Ergenlerde hafta içi ve hafta sonu uyku farkı kaygıyla bağlantılı çıktı

Southampton Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen uluslararası bir meta-analiz, ergenlik dönemindeki gençlerin hafta içi ve hafta sonu arasında değişen uyku alışkanlıkları ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkiyi gözler önüne serdi. Araştırmada, 12 ila 18 yaş aralığındaki gençlerin hafta içi ve hafta sonu uyku saatlerinde yaşadıkları farklılıkların, sosyal jet lag olarak adlandırılan biyolojik ve sosyal saat uyumsuzluğuna yol açtığı belirtildi. Bu uyumsuzluğun, gençler arasında kaygı belirtilerinin hafif de olsa artmasına neden olabileceği ortaya çıktı. Uzmanlar, düzenli uyku programlarının gençlerin ruh sağlığını korumada önemli bir rol üstlendiğini vurguladı.

Southampton Üniversitesi ekibi: 235 bin gençte sosyal jet lag ve kaygı bağlantısı inceledi

Southampton Üniversitesi'nden Dr. Hannah Ravenhall ve Dr. Sarah Chellappa'nın liderliğindeki ekip, daha önce yayımlanmış çalışmaları sistematik biçimde tarayarak 18 araştırmayı analiz etti. Bu çalışmaların 12'si, toplamda 235 bin 526 genç katılımcının verileriyle meta-analize dahil edildi. Araştırmacılar, hafta içi ve hafta sonu uyku saatlerindeki farklılıkların, sosyal jet lag'ın ne kadar yaygın olduğunu ve bunun kaygı semptomlarıyla nasıl bir ilişki sergilediğini mercek altına aldı. Bulgular, sosyal jet lag yaşayan gençlerde kaygı düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı biçimde daha yüksek olduğunu gösterdi. Her ne kadar korelasyonun büyüklüğü düşük olsa da, bu bağlantının gençlerin günlük yaşam kalitesi ve ruh sağlığı açısından göz ardı edilemeyecek bir öneme sahip olduğu vurgulandı. Araştırmada, Hindistan dışında tüm verilerin yüksek gelirli ülkelerden elde edildiği, bu nedenle sonuçların her coğrafyada aynı şekilde geçerli olmayabileceği de belirtildi.

Dr. Ravenhall: 'Düzenli uyku, gençlerin ruh sağlığını destekliyor'

Çalışmanın baş yazarı Dr. Hannah Ravenhall, elde edilen bulguların sadece toplam uyku süresinin değil, uyku zamanlamasının da gençlerin kaygı düzeylerinde etkili olabileceğini gösterdiğini ifade etti. Dr. Ravenhall, "Hafta boyunca ve hafta sonlarında düzenli yatma ve kalkma saatlerini korumak, gençlerin ruh sağlığını olumlu yönde etkileyebilir" değerlendirmesinde bulundu. Bununla birlikte, tüm sorumluluğun sadece gençlerde ya da ailelerde olmadığını, okul saatleri ve sosyal taleplerin de uyku düzeni üzerinde belirleyici olduğunu vurguladı. Dr. Ravenhall, toplumsal sistemlerin gençlerin biyolojik uyku ihtiyaçlarını daha iyi karşılaması gerektiğini, özellikle ortaokul başlangıç saatlerinin gözden geçirilmesinin faydalı olabileceğini belirtti. Ayrıca, sosyal jet lag'ın kaygının nedeni olup olmadığının netleşmesi için uzun vadeli ve çok boyutlu araştırmalara ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.

Sosyal jet lag'ın etkileri: Kaygı, biyolojik saat ve okul programları

Bilim insanları, sosyal jet lag'ın gençlerdeki kaygı düzeyini artırmasının arkasında, biyolojik saatin okul ve sosyal hayatın gerektirdiği programlarla uyumsuzluğunun yattığına işaret etti. Ergenlik döneminde vücut saatinin doğal olarak geç saatlere kayması, gençlerin hafta içi erken kalkmak zorunda olduklarında uyku kaybı yaşamalarına yol açıyor. Hafta sonları ise bu kaybı telafi etmek için daha geç yatıp kalkıyorlar. Ancak bu döngü, sosyal jet lag'ın şiddetini artırıyor ve kaygı semptomlarının ortaya çıkmasına zemin hazırlayabiliyor. Araştırmada, sosyal jet lag'ın kaygıyı artırmasının yanı sıra, kaygı düzeyinin de uyku düzenini bozabileceği, yani ilişkinin çift yönlü olabileceği vurgulandı. Ayrıca, cinsiyet, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi faktörlerin de bu ilişki üzerinde etkili olabileceği belirtildi. COVID-19 pandemisi sırasında yapılan araştırmalarda ise, uzaktan eğitim ve artan stresin gençlerin hem uyku düzenini hem de kaygı seviyelerini etkilediği gözlemlendi.