ABD yönetimi İran ile anlaşma için zamana oynuyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen kritik müzakerelerde anlaşmanın aceleye getirilmemesi için müzakerecilerine talimat verdi. Trump'ın bu uyarısı, taraflar arasında 60 günlük bir ateşkes uzatılması, Hürmüz Boğazı'nın tekrar deniz trafiğine açılması ve İran'ın nükleer programı üzerine yeni görüşmelerin planlandığı bir dönemde geldi. ABD ve İran arasında süren görüşmeler, bölgedeki gerilimin ve küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların gölgesinde ilerliyor. Trump geçtiğimiz günlerde, anlaşmanın büyük ölçüde müzakere edildiğini ve yakında bir duyurunun gelebileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Ancak hem ABD'de hem de İran'da, sürecin karmaşıklığı ve nihai anlaşmanın içeriğiyle ilgili belirsizlikler sürüyor.

Trump: 'İran nükleer silah geliştiremeyeceğini bilmeli'

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı son açıklamada, İran'ın nükleer silah geliştirmesinin "kesinlikle kabul edilemez" olduğunu yineledi. ABD Başkanı, "İran, nükleer silah geliştiremeyeceğini anlamalı" ifadelerine yer verdi. Tahran yönetimi ise nükleer programının tamamen barışçıl amaçlar taşıdığını defalarca vurguladı. ABD medyasında yer alan bazı haberlerde, görüşülen anlaşmanın İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunun teslim edilmesini de içerebileceği öne sürüldü. Savaşın başında İran'ın elinde %60 saflıkta yaklaşık 440 kilogram uranyum bulunduğu, bunun da kısa sürede nükleer bomba üretimi için gerekli olan %90'lık seviyeye ulaşabileceği belirtiliyor. Trump'ın anlaşmaya yaklaşımı, hem ABD kamuoyunda hem de uluslararası arenada dikkatle izleniyor.

ABD-İran anlaşmasında Hürmüz Boğazı ve ateşkes tartışması

Görüşmelerde en çok öne çıkan başlıklardan biri Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması oldu. Bu boğazdan dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık yüzde 20'si geçiyor. İran'ın İsrail ve Körfez'deki ABD müttefiklerine yönelik saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı'nın kapanması, küresel petrol fiyatlarında sert artışlara yol açtı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Delhi'de yaptığı açıklamada "boğazı açma yetenekleri açısından masada oldukça sağlam bir şey olduğunu" ve "nükleer mesele üzerine çok gerçek, önemli, zaman sınırlı bir müzakereye girme" ihtimalini dile getirdi. Anlaşmanın bir diğer önemli maddesi ise 60 günlük ateşkes. Ancak bu madde Washington'da Cumhuriyetçi senatörler arasında ciddi tartışmalara neden oldu. Senatör Ted Cruz, bu anlaşmanın "felaket bir hata" olacağını savunurken, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Roger Wicker ise 60 günlük ateşkesin "Epic Fury Operasyonu ile elde edilen her şeyin boşa gitmesi" anlamına geleceğini öne sürdü.