Çay içerken dikkat! Beyne kadar ulaşabilen risk tartışılıyor

Avustralya'nın Queensland Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen güncel bir araştırma, evlerde yaygın olarak kullanılan plastik su ısıtıcılarının kaynatma sırasında suya milyarlarca mikroplastik ve nanoplastik parçacık saldığını ortaya çıkardı. Araştırma ekibi, özellikle yeni plastik su ısıtıcılarının ilk kullanımında, suya mililitre başına neredeyse 12 milyon plastik nanoparçacık bırakabildiğini tespit etti. Bu oran, bir fincan çayda yaklaşık 3 milyar mikroplastik bulunabileceği anlamına geliyor. Uzmanlar, bu bulguların plastik su ısıtıcılarının günlük plastik maruziyetinin önemli bir kaynağı olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Queensland Üniversitesi'nden mikroplastik araştırmasında çarpıcı bulgular

Queensland Üniversitesi'nin kimya bilimcisi Elvis Okoffo liderliğindeki ekip, sekiz farklı polipropilen su ısıtıcısından alınan su örneklerini detaylı kimyasal analizlere tabi tuttu. Elde edilen sonuçlar, yeni plastik su ısıtıcılarının ilk kaynatma esnasında suya olağanüstü yüksek miktarlarda mikroplastik ve nanoplastik saldığını gözler önüne serdi. Araştırmaya göre, bir fincan çay hazırlandığında, çay poşetlerinden gelen mikroplastikler hariç tutulduğunda dahi, her fincanda yaklaşık 3 milyar plastik parçacık yer alabiliyor. Daha önceki çalışmalar da çay poşetlerinin kendi başına milyarlarca mikroplastik saldığını göstermişti. Okoffo, "Plastik su ısıtıcılarında su kaynatmak, dünya genelinde milyonlarca insanın günlük rutini. Ancak bu alışkanlık, her gün içtiğimiz suya küçük plastik parçacıklarının karışmasına neden oluyor" ifadelerini kullandı.

Su ısıtıcısı kullanımında mikroplastik riskini azaltmanın yolları

Araştırmada, suya salınan mikroplastik seviyelerini azaltmanın iki temel yöntemi tespit edildi. İlk olarak, daha fazla mineral içeren sert musluk suyu kullanıldığında, su ısıtıcısının iç yüzeyinde oluşan kireç tabakasının plastik salınımını önemli ölçüde azalttığı belirlendi. Araştırmacılar, bu tabakanın, plastik parçacıkların suya karışmasını engellediğini düşünüyor. İkinci olarak, su ısıtıcısının tekrar tekrar kaynatılmasıyla plastik salınımının ciddi şekilde düştüğü gözlemlendi. Özellikle 10. kaynatmadan sonra plastik miktarında büyük bir azalma yaşanırken, 50. kaynatmada bu oran çok düşük seviyelere indi. Ancak 150. kaynatmada bile, mililitre başına 820.000 nanoparçacık tespit edildi; bu da standart bir fincanda yaklaşık 205 milyon parçacık anlamına geliyor. Uzmanlar, ilk kullanımdan önce suyu birkaç kez kaynatıp dökmenin mikroplastik riskini azaltabileceğini vurguluyor. Bazı üreticilerin bu yöntemi önerdiği belirtilirken, Okoffo bu konuda daha net ve görünür uyarıların gerekliliğine dikkat çekiyor.

Uzmanlardan üreticilere ve tüketicilere net uyarı: Mikroplastik riski göz ardı edilmemeli

Çalışmanın sonuçları, mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki potansiyel etkileri konusunda endişeleri de gündeme getirdi. Bilim insanları, mikroplastik ve nanoplastiklerin vücutta birikmesinin bağırsak ve akciğer sorunları, hatta Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklarla ilişkili olabileceğini belirtiyor. Ayrıca, bu parçacıkların patojen veya bakterileri taşıyabilme ihtimali de enfeksiyon riskini artırıyor. Araştırmanın başındaki ekip, plastik ürünlerin yaşının mikroplastik salınımı üzerindeki etkisini incelemek için daha geniş kapsamlı testler yapmayı planlıyor. Şu anda test edilen tüm su ısıtıcılarının yeni olduğu vurgulanıyor. Okoffo, "Üreticiler, politika yapıcılar ve düzenleyiciler, tüketicileri plastik parçacık salınımı konusunda bilgilendirmeli ve daha açık güvenlik kılavuzları ile ürün etiketleri sunmalı" çağrısında bulunuyor. Araştırmacılar, plastik su ısıtıcılarının tekrar kullanımda dahi düşük seviyede de olsa sürekli bir mikroplastik maruziyeti riski taşıdığını ifade ediyor.