; aynı zamanda bazı bölgelerin üzgün bir ses ile üzgün bir yüzü kısmen aynı şekilde temsil ettiğini gösterdi. Özellikle yan kıvrım, ses alanları ve frontal bantta, üzgün bir ses ve üzgün bir yüz benzer desenler oluşturdu. Araştırmacılar, bu bölgelerin arka kısmının yüzleri, ön kısmının ise sesleri daha iyi işlediğini belirledi. Fusiform yüz alanında ise ses ve yüz desenleri arasında net bir ayrım gözlendi. Ayrıca, yüz duygularını ses alanlarından okumak daha kolayken, ses duygularını yüz alanlarından tespit etmek daha zordu. Bu durum, önceki araştırmalarla da örtüşüyor; zira insanların duyguları bir yüzden sese kıyasla daha doğru tanıdığı biliniyor. Araştırmacılar, daha güvenilir bir duygusal sinyalin diğer duyunun bölgelerinde daha belirgin şekilde ortaya çıktığını vurguladı.