Uzayda kritik keşif! Elmas yağdıran gezegen bulundu

NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST), bilim dünyasında büyük heyecan yaratan bir keşfe imza attı. Araştırmacılar, PSR J2322-2650b adını verdikleri, karbon bakımından olağanüstü zengin ve benzersiz kimyasal özelliklere sahip bir gezegeni tespit etti. Bu gezegen, Jüpiter ile aynı kütleye sahip olmasına rağmen, bir pulsar etrafında dönüyor. Güneş'ten çok daha yoğun olan bu pulsar, bir süpernova patlaması sonrası oluşan nötron yıldızlarından biri olarak dikkat çekiyor. PSR J2322-2650b'nin atmosferinde, bilim insanlarının daha önce hiçbir gezegende rastlamadığı şekilde bol miktarda karbon ve helyum bulunuyor. Özellikle karbonun moleküler formları olan C₂ ve C₃'ün varlığı, gezegenin atmosferini neredeyse saf karbon haline getiriyor. Bu olağanüstü durum.

James Webb teleskobuyla tespit edilen karbon gezegenin atmosferi bilim insanlarını şaşırttı

PSR J2322-2650b'nin atmosferinde tespit edilen karbon miktarı, bilinen tüm egzoplanetlerin ötesinde değerlere ulaşıyor. Araştırmalara göre, gezegenin karbon-oksijen oranı 100'ü, karbon-nitrojen oranı ise 10.000'i aşıyor. Bu oranlar, gezegenin atmosferinin neredeyse saf karbon içerdiğini gösteriyor. Alışılmış atmosferik moleküller olan su veya metan yerine, burada moleküler karbonun baskın olması bilim dünyasında büyük bir sürpriz yarattı. Carnegie Dünya ve Gezegen Laboratuvarı'ndan Peter Gao, elde edilen veriler karşısında şaşkınlığını gizleyemeyerek, "Bu kesinlikle bir sürprizdi. Verileri gördüğümüzde hepimiz 'Bu neyin nesi?' diye sorduk," dedi. Bu olağanüstü kimyasal kompozisyon, gezegenin oluşumu ve evrimi hakkında yeni sorulara kapı aralıyor. Bilim insanları, böylesine yüksek karbon oranlarının nasıl oluştuğunu ve gezegenin bu kadar farklı bir kimyasal yapıya nasıl sahip olduğunu anlamaya çalışıyor.

PSR J2322-2650b'nin aşırı sıcaklıkları ve elmas oluşumu ihtimali dikkat çekiyor

Gezegenin yüzey sıcaklıkları da en az kimyasal yapısı kadar dikkat çekici. PSR J2322-2650b'nin gece tarafında sıcaklık yaklaşık 1.200°F (yaklaşık 650°C) seviyesindeyken, gündüz tarafında ise sıcaklık 3.700°F'ye (yaklaşık 2.000°C) kadar yükseliyor. Bu kadar yüksek sıcaklıklar, atmosferde karbondan oluşan kurumsi bulutların süzülmesine neden oluyor. Araştırmacılar, gezegenin derinliklerinde bu karbon bulutlarının muazzam basınç altında elmasa dönüşebileceğini düşünüyor. Stanford Üniversitesi'nden Roger Romani, gezegen soğudukça içteki karbon ve oksijen karışımının kristalleşmeye başladığını, saf karbon kristallerinin yüzeye çıkarak helyumla karıştığını belirtti. Ancak bu süreçte oksijen ve nitrojenin nasıl uzak tutulduğuyla ilgili hâlâ büyük bir gizem var. Bilim insanları, gezegenin iç yapısında elmas benzeri kristallerin oluşabileceği ihtimalini ciddi şekilde değerlendiriyor.

Pulsar etrafında 7,8 saatte dönen gezegen: Şekli limon gibi çarpık

PSR J2322-2650b'nin yörüngesi, alışılmışın çok dışında. Gezegen, pulsarına yalnızca 1 milyon mil mesafede bulunuyor. Karşılaştırmak gerekirse, Dünya Güneş'ten yaklaşık 100 milyon mil uzaklıkta. Bu yakınlık nedeniyle, gezegenin bir yılı sadece 7,8 saat sürüyor. Pulsarın aşırı yoğun yerçekimi, gezegenin şeklini limon gibi çarpık hale getiriyor. Bu tür fiziksel çarpılmalar, gelgit kuvvetlerinin etkisiyle ortaya çıkıyor. Bilim insanları, bu kadar kısa yörünge süresi ve yoğun yerçekimi nedeniyle gezegenin yapısında ve dinamiklerinde benzersiz değişiklikler gözlemliyor. Ayrıca, bu sistemin 'kara dul' olarak bilinen ve pulsarın yakınındaki bir yıldızdan malzeme çektiği ikili sistemlere benzeyebileceği düşünülüyor. Ancak PSR J2322-2650b, kütlesi 13 Jüpiter'in altında olduğu için resmi olarak bir egzoplanet olarak nitelendiriliyor.