Dünya neden aynı anda aynı hızda ısınmıyor?

Bilim insanlarının 1970 ile 2024 yılları arasındaki yüzey sıcaklığı verilerini analiz ettiği kapsamlı bir araştırma, küresel ısınmanın dünyanın farklı noktalarında farklı zamanlarda hızlandığını gösterdi. Araştırma ekibinde Kaliforniya Üniversitesi, Santa Cruz, Clemson Üniversitesi ve NOAA Jeofizik Hidrodinamik Laboratuvarı'ndan uzmanlar yer aldı. Çalışma, sıcaklık artışı hızının bölgesel olarak belirgin şekilde değiştiğini ve bu değişimlerin bazı bölgelerde 1980'lerde, bazılarında ise 2010'larda başladığını ortaya koydu. Özellikle Çin'in güneydoğusu, Meksika'nın güneydoğusu ve Meksika Körfezi'nde sıcaklık artışında çarpıcı bir hızlanma tespit edildi. Ayrıca Doğu Akdeniz, Bolivya, Pasifik Okyanusu'nun kuzeyi ve Yeni Zelanda da bu değişimden etkilenen bölgeler arasında yer aldı.

Bilim insanları: Bölgesel sıcaklık artışı hızlandı

Çalışmada kullanılan istatistiksel modeller, sıcaklık artış hızının en fazla arttığı yerleri ve bu değişimin başladığı dönemleri net biçimde ortaya koydu. Araştırmanın ortak yazarı Clodie Bolle, sıcaklık artışının hangi bölgelerde daha hızlı gerçekleştiğini ayrıntılı şekilde belirlemeyi hedeflediklerini aktardı. Ortak yazar Rebecca Killick ise bu tür verilerin, yerel toplulukların iklim değişikliğinin sonuçlarını daha iyi anlamalarına yardımcı olacağını ifade etti. Bilim insanları, sıcaklık artışındaki hızlanmanın bölgesel farklılıklar gösterdiğini ve bu durumun iklim risklerinin değerlendirilmesinde kritik rol oynadığını vurguladı. Özellikle sıcaklık artışı, aşırı hava olaylarının ve sıcak hava dalgalarının daha sık ve şiddetli yaşanmasına yol açabiliyor.

Çin'de sıcaklık artışı ve kükürt emisyonlarının etkisi

Çin'in güneydoğusunda gözlenen sıcaklık artışındaki hızlanmanın, sanayi ve kömürlü santrallerden kaynaklanan kükürt dioksit emisyonlarındaki azalma ile aynı döneme denk geldiği belirtildi. Kükürt bileşenlerinin havadaki kirliliği azaltıcı ve soğutucu etkisi olduğu biliniyor. Bu emisyonların azalması, daha önce sıcaklık artışını kısmen gizleyen soğutucu etkiyi zayıflattı ve bölgedeki sıcaklık artışını daha belirgin hâle getirdi. Araştırmacılar, her bölge için sıcaklık artışındaki hızlanmanın kesin nedenlerini henüz tam olarak açıklayamasa da, bu tür örneklerin insan faaliyetlerinin iklim üzerindeki etkisini gözler önüne serdiğini belirtti. Hızlanan sıcaklık artışı, ekosistemlerin yeni koşullara uyum sağlamasını zorlaştırırken, yerel topluluklar için de daha büyük riskler oluşturuyor.