Bilim insanlarından yaşlanma için ezber bozan sonuç! Aynı yaştakiler moleküler olarak farklılaşıyor

Avrupa kökenli 335 kadın üzerinde sekiz yıl süren geniş çaplı bir araştırma, aynı yaşa sahip bireylerin moleküler düzeyde birbirinden oldukça farklı şekilde yaşlandığını gösterdi. 32 ile 80 yaş aralığındaki katılımcıların gen ve metabolit düzeyleri detaylı biçimde incelendi. Araştırmacılar, yaşlanma sürecinin yalnızca takvim yaşına bağlı olmadığını, bireysel moleküler değişimlerin kişiye özel ilerlediğini belirtti. Bu bulgular, yaşlanmanın biyolojik olarak karmaşık ve çok yönlü bir süreç olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Araştırmacılardan yaşlanma sürecine dair çarpıcı tespitler

Çalışmada, katılımcıların 16.292 geninin aktivitesi ve kanda bulunan 915 farklı metabolitin seviyesi sekiz yıl boyunca takip edildi. Analizler sonucunda, 5.036 genin yaşa bağlı olarak değişim gösterdiği tespit edildi. Bu genlerden 2.739'unun aktivitesinde ortalama bir azalma, 2.297'sinde ise artış kaydedildi. Ancak, bireysel düzeyde sonuçlar sıklıkla genel eğilimlerle örtüşmedi. Bazı katılımcıların moleküler göstergeleri beklenenin aksine ters yönde değişti veya neredeyse hiç değişiklik göstermedi. Ayrıca, 25 farklı genin bazı kadınlarda belirgin biçimde değiştiği, ancak bu değişimlerin tüm grup için ortak bir yön taşımadığı saptandı. Bu durum, moleküler yaşlanmanın kişiye özel ilerlediğini ve standart ölçütlerle tam olarak değerlendirilemeyeceğini gösterdi.

Bağışıklık sistemi ve çevresel faktörler moleküler yaşlanmayı etkiliyor

Bağışıklık sisteminin moleküler yaşlanma üzerindeki rolü de araştırmada öne çıkan bir başlık oldu. CD4 ve CD8 T hücrelerinde yaş ilerledikçe daha fazla genin aktivitesinde azalma görülürken, doğal öldürücü hücrelerde ise genellikle tam tersi bir tablo ortaya çıktı. Bu sonuçlar, bağışıklık hücrelerinin yaşlanma sürecine farklı tepkiler verdiğine işaret etti. Araştırmada ayrıca, genlerin yaklaşık %26'sı ve metabolitlerin %39'u günün saatine göre, %25'i ise mevsime göre değişiklik gösterdi. Bu bulgular, moleküler yaşlanma analizlerinde yalnızca yaşın değil, kan alınan zamanın ve çevresel koşulların da dikkate alınması gerektiğini ortaya koydu. PFAS kimyasalları grubuna ait PFOA ve PFOS seviyeleri de izlenirken, bu maddelerin bazı gen ve metabolitlerle ilişkisi başlangıçta istatistiksel olarak anlamlı bulundu; fakat son değerlendirmede bu anlamlılık kayboldu. Araştırmacılar, tekrarlayan analizlerin bireysel moleküler değişimleri tek bir testten daha iyi yansıttığını belirtti. Ancak, elde edilen verilerin yalnızca Avrupa kökenli, çoğunluğu menopoz sonrası dönemdeki kadınları kapsadığını ve sonuçların tüm topluma genellenemeyeceğini vurguladı.