Yeni reaktör plastik atıkları petrole çeviriyor

Ali Kemal Cora - Haziran 10, 2026 11:38 | Son Güncelleme Tarihi: Haziran 10, 2026 11:38

Amsterdam Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, karışık plastik atıkları petrole dönüştürebilen 25 litrelik taşınabilir bir pilot reaktör geliştirdi. İspanya'da gerçek belediye atıklarıyla test edilecek sistem, plastiklerin yeniden yüksek kaliteli ham maddeye dönüşmesini sağlayarak döngüsel geri dönüşüm için önemli bir adım olarak görülüyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Amsterdam Üniversitesi'nin Kataliz Mühendisliği Grubu tarafından geliştirilen yeni bir pilot tesis, farklı türlerdeki plastik atıkları yeniden petrole dönüştürmeyi hedefliyor. Solvotermal Sıvılaştırma (STL) adı verilen süreçte çözücü, yüksek sıcaklık, katalizörler ve yüksek basınç bir araya gelerek karışık plastik atıkları kimyasal olarak parçalıyor. Elde edilen koyu kahverengi yağ ise yeni plastik üretiminde kullanılabilecek temel molekülleri içeriyor.

STL teknolojisi karışık plastikleri ayırmadan işliyor

Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri, plastiklerin önceden ayrıştırılmasına ihtiyaç duymaması. Polietilen ve polipropilen gibi farklı plastik türleri doğrudan 25 litrelik reaktöre yükleniyor. Reaktör içinde çözücüyle işlenen atıklar yüksek sıcaklık ve basınca maruz kalıyor.

Sürecin merkezinde, Amsterdam Üniversitesi ekibinin geliştirdiği nano yapılı katı katalizörler yer alıyor. Bu özel katalizörler kimyasal parçalanmayı hızlandırırken reaksiyon sırasında tükenmiyor. Yaklaşık 30 dakika içinde plastiklerin moleküler bağları çözülüyor ve atık üç farklı ürüne ayrılıyor.

Ortaya çıkan gaz sistemin enerji ihtiyacına katkı sağlarken, katı kalıntılar filtrelenerek ayrılıyor. Geriye kalan koyu kahverengi yağ ise yeni ve yüksek kaliteli plastik üretiminde kullanılabilecek saf monomerler içeriyor.

Araştırmacılar endüstriyel ölçek için ilk adımı attı

Projeyi yürüten Doç. Dr. Shiju Raveendran, süreç hakkında kapsamlı bilgi elde ettiklerini ve teknolojinin daha büyük ölçeklere taşınmayı hak ettiğine inandıklarını söyledi. Bu nedenle pilot reaktör sisteminin tasarlanıp üretildiğini belirten Raveendran, bunun gerçek uygulamalara geçiş için önemli bir aşama olduğunu vurguladı.

Araştırma ekibi, Avrupa Birliği destekli 20 milyon euroluk PLASTICE projesinden 1,5 milyon euronun üzerinde finansman aldı. Teknolojinin Teknoloji Hazırlık Seviyesi (TRL) 6/7 aşamasına ulaştığı açıklandı. Bu seviye, sistemin laboratuvar ortamının dışına çıkıp gerçek çalışma koşullarında kullanılabilecek olgunluğa yaklaştığını gösteriyor.

İspanya'da gerçek belediye atıklarıyla sınanacak

Amsterdam Üniversitesi araştırmacıları, Hindistan'daki bir endüstriyel mühendislik şirketiyle iş birliği yaparak taşınabilir ve dayanıklı bir sistem geliştirdi. Depolama tankları, uzaktan kontrol yazılımı ve gelişmiş güvenlik mekanizmalarıyla donatılan tesis, otomatik çelik platformlar üzerine kuruldu.

Pilot tesisin yeni adresi İspanya olacak. Kamuya ait atık yönetim şirketi COGERSA, sistemi gerçek belediye atıklarıyla test edecek. Böylece teknoloji ilk kez kontrollü laboratuvar beslemeleri yerine doğrudan şehir atık akışları üzerinde çalışacak.

Raveendran, laboratuvar deneylerinde gerçek plastik atıkların kullanıldığını ancak saha koşullarında öngörülemeyen zorluklarla karşılaşabileceklerini belirtti. Araştırmacıya göre bu aşamanın temel amacı teknolojiyi endüstriyel kullanıma daha da yaklaştırmak.

İspanya'daki testlerin başarılı olması halinde taşınabilir reaktör sistemi, dünyanın farklı bölgelerinde kurulabilecek modüler ve yerel geri dönüşüm tesislerinin önünü açabilir. Böylece plastik atıkların depolama sahalarına veya yakma tesislerine gönderilmeden yeniden ham maddeye dönüştürülmesi mümkün olabilir.

Etiketler:

plastik atık petrol yakıt