NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu'nu yörüngeden çıkarmak için SpaceX ile anlaştı! Hedef 2030

NASA, uzay çalışmalarında yeni bir döneme imza atıyor. Kurum, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) 2030'un sonlarında yörüngeden çıkarılması amacıyla özel olarak tasarlanacak bir uzay aracı için SpaceX ile anlaşma sağladı. 430 ton ağırlığındaki dev istasyon, insan yaşamının bulunmadığı Nemo Noktası yakınlarındaki Güney Pasifik'e doğru kontrollü bir şekilde yönlendirilecek. Bu tarihi adım, ISS'nin yaklaşık çeyrek asırlık insanlı görevlerinin ardından güvenli ve planlı biçimde sonlandırılmasını hedefliyor. NASA'nın bu kararı, hem uzay güvenliği hem de sürdürülebilirlik açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

NASA ve SpaceX: ISS'nin son yolculuğu için güçlerini birleştirdi

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Haziran 2024'te duyurduğu 843 milyon dolarlık sabit fiyatlı sözleşme kapsamında, SpaceX'i ISS'nin yörüngeden çıkarılması için özel bir uzay aracı geliştirmekle görevlendirdi. Bu araç, SpaceX'in Kargo Dragon platformunun ağır şekilde modifiye edilmiş bir versiyonu olacak. NASA, aracı satın alacak ve işletmesini üstlenecek. Fırlatma hizmeti ise ayrı bir sözleşmeyle temin edilecek. Projenin geliştirme aşaması resmen başlatıldı ve teslimatın 2028'in sonuna doğru gerçekleşmesi planlanıyor. Söz konusu araç, ISS ile kenetlenerek istasyonun tutumunu kontrol edecek, ardından yörünge şekillendirme ve yeniden giriş manevralarını gerçekleştirecek. NASA, bu süreçte ISS'nin devasa kütlesini hassas değişikliklerle yönlendirmeyi ve istasyonun kontrollü biçimde Dünya atmosferine girmesini amaçlıyor. ISS'nin yörüngeden çıkarılması için geliştirilen bu özel araç, uzayda bugüne kadar hayata geçirilen en karmaşık ve hassas görevlerden birine imza atacak.

ISS'nin sonu: Nemo Noktası'na kontrollü iniş ve güvenlik önlemleri

Uluslararası Uzay İstasyonu'nun yörüngeden çıkarılması, uzay güvenliği açısından büyük önem taşıyor. NASA, istasyonun yaklaşık 400 kilometre yükseklikteki yörüngesinden kontrollü şekilde çıkarılmasını ve insan yaşamının olmadığı bir bölge olan Nemo Noktası yakınlarındaki Güney Pasifik'e yönlendirilmesini hedefliyor. Nemo Noktası, karaya en uzak nokta olarak biliniyor ve ISS'nin enkazının bu bölgeye düşmesiyle insanlara zarar verme riski en aza indirilecek. NASA'nın planına göre, atmosferik sürüklenme ve özel deorbit aracı sayesinde ISS, aşamalı olarak irtifa kaybedecek. Son mürettebatın güvenli şekilde tahliyesinin ardından, operatörler son manevrayı başlatacak ve istasyonun parçalanması kontrollü biçimde gerçekleşecek. ISS'nin büyük bölümü atmosferde yanacak ve buharlaşacak; ancak yoğun ve ısıya dayanıklı parçaların okyanusa ulaşması bekleniyor. Bu nedenle, NASA kontrollü bir koridor oluşturacak ve istasyonun parçalarının belirlenen bölgede kalmasını sağlayacak. Geçmişte yaşanan Skylab ve Mir istasyonlarının yörüngeden çıkarılma deneyimleri, ISS için daha hassas ve güvenli bir yaklaşımın gerekliliğini ortaya koydu.

Deorbit aracı: İnsanlık tarihinin en büyük uzay yapısına veda

ISS, 1998 yılında fırlatılan ilk modülünden bu yana, insanlığın uzaydaki en büyük ve sürekli yaşanan yapısı oldu. Kasım 2000'den beri aralıksız olarak astronotlara ev sahipliği yapan istasyon, bilimsel araştırmaların yanı sıra uluslararası iş birliğinin de simgesi haline geldi. Ancak, yapının yörüngede bir araya getirilmiş olması, sökülüp Dünya'ya geri getirilmesini imkânsız kılıyor. NASA'nın hesaplamalarına göre, istasyonun yüzyıllık bir park yörüngesine çıkarılması hem daha fazla enerji gerektiriyor hem de yapının kontrolsüz şekilde enkaza dönüşme riskini artırıyor. Bu nedenle, ISS'nin sonu için en güvenli seçenek olarak kontrollü deorbit kararı alındı. NASA'nın geliştirdiği strateji kapsamında, yeni araç istasyonun yörüngesini kademeli olarak düşürecek ve atmosferdeki sürtünmenin etkisiyle parçalanmasını sağlayacak. Bu süreçte, istasyonun modülleri, kirişleri, güneş panelleri ve radyatörleri sırasıyla ayrılacak, ardından ana gövde atmosferde yanarak yok olacak. Yalnızca bazı yoğun ve ısıya dayanıklı parçalar okyanusa ulaşacak. NASA, bu operasyonun insanlık için sorumlu bir misyonun gereği olduğunu vurguluyor.