Pasifik Kuzeybatısı altında korkutan keşif! tektonik levha kırılıyor

Tayfun Demirel - Mayıs 01, 2026 14:06 | Son Güncelleme Tarihi: Mayıs 01, 2026 14:06

Araştırmacılar, Juan de Fuca levhasının Kuzey Amerika'nın altına dalarken büyük bir kırılma sürecine girdiğini tespit etti. Bulgular, depremlerin oluşum mekanizmasına dair mevcut bilgileri değiştirebilecek nitelikte değerlendiriliyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Bilim insanları, ilk kez bir dalma-batma zonunun okyanus tabanının altında aktif şekilde parçalandığını doğrudan gözlemledi. Pasifik Kuzeybatısı açıklarında yapılan incelemelerde Juan de Fuca levhasının Kuzey Amerika levhasının altına ilerlerken koparak küçük parçalara ayrıldığı belirlendi. Sürecin ani bir çöküş yerine yavaş ve aşamalı şekilde gerçekleştiği ifade edildi.

Cascadia bölgesinde levha kırılmaları tespit edildi

Vancouver Adası açıklarında yer alan Cascadia bölgesinde yapılan sismik analizlerde, Juan de Fuca ve Explorer levhalarının Kuzey Amerika levhasının altına doğru ilerlerken ciddi yapısal kırılmalar yaşadığı ortaya çıktı. Gelişmiş görüntüleme teknikleri, levhanın sadece battığını değil aynı zamanda aktif şekilde parçalandığını gösterdi.

Araştırmacılar, deniz tabanına gönderilen ses dalgalarıyla elde edilen veriler sayesinde levha içindeki fay hatlarını ayrıntılı biçimde görüntüledi. Bulgular, levhanın farklı noktalardan koparak mikro parçalara ayrıldığını ortaya koydu.

"Tren kazası gibi değil, yavaş bir dağılma"

Louisiana State Üniversitesi'nden Brandon Shuck, dalma-batma zonlarının uzun süre stabil görünse de zamanla kaçınılmaz şekilde çöktüğünü ifade etti. Shuck, süreci hızlanan bir trenin raydan parça parça çıkmasına benzetti.

Bilim insanı, levhanın tek bir anda kırılmadığını, farklı bölümlerin zaman içinde ayrılarak yeni mikro levhalar oluşturduğunu belirtti. Bu durumun tektonik sistemlerin evrimini anlamada önemli bir ipucu sunduğu değerlendirildi.

Derin faylar ve sessiz deprem alanları

Araştırmada Juan de Fuca levhasında büyük ölçekli kırıklar tespit edildi. Bazı bölgelerde yaklaşık beş kilometrelik düşey kaymaların oluştuğu belirlendi. Bu alanların aktif kırılma sürecine devam ettiği ifade edildi.

Sismik veriler, bazı bölgelerde deprem hareketliliğinin sürdüğünü, bazı bölgelerde ise tamamen sessizlik oluştuğunu ortaya koydu. Uzmanlar, bu sessiz alanların levhanın kopmuş bölümlerini işaret edebileceğini belirtti.

Yavaş ilerleyen parçalı çöküş modeli

Araştırma, dalma-batma zonlarının ani şekilde sona ermediğini, bunun yerine aşamalı bir çöküş süreci yaşadığını gösterdi. Levha parçalandıkça aşağı çekim gücünün azaldığı ve milyonlarca yıl içinde sistemin durduğu ifade edildi.

Bulgular, Dünya'nın geçmişinde görülen eski levha kalıntılarını da açıklamaya yardımcı oluyor. Özellikle Baja California açıklarında bulunan fosil mikro levhaların benzer bir süreçle oluşmuş olabileceği değerlendirildi.

Bilim insanları, elde edilen verilerin Cascadia bölgesindeki deprem riskini değiştirmediğini ancak gelecekteki sismik modellerin daha doğru hale gelmesini sağlayacağını belirtiyor. Çalışma, tektonik plakaların nasıl parçalandığını anlamada yeni bir döneme işaret ediyor.

Etiketler:

tektonik levha kırılma deprem