Tarih altüst olabilir! Paskalya Adası'nda büyük sır ortaya çıktı

Paskalya Adası'nda (Rapa Nui) gerçekleştirilen son arkeolojik çalışmalar, insanlık tarihine dair önemli bir tartışmayı yeniden alevlendirdi. Şili kıyılarına 2.360 mil uzaklıktaki bu izole adada, Rongorongo adı verilen ve henüz tam olarak çözülememiş bir yazı sistemine dair yeni bulgular elde edildi. Bilim insanları, adanın yerlilerinin bu yazıyı Avrupalıların adaya ulaşmasından çok önce geliştirmiş olabileceğini ortaya koydu. 2024 yılında yayımlanan bir araştırma, 27 ahşap Rongorongo tabletinden birinin 1493 ile 1509 yılları arasına tarihlendiğini gösteriyor. Bu bulgu, Paskalya Adası'nın insanlık tarihinde bağımsız olarak yazı geliştiren nadir topluluklardan biri olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Silvia Ferarra: 'Rongorongo'nun kökeni bağımsız olabilir'

İtalya'daki Bologna Üniversitesi'nden arkeolog ve dilbilimci Silvia Ferarra, ekibiyle birlikte yürüttüğü çalışmada Rongorongo yazı sisteminin kökenine dair çarpıcı sonuçlara ulaştı. Ferrara, Scientific Reports dergisinde yayımlanan makalesinde, radyokarbon tarihleme yöntemiyle analiz edilen ahşap tabletin Avrupalıların adaya gelişinden önceye ait olduğunun altını çizdi. Ferrara, "Bu keşif, yazının yalnızca Mezopotamya, Mısır, Çin ve Mesoamerika gibi büyük uygarlıklarda değil, Rapa Nui gibi izole topluluklarda da bağımsız olarak ortaya çıkabileceğini gösteriyor" dedi. Araştırma, Rongorongo'nun Avrupa dillerinden tamamen farklı bir yapıya sahip olmasının, bu yazı sisteminin dış etkilerden uzak bir şekilde geliştiğine işaret ettiğini belirtiyor. Uzmanlar, bu gelişmenin yazı tarihine dair mevcut teorilerin gözden geçirilmesine neden olabileceğini vurguladı.

Paskalya Adası'nda 27 tablet: Tarihsel gizem çözülüyor

Arkeologların incelediği 27 ahşap Rongorongo tabletinden yalnızca birinin kesin olarak Avrupalıların adaya ulaşmasından önceye ait olduğu belirlendi. Diğer tabletlerin tarihleri ise Avrupalıların gelişinden sonraki döneme denk geliyor. Radyokarbon tarihleme, yalnızca ahşabın ne zaman kesildiğini tespit edebildiği için, yazıların tam olarak hangi tarihte yazıldığı konusunda kesin bir bilgi sunmuyor. Ancak Ferrara, yüzyıllık ahşabın yazı yazmak için tercih edilmeyeceğini, bu nedenle tabletin üzerindeki yazıların da büyük olasılıkla aynı döneme ait olduğunu savunuyor. Tabletlerin bir kısmı dünya genelinde farklı müzelerde ve koleksiyonlarda bulunduğu için, araştırmacıların tüm örneklere ulaşması kolay olmuyor. Buna rağmen, elde edilen bulgular, Paskalya Adası'nın insanlık tarihinde bağımsız bir yazı sistemi geliştiren ender topluluklardan biri olabileceğini gösteriyor.