Küresel salgın riski! Hayvan virüsleri insanlara geçebilir mi?

Hayvanlarda yaygın olarak görülen influenza D virüsü ve köpek koronavirüsünün, insan sağlığı üzerinde ciddi bir tehdit oluşturabileceği yönünde bilim dünyasında artan bir endişe söz konusu. Uzmanlar, bu iki hayvan virüsünün insanlara bulaşma potansiyelinin giderek arttığını ve mevcut koşullarda bir salgının ortaya çıkması için gerekli unsurların oluştuğunu belirtiyor. Özellikle hayvanlarla sık temas, yetersiz test uygulamaları ve yeni solunum yolu virüslerinin erken dönemde tespit edilememesi, bu riskin büyümesine neden oluyor.

Hayvan virüslerinde sessiz tehlike: İnfluenza D ve köpek koronavirüsü

Son dönemde yapılan bilimsel incelemeler, influenza D virüsü ile köpek koronavirüsünün insan sağlığı açısından daha fazla dikkate alınması gerektiğini ortaya koydu. Özellikle influenza D virüsünün insanlarda genellikle belirgin semptomlar göstermeden enfeksiyona yol açabildiği, bu nedenle de yayılımının fark edilmeden gerçekleşebileceği vurgulanıyor. Köpek koronavirüsünün ise bazı vakalarda daha ciddi solunum yolu hastalıklarıyla ilişkilendirildiği, ancak bu virüse yönelik rutin testlerin yapılmaması nedeniyle gerçek yaygınlığının bilinmediği ifade ediliyor. Florida Üniversitesi'nden Prof. Dr. John Lednicky, bu iki virüsün insanlarda solunum yolu hastalıklarına neden olabileceğini ve mevcut önlemlerin yetersiz kaldığını dile getirdi. Lednicky, "Eğer bu virüsler insanlardan insana kolayca bulaşacak şekilde evrimleşirse, toplumda yaygın bağışıklık olmadığı için hızla salgınlara veya pandemilere yol açabilirler" dedi.

İnfluenza D virüsünün insanlara ulaşma riski

İlk kez 2011 yılında tanımlanan influenza D virüsü, başlangıçta domuzlar ve sığırlarla ilişkilendirilmişti. Ancak zamanla tavuk, geyik, zürafa ve kanguru gibi farklı hayvan türlerinde de tespit edildi. Sığırların bu virüsün yayılmasında önemli bir rol oynadığı ve sığır solunum hastalığına neden olarak hayvan sağlığı ve çiftlik verimliliği üzerinde olumsuz etki yarattığı biliniyor. İnsan-hayvan etkileşiminin yoğun olduğu çiftliklerde, özellikle Colorado ve Florida'daki sığır işçileri arasında yapılan araştırmalar, çalışanların yüzde 97'sinin influenza D virüsüne karşı antikor taşıdığını gösterdi. Bu durum, virüsle temasın yaygın olduğunu ortaya koyarken, enfekte olan bireylerin çoğunda belirgin bir hastalık gelişmemesi, virüsün sessizce yayılabileceği endişesini artırıyor. Ayrıca, Çin'de izole edilen bir influenza D suşunun insanlardan insana bulaşma kapasitesini geliştirdiğine dair bulgular, virüsün hızlı evrim geçirebileceğini gösteriyor. Böyle bir değişim, influenza D virüsünü potansiyel bir salgın kaynağı haline getirebilir.

Köpek koronavirüsü: Sessiz yayılımdan küresel riske

Köpek koronavirüsü (CCoV), SARS-CoV-2'den farklı bir yapıya sahip olup, köpeklerde genellikle sindirim sistemi hastalıklarına yol açıyor. Ancak son yıllarda, özellikle Güneydoğu Asya'da hastaneye kaldırılan pnömoni vakalarında bu virüsün insanlarda da tespit edildiği bildirildi. Prof. Dr. Lednicky, influenza D virüsünün insanlarda ciddi enfeksiyonlara yol açtığına dair bir bulgu olmadığını, fakat köpek koronavirüsünün bazı vakalarda insanlarda hastalığa neden olabildiğini belirtti. Rutin tanı testlerinin yapılmaması, köpek koronavirüsünün toplumda ne kadar yaygın olduğunun anlaşılmasını zorlaştırıyor. Eğer kliniklerde bu virüs için test yapılmazsa, vakalar kayıtlara geçmeyebilir ve virüs uzun süre fark edilmeden toplumda dolaşabilir.