NASA, efsanevi Hubble teleskobunu kurtarmak için harekete geçti

NASA, iyi durumda çalışmayı sürdüren ancak yaklaşık altı yıl sonra Dünya atmosferine yeniden girmesi beklenen Hubble Uzay Teleskobu'nu kurtarma görüşmelerini yeniden başlatıyor.

Ajans, 29 Ekim'de Hubble'ın atmosferik sürüklenme nedeniyle doğal olarak alçalan yörüngesini yükseltmeyi veya gözlemevinin yeteneklerini geliştirmeyi amaçlayan bir görev de içerebilecek uzayda servis kabiliyetleri hakkında bilgi talebi yayımladı.

Nisan 1990'da Avrupa Uzay Ajansı ile ortaklaşa fırlatılan Hubble'a, sonuncusu 2009'da olmak üzere uzay mekiği görevleri kapsamında astronotlar tarafından beş kez servis verildi. Gözlemevinin çığır açan başarıları arasında, Nobel Ödülü kazanan bir keşif olan evrenin genişlemesinin hızlandığının ortaya konmasına katkı sağlaması yer alıyor. Hubble ayrıca gezegenler, galaksiler, yıldızlar ve evrenin diğer bölümleri hakkında çok sayıda bulgu sağladı.

NASA verilerine göre Hubble, bilimsel çalışmalar için düzenli olarak diğer teleskoplarla birlikte görev yapıyor ve gözlemleri en az 23.000 bilimsel makalenin yayımlanmasını sağladı. Yaşına rağmen gözlemevine yönelik talep yüksek. NASA, eylülde gökbilimcilerin her yıl mevcut gözlem süresinin yaklaşık yedi katı kadar süre talep ettiğini açıkladı.

Hubble, kamuoyundan da büyük ilgi görüyor. İnsanlar, onlarca yıl boyunca birkaç kez yeniden görüntülenen Kartal Bulutsusu'nun "Yaratılış Sütunları" gibi ikonik görüntüleri uzun süredir beğeniyor ve kutluyor. Bu nedenle ünlü gözlemevinin daha uzun süre çalışır durumda tutulmasına yönelik görüşmeler son yıllarda ilk kez yapılmıyor.

Hubble için daha önce de servis önerildi

Milyarder teknoloji girişimcisi Jared Isaacman, 2022'de Hubble'a servis sağlayacak bir görev düzenlemek için SpaceX donanımının kullanılmasını önerdi. Isaacman ayrıca Eylül 2021 ve Eylül 2024'te Dünya yörüngesine gerçekleştirilen iki mürettebatlı SpaceX görevini satın aldı ve yönetti.

NASA, sağlıklı durumdaki gözlemevine yönelik olası riskleri gerekçe göstererek bu öneriyi reddetti.

Ancak yaklaşım değişmiş görünüyor. Aralık 2025'te NASA yöneticisi olan Isaacman, 30 Ekim'de ajans tarafından yayımlanan açıklamada, Hubble'ın sağladığı bilimsel sonuçların NASA'nın gözlemevinin mümkün olduğunca uzun süre veri sağlamayı sürdürmesi için her makul fırsatı değerlendirmesini gerektirdiğini söyledi. Isaacman, bunun başka bir görev fırlatmaya kıyasla maliyet tasarrufu sağlaması hâlinde özellikle anlamlı olacağını belirtti.