ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Sivrisinekler rastgele ısırmıyor! Farklı türlerin neden belirli insanları tercih ettiği çözüldü

Florida International University araştırmacıları, üç hastalık taşıyan sivrisinek türünün 119 gönüllü arasından sürekli olarak farklı kişileri tercih ettiğini belirledi. Bulgular, insan kokusu ve cilt mikrobiyomunun sivrisineklerin seçimini etkilediğini gösterdi.

Onur Bal - | Son Güncelleme Tarihi:
Sivrisinekler rastgele ısırmıyor! Farklı türlerin neden belirli insanları tercih ettiği çözüldü

Florida International University (FIU) araştırmacıları, hastalık taşıyan üç büyük sivrisinek türünün farklı insanları tercih ettiğini belirledi. Araştırmaya katılan 119 gönüllünün hiçbiri üç türün de ilgisini çekmedi.

iScience dergisinde yayımlanan bulgular, bazı insanların tüm sivrisinekler için karşı konulamaz olduğu düşüncesine meydan okuyor. Sivrisineklerin ilgisi, türlerin insan derisiyle ilişkili kimyasalları ve mikroorganizmaları nasıl algıladığına göre değişiyor.

Her tür farklı koku sinyaline tepki veriyor

Araştırmacılar dang humması, Zika, sarı humma ve Batı Nil virüsü gibi hastalıkları yayan üç türü inceledi. Her tür, biyolojik sinyallerin farklı bir bileşimine tepki verdi.

Genellikle gündüz ısıran Aedes aegypti, ek koku kullanmayan ve cildinde belirli uçucu bileşikler bulunmayan kişileri tercih etti. Tür ayrıca erkeklere karşı hafif bir eğilim gösterdi.

Gündüz beslenen Aedes albopictus, yani Asya kaplan sivrisineği, cildin doğal olarak salgıladığı keton ve bitkisel özellik taşıyan kimyasalların düzeyi yüksek kişilere daha fazla çekildi.

Hava karardıktan sonra beslenen Culex quinquefasciatus, yani güney ev sivrisineği, cilt mikrobiyomundaki farklılıklara daha güçlü tepki verdi. Bakteriler, mantarlar ve diğer mikroorganizmalardan oluşan bu topluluk kişiden kişiye değişiyor. Bazı bakteri familyaları sivrisineklerin artan ilgisiyle ilişkilendirilirken, diğerleri beslenmeyi caydırdı.

İnsan vücut kimyası tercihleri açıklıyor

İnsan kokusu, çoğu hâlâ yeterince anlaşılmayan 1.000'den fazla uçucu organik bileşik içeriyor. Bilim insanları, sivrisineklerin ilgisini hangi biyolojik özelliklerin etkilediğini incelemek için tercih testlerinin yanı sıra koku ve cilt mikrobiyomu örnekleri topladı.

Doktora öğrencisi Kaylee Marrero'nun liderliğindeki çalışma, birden fazla sivrisinek türünün aynı kişilere verdiği tepkileri doğrudan karşılaştıran ilk araştırma oldu. Araştırmacılar, türler arasındaki farklılıkların bu kadar belirgin olmasını beklemiyordu.

Marrero, "Çalışmaya başladığımızda türlerin farklı insanları tercih etmesini beklemiyorduk. Her türün ipucu olarak kullandığı farklı bir mikrobiyal imzaya sahip olması benim için çok şaşırtıcıydı" dedi.

Sonuçlar, sivrisineklerin insan derisinin ürettiği karmaşık kimyasal sinyalleri algılamak ve yorumlamak için farklı yöntemler geliştirdiğini gösterdi.

FIU'da araştırma ekibine liderlik eden ve Biomolecular Sciences Institute'un direktörlüğünü yürüten nörogenetikçi Matthew DeGennaro, bulguların cilt bakterileri ve kokularındaki farklılıklarla örtüştüğünü söyledi. DeGennaro, cilt mikrobiyomlarının kişiye özgü koku profilini belirlediğini ve her türün bu profili çözümlemek için kendi yöntemini geliştirdiğini belirtti.

Türlere özel kovucular geliştirilebilir

Sivrisinek türlerini hangi kimyasalların çektiğini veya uzaklaştırdığını anlamak, evrensel bir yaklaşım yerine belirli koku sinyallerini bozacak kovucular geliştirilmesine yardımcı olabilir.

DeGennaro, insan kokusunun sivrisinekleri çeken veya uzaklaştıran bileşenlerinin ayrıştırılmasının, vektör kaynaklı hastalıklarla mücadelede yeni stratejiler sağlayabileceğini ifade etti.

Araştırmacılar, her türle ilişkili kimyasal bileşikleri ve mikrobiyal imzaları belirleyerek daha hedefli sivrisinek kontrolü için temel oluşturuyor. Gelecekteki kovucular, belirli bölgelerde hastalıkları yayan türlere göre uyarlanabilir. Ancak bu bulguların etkili korumaya dönüştürülmesi için daha fazla araştırma gerekiyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI


Etiketler:
sivrisinek sivrisinek ısırığı cilt mikrobiyomu insan kokusu Aedes aegypti Aedes albopictus Culex quinquefasciatus