ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Sahile 200 bin mors doluştu! Bu görüntünün arkasında acı bir gerçek var

Deniz buzunun erimesiyle Alaska'nın Point Lay bölgesine çıkan yaklaşık 200 bin Pasifik morsunu korumak için 50 bin akrlık alanın kalıcı sığınak ilan edilmesi planlanıyor.

Neslişah Yumak - | Son Güncelleme Tarihi:
Sahile 200 bin mors doluştu! Bu görüntünün arkasında acı bir gerçek var

Alaska'nın kuzeybatısındaki Point Lay köyü yakınlarında her sonbahar 200 binden fazla Pasifik mor gibi karaya çıkıyor. Bariyer adalara güçlükle ulaşan hayvanlar, bedenleri arasında neredeyse hiç boşluk kalmayacak şekilde kahverengimsi pembe yağ tabakaları ve beyaz dişlerden oluşan dev bir kitle meydana getiriyor.

Çevre alanında faaliyet gösteren kâr amacı gütmeyen Conservation Fund'ın Alaska eyalet direktörü John Wros, manzaranın duyular üzerinde ezici bir etkisi olduğunu söyledi. Wros, bölgede çok yoğun bir hareketlilik yaşandığını ve sörfte oynayan hayvanların görüldüğünü belirtti.

Çarpıcı toplanma, iklim değişikliğine gerçek zamanlı olarak uyum sağlamaya çalışan bir türün hikâyesini anlatıyor. Morsların son 20 yıldır bağımlı olduğu deniz buzu ortadan kalkarken hayvanlar, Alaska'nın kuzeyi ile Rusya'nın Sibirya kıyıları arasında uzanan Çukçi Denizi kıyısındaki bu kara parçasına sığınıyor.

American University'de deniz bilimci olan Chelsea Koch, hayvanların değişime tepki verdiğini ancak kara parçasının kaybettikleri yaşam alanının yerini tamamen alamayacağını söyledi.

Conservation Fund, bariyer adaların da içinde bulunduğu yaklaşık 50 bin akrlık araziyi morslar için kalıcı bir sığınak olarak güvence altına alma planını açıkladı. Kuruluş, arazinin sahibi Alaska Yerli Köyü Şirketi Cully Corporation ile morsları kaynak geliştirme faaliyetleri dahil insan etkisinden korumayı amaçlayan bir anlaşma imzaladı.

Buna karşılık Cully Corporation, morslarla gıda ve kültür açısından binlerce yıllık ilişkiye sahip yerel toplulukların mali güvenliğini artırmayı ve yaşam biçimlerini korumayı amaçlayan bir ödeme alacak.

Conservation Fund Başkanı ve CEO'su Larry Selzer, büyük hayvanların gelişebilmek için geniş alanlara ihtiyaç duyduğunu söyledi. Selzer, modelin arazi sahibiyle birlikte çalışarak arazinin ekonomik amaçlarla kullanılmasını sürdürürken kritik yaban hayatı alanlarını korumaya olanak tanıdığını belirtti.

Cully Corporation Yönetim Kurulu Başkanı Willard Neakok, ortaklığın fırsatlar yaratacağını ve İnupiat mirasının korunmasına yardımcı olacağını söyledi. Neakok, toprağa, geleneğe, tarihe ve kültüre duyulan saygı nedeniyle bu adımın gelecek kuşaklar için atıldığını belirtti.

Deniz buzu çekilince morsların rotası değişti

ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nda yaban hayatı biyoloğu olan Anthony Fischbach, Pasifik morslarının nüfusunun nispeten istikrarlı olduğunu ancak deniz buzunun yok olmasıyla yeni ve tehdit oluşturan bir dönem yaşadıklarını söyledi.

Pasifik morsları kışlarını Bering Denizi'nin sürüklenen buzları üzerinde geçiriyor. Erkekler yıl boyunca burada kalırken dişiler ve yavruları, Çukçi Denizi'nin sığ bölgelerinde beslenmek için kuzeye göç ediyor.

Morslar tarihsel olarak beslenme alanlarının yakınında dinlenmek, doğum yapmak ve yavrularını emzirmek için kalıcı Arktik deniz buzunu platform olarak kullanıyordu. Ancak fosil yakıtların yakılmasıyla gezegen ısındıkça deniz buzu ortadan kalktı.

Koch, yaz sonunda buzun artık çoğunlukla sığ kıta sahanlığının dışına, morsların deniz tabanında beslenemeyeceği kadar derin sulara çekildiğini söyledi.

Buzun yokluğunda morslar giderek daha fazla karaya yöneliyor. Karaya çıkmaları daha önce de görülüyordu ancak Point Lay'de toplanan devasa sayı yeni bir durum oluşturuyor.

Bu süreç 2007'de birkaç bin dişi ve yavrunun bölgeye gelmesiyle başladı ve sayılar hızla arttı. Günümüzde neredeyse tüm Pasifik morsu dişileri ve yavruları, toplamda yaklaşık 200 bin hayvan, bu alanı kullanıyor. Wros, buranın Kuzey Amerika'daki en büyük karaya çıkma alanı olduğunu söyledi.

Wros, morsların karada sığınak aramasının temel bir değişim olduğunu ve bunun iklim değişikliğinin doğrudan sonucu sayılabileceğini belirtti.

İzdihamlar yavrular için ölümcül olabiliyor

Bu olağanüstü toplanma, morsların uyum sağlama becerisini gösterse de bu büyüklükteki gruplar tehlike yaratabiliyor.

2019 yapımı Netflix belgeseli Our Planet'te yer alan bir sahne, sorunun kamuoyunda görünür olmasına yardımcı oldu. Görüntülerde, Rusya'da sıkışıklıktan kaçmak için sahile bakan kayalıklara tırmanan yüzlerce morsun uçurumdan düşerek dev bedenleriyle 260 fit aşağıdaki sivri kayalara yuvarlandığı görülüyordu.

Point Lay'deki en büyük tehlikeyi izdihamlar oluşturuyor. Kolayca ürken morslar, küçük rahatsızlıklar karşısında okyanusa doğru kaçabiliyor. Ağırlıkları 2 tona ulaşabilen hayvanların paniği, yüzlerce hatta binlerce yavrunun ezilerek öldüğü kitlesel ölümlere yol açabiliyor.

Bazen paniği kutup ayıları tetikliyor. Ancak çoğu olayın nedeni insan faaliyetleri oluyor. Çok alçaktan uçan uçaklar, gemi trafiği ve hayvanları görmek isteyen turistlerle dolu gezi gemileri morsları ürkütebiliyor.

Point Lay, fosil yakıtlar dahil kaynak geliştirme faaliyetlerinin hedefindeki Alaska Ulusal Petrol Rezervi'nin sınırında bulunuyor.

Yeni koruma anlaşması, ticari faaliyetler ve turizm kaynaklı rahatsızlıkları sınırlamayı amaçlıyor. Anlaşma ayrıca bölge sakinlerinin ihtiyaç duyduğu doğal kaynaklara erişmesini ve petrol ile gaz geliştirme faaliyetleri için arazi satmak zorunda kalmamaları adına mali kaynaklara sahip olmasını güvence altına almayı hedefliyor.

Selzer, köy büyüklerinin belirli haklardan kalıcı olarak vazgeçmeyi kabul etmesinin büyük bir adım olduğunu söyledi. Proje üzerinde 10 yıldır çalışılmasının nedeninin güven inşa etmenin zaman alması olduğunu belirtti.

Conservation Fund, Cully Corporation'a ödenecek miktarı açıklamadı.

American University'den Koch, Point Lay planı hakkında özel yorum yapmadı. Ancak yerel yönetimi desteklerken önemli mors yaşam alanlarını koruyan yaklaşımlarda umut gördüğünü söyledi.

Koch, bu tür bir koruma düzenlemesinin başka yerlerde de işe yarayıp yaramayacağının topluluğa bağlı olacağını belirtti. Kararları bölge sakinlerinin şekillendirip şekillendirmediğinin, geçimlik faaliyet haklarıyla erişimin korunup korunmadığının ve yerel izleme ile koruyuculuk için kalıcı desteğin bulunup bulunmadığının önemli sorular olduğunu söyledi.

Deniz buzu gerilemeye devam ederken Wros, yeni sığınağın morslara mücadele etme şansı vereceğini umuyor.

Wros, hasarın meydana geldiğini ve sürecin gerçek zamanlı bir uyum dönemi olduğunu söyledi. Bu adımın, hayvanların varlığını sürdürmesini sağlamak için seçildiğini belirtti.

Kapat

HABERİN DEVAMI


Etiketler:
Alaska Pasifik morsları iklim değişikliği deniz buzu Point Lay yaban hayatı koruma