Diş eti sorunları diyabet riskiyle bağlantılı olabilir

The Lancet Public Health dergisinde yayımlanan uluslararası bir araştırma, diş eti hastalığı ile tip 2 diyabet arasında güçlü bir bağlantı bulunduğunu ortaya koydu. 16 ülkeden 300 binden fazla kişinin incelendiği çalışmada, diş eti hastalığı yaşayan bireylerin tip 2 diyabet geliştirme riskinin belirgin şekilde arttığı tespit edildi. Araştırma, diş sağlığı ve metabolik hastalıklar arasında düşünüldüğünden çok daha yakın bir ilişki olabileceğine işaret ediyor. Uzmanlar, diş eti hastalığının yalnızca ağızda değil, tüm vücutta önemli sağlık sorunlarının habercisi olabileceğini belirtiyor.

João Botelho liderliğindeki ekipten çarpıcı bulgular

Portekiz'deki Egas Moniz Sağlık ve Bilim Okulu'ndan periodontolog João Botelho'nun öncülüğünde yürütülen araştırmada, 28 uzunlamasına çalışma sistematik olarak analiz edildi. Bu çalışmalar, 5 ila 20 yıl arasında değişen takip sürelerinde yaklaşık 29 bin katılımcıyı kapsadı. Bulgular, periodontitis teşhisi konulan kişilerin, diş eti hastalığı bulunmayanlara kıyasla tip 2 diyabet geliştirme ihtimalinin yüzde 18 ila 25 oranında daha yüksek olduğunu gösterdi. Ayrıca, başlangıçta tüm dişlerini kaybetmiş olan bireylerde yeni diyabet tanısı alma olasılığı yüzde 30 daha yüksek çıktı. Araştırmacılar, bu verilerin diş eti hastalığı ile diyabet arasındaki ilişkinin yalnızca tek yönlü olmadığını, tip 2 diyabeti bulunan kişilerin de ilerleyen dönemde diş eti hastalığı ve diş kaybı riskiyle karşılaşabileceğini vurguladı. Ancak, bu çift yönlü ilişkinin diyabetten diş sağlığına etkisi konusunda elde edilen kanıtların henüz tam olarak tutarlı olmadığı da belirtildi.

Bitencourt: 'Ağız sağlığı ve diyabet artık ayrı düşünülemez'

Çalışmanın kıdemli yazarlarından ağız epidemiyoloğu Fernando Valentim Bitencourt, ağız sağlığı ile diyabetin artık iki ayrı hastalık alanı olarak değerlendirilemeyeceğini açıkladı. Bitencourt, diş eti hastalığının ağızda sürekli iltihaplanmaya neden olduğunu, bu iltihaplanma sonucunda bakteriler ve iltihap moleküllerinin kan dolaşımına karışarak vücudun diğer bölgelerinde de iltihaba yol açabileceğini söyledi. Bu durumun, kandaki glukozun hücrelere geçişini sağlayan insülin hormonunun etkisini azaltabileceği ve insülin direncine sebep olabileceği ifade edildi. İnsülin direncinin ise tip 2 diyabetin temel özelliklerinden biri olduğu hatırlatıldı. Öte yandan, sürekli yüksek seyreden kan şekeri seviyeleri, iyileşme süreçlerini yavaşlatıp vücudun enfeksiyonlarla mücadele kapasitesini düşürebiliyor. Böylece, diyabetli bireyler diş eti hastalığına daha yatkın hale geliyor.

Çift yönlü risk: Diş kaybı ve diyabet arasındaki bağlantı

İncelenen çalışmalarda, diş kaybının da tip 2 diyabet için önemli bir risk göstergesi olduğu ortaya çıktı. Özellikle, tüm dişlerini kaybetmiş olan kişilerin yeni diyabet tanısı alma olasılığının yüzde 30 artması, ağız sağlığının genel sağlık üzerindeki etkisini gözler önüne serdi. Ayrıca, tip 2 diyabet tanısı konmuş bireylerde diş eti hastalığı ve diş kaybı riskinin zamanla yükseldiği tespit edildi. Ancak, bu ilişkinin diyabetten diş sağlığına etkisi konusunda elde edilen kanıtların daha az tutarlı olduğu belirtildi. 2025 yılında yapılan ve 182 katılımcıyı içeren bir araştırmada, diyabetli kişilerin tükürük akış hızının düşük olduğu ve şiddetli diş çürüğü oranının daha yüksek olduğu gözlemlendi. Buna rağmen, bu tür kesitsel çalışmalar nedensellik ilişkisini kesin olarak ortaya koyamıyor. Analizlerin çoğu gözlemsel verilere dayanıyor ve rastgele kontrollü deneylerle desteklenmiyor.