Yeni Zelanda'da İngilizce resmi dil kabul edildi! Parlamento kararı ülkeyi ikiye böldü

Yeni Zelanda Parlamentosu, İngilizceyi ülkenin resmi dillerinden biri olarak tanıyan yasa tasarısını kabul etti. İngilizce'nin, Māori ve işaret diliyle birlikte resmi dil statüsüne alınması, ülkede geniş çaplı tartışmalara yol açtı. Tasarı, İngilizce'nin halihazırda mahkemelerde ve parlamentoda etkin biçimde kullanıldığı ülkede, hükümetin ve muhalefetin farklı görüşlerini gündeme getirdi. Yeni Zelanda'da yaşayan 4.8 milyon kişinin üzerinde doğrudan etkili olan bu karar, hem siyasi hem toplumsal düzeyde yankı buldu. Parlamento kararıyla birlikte, İngilizce'nin resmi dil olarak kabul edilmesi için yeni bir düzenleme gerekmeyeceği vurgulandı; ancak toplumun bazı kesimleri, bu adımın gereksiz kaynak kullanımına ve mevcut resmi dillerin haklarının zayıflamasına yol açabileceğini savundu.

Yeni Zelanda İlk Partisi'nden İngilizce'ye güçlü destek

Tasarının yasalaşmasında en büyük rolü, koalisyon hükümetinin bir parçası olan milliyetçi Yeni Zelanda İlk Partisi üstlendi. Parti üyeleri, İngilizce'nin uzun süredir ülkenin fiili resmi dili olduğunu, bu nedenle yasal zemine oturtulmasının gecikmiş bir adım olduğunu savundu. Yeni Zelanda İlk Partisi üyesi Casey Costello, parlamentodaki konuşmasında, "Bu kısa ve basit tasarıyla, İngilizce'nin ülkemizin resmi dili olduğu gerçeğini resmen tanıyoruz" ifadelerini kullandı. Costello, bu adımın iddia edildiği gibi "zaman kaybı" olmadığını, aksine toplumun beklentilerine karşılık verdiğini belirtti. Parti, İngilizce'nin resmi dil olarak kabul edilmesinin mevcut haklarda değişikliğe yol açmayacağını ve ülkede zaten kabul gören statüyü resmileştirdiğini vurguladı. Tasarıya verilen bu destek, İngilizce'nin ülke genelindeki yaygın kullanımının yasal olarak da tescillenmesini sağladı.

Toplum ve muhalefetten İngilizce kararına sert eleştiriler

İngilizce'nin resmi dil ilan edilmesi, toplumun geniş bir kesiminde ve muhalefet partilerinde ciddi eleştirilere neden oldu. Sol görüşlü Yeşil Parti milletvekili Tamatha Paul, bu adımı "zaman kaybı" olarak nitelendirerek, "kar taneleri" olarak adlandırdığı hükümetin Māori diline karşı hassasiyet göstermediğini belirtti. Paul, İngilizce'nin İngiltere'de bile resmen tanınmadığını hatırlatarak, "Onlar bile bunun anlamsız olduğunu biliyor" dedi. Muhalefet İşçi Partisi de, üyelerinin bazı tereddütlerine rağmen tasarıya destek verdi. İşçi Partisi milletvekili Camilla Belich ise, kararı alaycı bir dille eleştirerek, "Acaba mevsimlerin değişimini de yasalaştırmak isterler mi?" ifadesini kullandı. Haziran ayında Adalet Komitesi'ne sunulan raporda, 1.601 kişi ve grubun yazılı başvuru yaptığı, bunların üçte ikisinin İngilizce'nin resmi dil olmasına karşı çıktığı belirtildi. Karşıt görüşler, bu düzenlemenin gereksiz kaynak kullanımına yol açacağını ve toplumda gereksiz ayrışmalar yaratabileceğini savundu. Ayrıca, Māori ve işaret dili gibi azınlık dillerinin yasal haklarının zayıflayabileceği endişesi de sıkça dile getirildi.

Māori dilinin tarihi: Yeniden canlanma ve resmi statü

Yeni Zelanda'nın yerli halkı Māori'ler, İngilizce'nin ülke genelinde yaygınlaşmasından önce kendi dillerini ana iletişim aracı olarak kullanıyordu. 1840'ta Britanya'nın kolonisi olan ülkede, sömürge hükümetinin kurduğu eğitim sistemi, Māori dilinin kullanımını teşvik etmedi ve yerli halkı asimile etmeyi hedefledi. Bu politika, yıllar içinde Māori dilinin kullanımında ciddi bir azalmaya yol açtı. Ancak 1970'lerin başında başlayan yeniden canlandırma hareketi, Māori dilinin okullarda öğretilmesini ve 1980'lerde resmi dil statüsü kazanmasını sağladı. Bugün, ülke nüfusunun sadece %4,3'ü Māori dilini konuşabiliyor. Māori toplumu, İngilizce'nin resmi dil olarak tanınmasının, kendi dillerinin ve kültürel kimliklerinin ikinci plana itilebileceği endişesini taşıyor. Parlamentoda yapılan konuşmalarda, Māori milletvekilleri, dillerinin tanınması için yıllarca mücadele ettiklerini ve bu kazanımların korunması gerektiğini vurguladı.