Uzayda savaşın kuralları değişiyor! Lazerli uydu sürüleri geliyor

Birleşik Krallık merkezli girişim Shield Space, Ukrayna'daki drone savaşından çıkarılan derslerle, Batılı uyduları savunmak için 100'e kadar küçük, düşük maliyetli ve kaybedilebilir otonom uzay aracından oluşan sürüler geliştirmeye çalışıyor.

Mayıs 2026'da özel bir sentetik açıklıklı radar uydusu olan ICEYE-X36'ya dört Rus askeri uydusu yaklaştı. Ukrayna'ya savaş alanı istihbaratı sağladığına inanılan uyduya yönelik bu hareket, uzay sektöründe saldırgan ve riskli bir "gri bölge" manevrası olarak değerlendirildi.

Yaklaşan uyduların, ICEYE-X36'nın sinyalini karıştırabilecek veya bozabilecek, lazerle kör edebilecek, üzerine metal bir dart ateşleyebilecek ya da manevra yapmaya ve yakıt harcamaya zorlayabilecek mesafeye girdiği belirtildi. Ekim 2026'da aynı dört Rus uydusundan birinin ICEYE uydusunun 500 metre yakınına geldiği bildirildi.

100 küp uyduyla savunma planı

Shield Space, dünya yörüngesinde otomobil büyüklüğündeki bir taşıyıcıdan bırakılacak mikrodalga büyüklüğündeki küp uyduları önleyici olarak kullanmayı planlıyor. Şirket, bu araçların kontrolörlerle bağlantı kesilse bile Batılı uyduları lazer, mikrodalga gibi "etkileyiciler" veya "kinetik mesafeli" tekniklerle savunabileceğini belirtiyor.

Shield Space'in kurucu ortağı ve CEO'su Graeme Ritchie, "100 küp uyduyu 100 milyon sterlinden[134 milyon ABD doları]daha düşük bir maliyetle koruma ve savunma görevine göndermekten söz ediyoruz; oysa daha önce bir uydu için ödeyeceğiniz miktar buydu." dedi.

NASA'nın sivil projesi Starling, 2023'te fırlatıldığında dört küçük uydudan oluşan bir sürünün, yer kontrolünden gelen gerçek zamanlı komutlara büyük ölçüde bağlı kalmadan uzayda iş birliği yapabileceğini ve otonom çalışabileceğini gösterdi. Ancak bu görev, Shield Space ve rakiplerinin tasarladığı düşmanca veya savunma amaçlı operasyonlardan farklıydı.

Önde gelen uzay güçleri yörüngede sürü hâlinde muharebe yeteneğini henüz göstermedi. Bu ülkeler, uzay savaşı kabiliyetlerini açıklama konusunda genellikle isteksiz davranıyor.

İlk yakınlık operasyonu 2027'de

Shield Space, 2027'nin dördüncü çeyreğinde iki küçük uzay aracıyla buluşma ve yakınlık operasyonlarını (RPO) göstermeyi planlıyor. Project Broadsword adı verilen çalışma, SpaceX'in Transporter-21 ortak uçuş göreviyle fırlatılacak.

Görevde bir 8U küp uydu ile daha küçük bir 3U hedef aracı uzaya gönderilecek. Shield Space, araçları 100 kilometre mesafeden birbirlerine 100 metre yaklaşacak şekilde manevra ettirmeyi planlıyor. Şirket, dört otonomi aşamasıyla insanın sürece dâhil olduğu seviyeden "yaklaşık" tam otonom aşamaya geçmeyi hedefliyor.

Bir küp uydu birimi veya U, her bir kenarı 10 santimetre olan bir küpü ifade ediyor.

Gerçek bir uydu savunma kapasitesi ile bu gösterim arasındaki farkın, küçük ve hafif uydulara itki ve güç sistemleri, yapay zekâ işlem gücü, sensörler, sürünün iletişim kurması için gereken lazerler ve silah sistemlerini sığdırmanın zorlukları nedeniyle büyük olduğu belirtiliyor.

Shield Space, bu farkı pahalı ve özel tasarım çözümler yerine nispeten ucuz, hazır teknolojiler kullanarak kapatabileceğine inanıyor.

Ritchie, "Evet, boyut, ağırlık ve güç nedeniyle bu bir sorun. Görevin bazı unsurlarını tamamen sıfırdan yenilemek zorunda kaldık... ancak elimizde kabaca 100 santimetreye 100 santimetre[40'a 40 inç]alan var. Dolayısıyla alan kazanmak veya hâlihazırda tamamen entegre sistemlere sahip olmak temel amaç." dedi.

Shield Space'in kurucu ortağı ve CTO'su Dan Molland, EnduroSat'a kimyasal itkiye ve kendi görüntü toplama kapasitesine sahip otonom bir 8U küp uydu inşa etmesi için görev verdiklerini söyledi. Molland, şirketin yazılımını bu uydu üzerine kuracağını ve ardından aracı RPO gerçekleştirmek için kullanacağını belirtti.