Mars'ta 1800 kilometrelik gizemli bulutun sırrı çözüldü

Mars'ın Arsia Mons volkanı yakınında 1800 kilometreye uzanan su buzu bulutunun, atmosferdeki aşırı soğuma sonucu toz parçacıkları olmadan oluşabildiği belirlendi. Yeni model, oluşumun mekanizmasını büyük ölçüde açıkladı.

Talha Gül - Ekim 27, 2026 15:40 | Son Güncelleme Tarihi: Ekim 27, 2026 17:17

Mars'ta 1800 kilometrelik gizemli bulutun sırrı çözüldü

24 TV'yi Google'da haber kaynağınız olarak ekleyin

Mars'ın atmosferinde, Arsia Mons volkanı yakınında düzenli olarak ortaya çıkan dev su buzu bulutunun oluşum mekanizması açıklandı. Yaklaşık 1800 kilometre uzunluğa ulaşan beyaz şerit, Mars yüzeyinin 45 kilometre üzerinde beliriyor ve birkaç saat içinde yok oluyor.

Paris Dinamik Meteoroloji Laboratuvarı'ndan Jorge Hernández-Bernal liderliğindeki ekip, Mars atmosferinin bilgisayar modelini uzay araçlarının yıllar boyunca topladığı gözlemlerle karşılaştırdı. Araştırmacılar, bulutun Güney Yarımküre'de ilkbahar ve yaz aylarında, gün doğumunda görüldüğünü belirledi.

ATMOSFERİK DALGA HIZLA SOĞUTUYOR

Model, yaklaşık 20 kilometre yüksekliğindeki Arsia Mons'un çevresindeki hava akımlarının güçlü bir atmosferik dalga oluşturduğunu ortaya koydu. Bu dalga, nemli havayı birkaç dakika içinde birkaç kilometre yükseltiyor. Hava hızla soğurken bazı bölgelerde sıcaklık eksi 143 dereceye kadar düşüyor.

Bu aşırı soğuma, su buharında olağanüstü bir doygunluğa yol açıyor. Hesaplamalara göre doygunluk, normal sınırın yaklaşık 100 bin kat üzerine çıkabiliyor. Bölgede buz oluşumunu başlatacak yeterli toz parçacığı bulunmadığı için kristallerin yabancı parçacıklara ihtiyaç duymadan doğrudan su buharından oluştuğu değerlendiriliyor.

BUZ ŞERİDİ RÜZGÂRLARLA UZUYOR

Oluşan buz kristallerini batıya esen rüzgârlar taşıyor. Kristaller, buz ile çevredeki su buharı arasında denge kurulana kadar büyümeyi sürdürüyor. Bu süreç, bulutun yüzlerce kilometre boyunca varlığını korumasını sağlıyor.

Yeni model, bulutun karakteristik biçimini yeniden oluşturmayı başardı ancak gözlemlerle tam olarak örtüşmedi. Modeldeki şerit, gerçek oluşumdan yüzde 30 ila 50 daha dar çıktı ve oluşum yaklaşık bir buçuk saat gecikmeli başladı. En küçük toz parçacıklarının sürece katıldığı alternatif mekanizma da bu kadar belirgin ve uzun bir bulut oluşturamadı.

Araştırmanın ortak yazarı, LATMOS laboratuvarından Anni Määttänen, benzer bir buz oluşumu için gereken aşırı koşulları 2005 yılında değerlendirmişti. Yeni modelleme, doğrudan doğrulama henüz bulunmasa da bu sürecin Mars'ta gerçekten yaşanabileceğini gösterdi.

Kapat