Yaşlanma tersine mi dönüyor? İnsan deneyleri başlıyor

Massachusetts, Boston merkezli biyoteknoloji şirketi Life Biosciences, hücresel yaşlanmayı tersine çevirmeye yönelik geliştirdiği yöntemi insanlar üzerinde test edecek ilk klinik denemeye hazırlanıyor. Şirket, yaşlanmış dokular ve organların güvenli şekilde gençleştirilip gençleştirilemeyeceğini görmek amacıyla, glokom nedeniyle optik sinir hasarı yaşayan 12 gönüllü üzerinde yeni bir tedavi protokolü uygulayacak. Klinik denemenin bir sonraki aşamasında ise akut optik sinir hasarına yol açan NAION hastalığı bulunan 6 kişide aynı yöntem test edilecek. Bu süreç, hücresel yaşlanmanın bilimsel ve tıbbi açıdan geri döndürülüp döndürülemeyeceği sorusuna yanıt arayacak. Araştırmanın arka planında, Massachusetts, Cambridge'deki Whitehead Enstitüsü'nde genetikçi olarak görev yapan Yuancheng Ryan Lu'nun öncülüğünde yürütülen ve fareler üzerinde başarılı sonuçlar alınan deneyler yer alıyor. Lu ve ekibi, farelerin gözlerine üç farklı gen ekleyerek, hücreleri daha genç bir gelişim evresine döndürmeyi hedefledi ve mikroskop altında yeni büyüme belirtileri gözlemledi. Şimdi bu yenilikçi yaklaşım, insanlarda denenerek hücresel yaşlanma kavramı üzerinde köklü bir değişimi tetikleme potansiyeli taşıyor.

Yuancheng Ryan Lu ve ekibi hücresel yaşlanmada çığır açtı

Yuancheng Ryan Lu, hücresel yaşlanma alanında uzun süredir yürüttüğü araştırmalar sonucunda, farelerde yaşlanan retinal sinir hücrelerinin gençleşmesini sağlayan bir yöntem geliştirdi. Lu, üç yıl boyunca farklı genetik yaklaşımlar denedikten sonra, üç özel genin eklenmesiyle farelerin gözlerinde gençleşme belirtilerinin ortaya çıktığını doğruladı. Özellikle glokom gibi yaşa bağlı göz hastalıklarına karşı umut veren bu yöntem, gelecekte böbrek, karaciğer ve hatta beyin gibi organlarda da gençleşme sağlamanın önünü açabilir. Lu'nun laboratuvarındaki heyecan, mikroskop altında gözlemlenen yeni hücresel büyüme işaretleriyle daha da arttı. Ancak ekip, bu başarının uzun vadede sürdürülebilir ve güvenli olup olmadığını görmek için insan üzerinde yapılacak klinik denemenin sonuçlarını bekliyor. Lu'nun farelerde elde ettiği başarı, hem akademik dünyada hem de biyoteknoloji sektöründe büyük yankı uyandırdı. Şimdi, bu çalışmaların insanlara umut olup olamayacağı merak konusu.

Life Biosciences, klinik denemede Yamanaka faktörlerine odaklandı

Life Biosciences, yaşlanmayı tersine çevirmede temel rol oynayan Yamanaka faktörleri üzerinde yoğunlaştı. 2006 yılında Japon bilim insanı Shinya Yamanaka'nın keşfettiği dört transkripsiyon faktörü, yetişkin hücrelerin kök hücre benzeri bir duruma dönüşmesini sağlamıştı. Ancak bu dört faktörden biri olan c-Myc'in kanser riski taşıması nedeniyle, Lu ve ekibi c-Myc'i çıkararak sadece üç faktörü kullandı. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, bu üç faktörün kullanılmasıyla vücutta tümör gelişimi gözlenmedi ve sağlık göstergelerinde iyileşmeler kaydedildi. Life Biosciences'ın klinik denemesinde, üç Yamanaka faktörü bir virüs aracılığıyla glokom hastalarının gözlerine taşınacak. Genlerin yalnızca belirli bir antibiyotik alındığında aktifleşmesini sağlayan genetik bir anahtar sistemi kullanılacak. Maymunlar üzerinde yapılan ön testlerde, kanser veya başka zararlı yan etkiler tespit edilmedi. Denemeye katılan gönüllüler, beş yıl boyunca yakından izlenecek. Şirketin bilimsel direktörü Sharon Rosenzweig-Lipson, bu sürecin titizlikle yürütüleceğini ve sonuçların bilim dünyası için kritik öneme sahip olacağını belirtti.

Yatırımcılar ve teknoloji devleri hücresel yaşlanma alanına yöneldi

Hücresel yaşlanma araştırmalarındaki ilerleme, yalnızca bilim dünyasında değil, teknoloji ve finans sektörlerinde de büyük ilgi gördü. 2022 yılında, internet girişimcisi Yuri Milner ve ekibi, Altos Labs adlı biyoteknoloji şirketini kurarak bu alana 3 milyar dolarlık rekor yatırım yaptı. Bu finansal destek, hücresel gençleşme çalışmalarında yeni bir dönemi başlattı. Altos Labs, dünya genelinde biyoteknoloji girişim finansmanında en yüksek meblağa ulaşan şirketlerden biri oldu. Ayrıca, OpenAI CEO'su Sam Altman'ın Retro Biosciences ve Coinbase CEO'su Brian Armstrong'un NewLimit şirketlerine yaptığı yatırımlar, hücresel yaşlanma alanındaki potansiyelin teknoloji devleri tarafından da fark edildiğini gösteriyor. Bu yatırımlar, yaşlanma karşıtı tedavilerin hızla gelişmesine ve klinik denemelerin artmasına zemin hazırladı. Sektör temsilcileri, hücresel yaşlanma araştırmalarının yakın gelecekte insan ömrünü ve yaşam kalitesini kökten değiştirebileceğini savunuyor.