Buzların altında 100 kilometrelik gizemli yapı keşfedildi

Hüseyin Cihad Önal - Mayıs 01, 2026 12:44 | Son Güncelleme Tarihi: Mayıs 01, 2026 12:44

Antarktika'da yüzeyde bulunan pembe granit kayalar, buz tabakasının altında yaklaşık 100 kilometre genişliğinde dev bir jeolojik yapının keşfedilmesini sağladı. British Antarctic Survey (BAS) tarafından yürütülen araştırma, Pine Island Buzulu'nun altında gizli kalan bu granit kütlenin bölgenin geçmiş buz hareketlerini anlamada kritik rol oynadığını ortaya koydu.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Bölgede yıllardır dikkat çeken pembe granit kayalar, Hudson Dağları'nda siyah volkanik taşlar arasında farklı renkleriyle öne çıkıyordu. Araştırmacılar, bu kayaların kökenini belirlemek için radyoaktif tarihleme yöntemini kullandı ve oluşumlarının yaklaşık 175 milyon yıl öncesine, Jura dönemine uzandığını tespit etti. Ancak kayaların bulunduğu konum, onların doğal yerleşim alanı değildi ve bu durum daha büyük bir yapının işaretini verdi.

Hudson Dağları'ndaki pembe kayalar dev yer altı yapısını ortaya çıkardı

Bilim insanları, hava araçlarına yerleştirilen yer çekimi sensörleriyle Pine Island Buzulu üzerinde detaylı ölçümler yaptı. Elde edilen veriler, buzun altında yaklaşık 100 kilometre genişliğinde ve 7 kilometre kalınlığında dev bir granit kütlenin varlığını ortaya koydu. Bu yapı, yüz milyonlarca yıldır buzun altında gizli kalmış durumda.

Araştırmayı yürüten jeofizikçi Tom Jordan, yüzeyde bulunan küçük kaya parçalarının yer altındaki dev yapıyı ortaya çıkardığını belirterek bu keşfin buz tabakasının geçmiş hareketlerini anlamada önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Bulgular, buzulların zaman içinde nasıl şekillendiğine dair yeni ipuçları sunuyor.

Pine Island Buzulu geçmişte devasa kaya kütlelerini taşıdı

Uzmanlar, son buzul çağında Pine Island Buzulu'nun bugünkünden çok daha kalın ve güçlü olduğunu belirtiyor. Bu dönemde buz, altındaki granit tabakayı aşındırarak kopardığı kaya parçalarını yüzeye taşıdı ve Hudson Dağları'na bıraktı.

Bu kaya parçaları, buzulun geçmişteki hareketlerini yeniden inşa etmek için önemli bir veri kaynağı oluşturuyor. Elde edilen bilgiler, buz tabakasının nasıl ilerlediğini ve hangi hızlarda değişim gösterdiğini anlamada bilim insanlarına yardımcı oluyor.

Gizli granit yapı iklim ve deniz seviyesi tahminlerini etkiliyor

Araştırmacılar, buz tabakasının altındaki granit yapının buz hareketlerini doğrudan etkilediğini belirtiyor. Sert granit yüzeyler buzun kaymasını yavaşlatırken, eriyen su kanalları bu hareketi hızlandırabiliyor. Bu durum, buz kaybının hızını belirleyen önemli faktörler arasında yer alıyor.

Pine Island Buzulu, Antarktika'nın en hızlı eriyen bölgelerinden biri olarak biliniyor. Bu nedenle elde edilen veriler, gelecekte deniz seviyesindeki değişimlerin daha doğru tahmin edilmesine katkı sağlıyor. Araştırmacılar, her yeni bilginin iklim modellerini daha güvenilir hale getirdiğini ifade ediyor.

Sonuç olarak pembe granit kayaların ortaya çıkardığı bu dev yer altı yapısı, Antarktika'nın geçmişine ışık tutarken gelecekteki iklim değişikliği senaryoları için de kritik veriler sunuyor. Bilim insanları, bu tür keşiflerin buzulların davranışını anlamada önemli bir anahtar olduğunu vurguluyor.

Etiketler:

Antarktika pempe kaya pembe kaya