Gözyaşınız stresinizi anlatıyor! İğnesiz serotonin ölçen akıllı lens geliştirildi

Terasaki Biyomedikal İnovasyon Enstitüsü'nün öncülüğünde geliştirilen yeni bir kontakt lens, gözyaşı sıvısındaki serotonin seviyesini ölçerek stres takibini iğnesiz ve pratik bir hale getiriyor. ABD'de yürütülen araştırmada, kontakt lensin kenarına yerleştirilen kimyasal sensör sayesinde vücut kimyasındaki değişiklikler doğrudan gözyaşı üzerinden tespit edildi. Bilim insanları, bu yöntemin özellikle ruh haliyle bağlantılı biyobelirteçlerin izlenmesinde önemli bir adım olduğunu vurguluyor. Şu ana kadar insanlarda doğrudan test edilmese de, hayvan deneyleri ve laboratuvar analizleri umut verici sonuçlar ortaya koydu.

Yangzhi Zhu: 'Gözyaşı serotonini stresle değişiyor'

Çalışmayı yürüten ekibin başında yer alan Yangzhi Zhu, gözyaşı sıvısındaki serotonin düzeylerinin stresle ilişkili olarak değiştiğini belirtti. Zhu, Earth.com'a yaptığı açıklamada, "Gözyaşı serotonininin doğrudan stresi yansıttığını söylemek için erken," dedi. Ancak araştırma ekibi, gözyaşı içindeki serotonin miktarının stres koşulları altında farklılık gösterdiğini ve bu değişimin vücudun genel kimyasal dengesine dair önemli ipuçları sunduğunu ifade etti. Gözyaşındaki kimyasal değişikliklerin, özellikle ruh hali ve stresle bağlantılı hastalıkların izlenmesinde yeni bir yol açabileceği düşünülüyor. Zhu, bu yöntemin geleneksel kan testlerine göre çok daha az invaziv ve kullanıcı dostu olduğunu vurguladı.

Serotonin ölçen lens hayvan testlerinde başarı sağladı

Geliştirilen kontakt lensin etkinliği, öncelikle hayvan modellerinde test edildi. Altı aylık dişi bir domuzun gözüne yerleştirilen lens, insan gözüne benzerliği nedeniyle tercih edildi. Lens, gözde kaldığı süre boyunca herhangi bir enfeksiyon veya iltihap belirtisi göstermedi ve göz yüzeyi sıcaklığı sabit kaldı. Araştırmacılar, farklı seviyelerde serotonin içeren yapay gözyaşı damlatarak lensin hassasiyetini inceledi. Sonuçlar, lensin 72 pikomolar kadar düşük serotonin konsantrasyonlarını bile tespit edebildiğini ve 40 saniyeden kısa sürede yanıt verdiğini ortaya koydu. Ayrıca, kontakt lensin dört haftadan uzun bir süre boyunca, bükülme ve gerilme gibi fiziksel zorlamalara rağmen işlevini koruduğu belirlendi.

Farelerde stres testi: Gözyaşı ve kanda serotonin düşüşü

Araştırmanın bir diğer aşamasında, beş fare iki hafta boyunca günlük olarak kısıtlandı ve stresli bir ortama maruz bırakıldı. Kontrol grubundaki beş fare ise normal koşullarda tutuldu. Stresli gruptaki fareler, davranış testlerinde daha az keşif yaptı ve yeni ortamlarda daha çekingen davrandı. Deney sonunda, hem kan hem de gözyaşı örneklerinde kortizol ve serotonin seviyeleri ölçüldü. Kortizol stresli farelerde her iki sıvıda da yükselirken, serotonin düzeyi belirgin şekilde azaldı. Özellikle gözyaşı ve kan arasındaki kortizol korelasyonu neredeyse birebir çıkarken, serotonin için daha zayıf ama anlamlı bir ilişki gözlendi. Bu bulgular, gözyaşı analizinin vücudun genel stres yanıtını yansıtabileceğini gösteriyor.

Serotonin ölçümünde yenilikçi elektrot teknolojisi

Lensin kenarına özel bir desenle yerleştirilen üç küçük elektrot, ferrosen adı verilen bir bileşikle kaplandı. Bu bileşik, serotonin moleküllerinden elektron çekerek elektrik akımı oluşturuyor ve böylece sensör serotonin seviyesini ölçebiliyor. Elektrotlar, kullanıcının görme alanı dışında kalacak şekilde tasarlandı ve ikinci bir katmanla korundu. Lensin toplam kalınlığı yaklaşık 300 mikrometreye ulaştı; bu, üç sayfa kağıdın kalınlığına yakın bir değer. Elektronik bileşenler ise lensin kalınlığına yüzde 10'dan az bir artış getirdi. Bu hassasiyet ve esneklik, lensin hem konforlu hem de uzun süreli kullanımına olanak tanıyor.