Dışişleri Bakanı Fidan: Mekke Anlaşması bir savunma anlaşmasıdır

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ortak Savunma için Mekke Anlaşması'nın bir savunma anlaşması olduğunu belirterek, "Bu anlaşmaya taraf olan ülke saldırıya uğradığı zaman siz savunması için yanında olursunuz. Bu bir saldırı anlaşması değil. Türkiye, başka bir ülke toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak." ifadesini kullandı.

Fidan, Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban ile Dışişleri Bakanlığı'ndaki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın bölgesel ve küresel istikrara yönelik başlıca tehditlerden biri olmaya devam ettiğini belirten Fidan, "Savaşın başından bu yana çatışmaların Karadeniz'e sirayet etmemesini sağlamak için çok çalıştık. Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni titizlikle uygulamamız ve Karadeniz Tahıl Girişimi bu yaklaşımımızın somut örneklerinden oldu." dedi.

Fidan, savaşın Karadeniz'de yayılmakta olduğunu gördüklerini söyleyerek, şöyle devam etti:

"Sivil gemilere yönelik artan saldırılar, bölgemizdeki can, mal, seyir ve çevre güvenliğine ciddi tehdit oluşturmakta. Karadeniz'in yeni bir çatışma cephesine dönüşmesine bölge ülkeleri olarak, uluslararası toplum olarak asla izin vermememiz gerekiyor. Ama maalesef gördüğünüz gibi bütün cephelerde savaş yaygınlaştıkça etkisini Karadeniz'de de gösteriyor."

"BU BİR SALDIRI ANLAŞMASI DEĞİL"

Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da 5 Ekim'de düzenlenen Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Toplantısı'na katılım sağladığını hatırlatan Fidan, şu ifadeleri kullandı:

"Olağanüstü toplantıya katılmamızın ana nedeni aslında özellikle Suudi Arabistan'ın maruz kaldığı saldırıların görüşülmesiydi. Diğer taraftan alınması gereken kurumsallaşmayla ilgili bir takım ciddi kararlar vardı. Özellikle askeri karargahın yapısı, sekreteryanın durumu, yeni sekreterin atanması gibi başlıca konular, kurumsallaşmayla ilgili maddeler arasındaydı."

Fidan, anlaşma imzalanalı çok zaman geçmemesine rağmen, kurumsallaşma ve pratik adımların çok hızlı bir şekilde atıldığını belirterek, "Taraflar, bu konuda ciddi olduklarını, somut sonuçlar görmek istediklerini, ortaya koydukları iradeyle de göstermiş oluyorlar." dedi.

Türkiye'nin Yemen'den (Husiler tarafından) yapılan saldırılara karşı savunmaya nasıl bir katkıda bulunabileceğinin Pakistan'la değerlendirildiğini vurgulayan Fidan, "Burada zaman zaman ortaya konan ucuz siyasal retoriklerin gerçeklikle örtüşmediğini de ifade etmek istiyorum. Yemen'de Yemen meşru hükümet güçleri mevcut mücadeleyi devam ettirmekte. Suudi Arabistan onlara destek veriyor. Ama diğer taraftan da olayın barışla, diyalogla çözümlenmesi için biz elimizden geleni de yapıyoruz." diye konuştu.

Fidan, Ortak Savunma için Mekke Anlaşması'nın bir savunma anlaşması olduğunu vurgulayarak, "Bu anlaşmaya taraf olan ülke saldırıya uğradığı zaman siz savunması için yanında olursunuz. Bu bir saldırı anlaşması değil. Türkiye, başka bir ülke toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak." ifadelerini kullandı.

Bakan Fidan, "Anlaşmanın Meclis'e gönderilmesi için gerekli çalışmalar nihayete ermiş durumda. Dün Cumhurbaşkanımıza (Recep Tayyip Erdoğan) da nihai arzımızı bu konuda yaptık. Bunu en kısa sürede Meclis'e sevk etme yönünde kararımız var. Biz kendi çalışmalarımızı hemen hemen bitirmiş durumdayız." değerlendirmesinde bulundu.

Fidan, Macar mevkidaşıyla gerçekleştirdikleri verimli toplantının stratejik ortaklığın güçlendirilmesi bakımından önemli olduğunu vurgulayarak, ikili ilişkilerin bütün veçhelerini ele aldıklarını aktardı.

Gelecek yıl Macaristan'da düzenlenecek Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Toplantısı'nın hazırlıklarını gözden geçirdiklerini dile getiren Fidan, 2025'te 5 milyar doları aşan ikili ticaret hacmini 10 milyar dolar seviyesine yükseltmeyi hedeflediklerini belirtti.

Fidan, iki ülkenin ticaret bakanlarının da video konferans yoluyla görüştüğü bilgisini paylaşarak, savunma sanayisi alanındaki işbirliğini daha ileri taşımak için çalıştıkları Macaristan ile ortak üretim ve teknoloji geliştirme projelerinde birtakım mesafeler katettiklerini söyledi.

Bakan Fidan, savunma inovasyonu alanında oluşturulan çalışma grubunun bu alanda somut çalışmalar yürüttüğüne işaret ederek, "Bu vesileyle müttefikimiz Macaristan'daki NATO İleri Kara Kuvvetlerine katkı sağlamayı sürdüreceğimizi ayrıca huzurlarınızda ifade etmek istiyorum." dedi.

Enerji, ulaştırma ve bağlantısallık konularına özel önem atfettiklerinin altını çizen Fidan, Türkiye'nin Macaristan'ı bu konuda önemli bir ortak olarak gördüğünü kaydetti.

Fidan, doğal gaz ve yenilenebilir enerji alanlarında yeni işbirliği projeleri üzerinde çalıştıklarını belirterek, iki ülkenin enerji bakanlarının bu konuyu çok detaylı bir biçimde görüştüğünü dile getirdi.

"Müteahhitlik firmalarımız Macaristan'daki büyük ölçekli yabancı yatırımlarda roller üstleniyor. Yeni hükümet döneminde de bu türden rollerin devam etmesi konusunda da bir genel fikir birliği oluştu." ifadelerini kullanan Fidan, Türk ürünlerinin Avrupa'ya taşınması konusunda Macaristan'ın kritik bir rota teşkil ettiğini vurguladı.

Hakan Fidan, tarafların bilim, teknoloji, eğitim, kültür ve turizm alanlarındaki ortak faaliyetlerini "ilişkilerin geleceği için yapılan uzun vadeli bir yatırım" olarak tanımladı.

TDT VE AB BÜNYESİNDE İLİŞKİLER

"Macaristan'ın Türk dünyasıyla sahip olduğu tarihi ve kültürel bağlar da bizim için son derece önemlidir." ifadesini kullanan Dışişleri Bakanı Fidan, Macaristan'ın gözlemci üye olduğu Türk Devletleri Teşkilatındaki (TDT) mevcudiyetini kıymetli bulduklarını ve işbirliğini daha da güçlendirmek istediklerini söyledi.

Fidan, Macar mevkidaşıyla Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri ile güncel bölgesel ve uluslararası meseleleri de ele aldıklarını aktararak, "Türkiye ve AB ilişkileri iki taraf için de kritik bir önem taşımakta." diye konuştu.

Genişleme sürecinin adil ve kapsayıcı olması gerektiğini her fırsatta gündeme getirdiklerine dikkati çeken Fidan, "'Türkiye'nin üyelik süreci, AB üyesi ülkelerin iç siyasi tartışmalarına kurban edilmemelidir.' diye defaatle vurguluyoruz. Bu bağlamda Macaristan'ın liyakat temelli yaklaşımını ve Türkiye'ye verdiği geleneksel desteği de açıkçası kıymetli buluyoruz." ifadelerini kullandı.

Fidan, Avrupa güvenliğinin Türkiye'nin güvenliği, imkanları ve kabiliyetlerinden bağımsız düşünülemeyeceğini vurgulayarak, bu gerçekliğin ortak güvenlik politikalarına daha güçlü şekilde yansıtılması gerektiğini yineledi.

Bakan Fidan, "Güvenlik politikalarında kalıcı yapılaşmalara gitmeden önce bu tartışmaların çok nitelikli yapılması gerekiyor. Aksi takdirde çok geç olabilir." dedi.

KARADENİZ'DEKİ GÜVENLİK TEHDİTLERİ