İran'dan Hürmüz Boğazı'nda su altı kablo resti! Küresel internet tehlikede

İran, Hürmüz Boğazı'nın altından geçen hayati öneme sahip su altı internet kabloları üzerinde yeni bir ekonomik ve stratejik baskı kurmaya hazırlanıyor. Tahran, Avrupa, Asya ve Basra Körfezi arasında milyarlarca dolarlık veri ve finans trafiği taşıyan bu kabloları kullanan küresel teknoloji devlerinden ücret talep etme planını gündeme taşıdı. İranlı askeri yetkililer ve devlet bağlantılı medya, Google, Microsoft, Meta ve Amazon gibi dev şirketlerin İran yasalarına uyum göstermemesi halinde, kablo trafiğinin kesilebileceği yönünde net olmayan ancak ciddi tehditler savurdu. Geçtiğimiz hafta Tahran'daki yasama organında, Arap ülkelerini Avrupa ve Asya'ya bağlayan denizaltı kablolarını hedef alan bir plan detaylı biçimde ele alındı. İran'ın bu hamlesi, Hürmüz Boğazı üzerindeki jeopolitik avantajını, enerji ihracatı dışında, küresel iletişim ve veri akışı üzerinde de baskı unsuru olarak kullanma arayışının bir parçası olarak öne çıkıyor.

İranlı yetkililerden teknoloji devlerine kablo ücreti uyarısı

İran Silahlı Kuvvetleri'nden Ebrahim Zolfaghari, geçtiğimiz hafta X platformunda yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan geçen internet kabloları üzerinden ücret alınacağını açıkça belirtti. İran Devrim Muhafızları'na yakın medya organları ise, ülkeden geçen denizaltı kablolarının geçişi için lisans ücretleri alınacağını, bakım ve onarım haklarının ise yalnızca İranlı firmalara verileceğini duyurdu. Bu durum, Google, Microsoft, Meta ve Amazon gibi teknoloji devlerinin İran yasalarına uymalarını gerektirecek. Ancak, ABD'nin İran'a yönelik katı yaptırımları nedeniyle, bu şirketlerin Tahran'a doğrudan ödeme yapması yasal olarak mümkün görünmüyor. Bu nedenle, şirketler İran'ın açıklamalarını gerçek bir politika değişikliği yerine, siyasi bir şov olarak değerlendirme eğiliminde. Yine de İran'ın devlet bağlantılı medya kuruluşları, küresel veri iletiminde trilyonlarca doları ilgilendiren kabloların zarar görebileceği ve bunun dünya genelindeki internet bağlantısını sekteye uğratabileceği uyarısında bulundu. İran'ın bu tehditleri, Hürmüz Boğazı'ndaki stratejik konumunu küresel ekonomiye maliyet yükleyecek bir koz olarak kullanma niyetini gözler önüne seriyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki su altı kabloları: Küresel bağlantı için kırılgan nokta

Hürmüz Boğazı, küresel internet ve finans akışının belkemiği olan denizaltı kablolarının geçtiği en kritik bölgelerden biri. Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Habtoor Araştırma Merkezi'nden Mostafa Ahmed'e göre, uluslararası operatörler uzun süredir İran sularından kaçınmaya çalışsa da, Falcon ve Gulf Bridge International (GBI) adlı iki büyük kablo İran kara sularından geçiyor. Bu kablolar, Avrupa ve Asya'yı birbirine bağlayan veri trafiğinin önemli bir kısmını taşıyor. Alan Mauldin'in yönettiği telekom araştırma firması TeleGeography'nin verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçen kablolar 2025 itibarıyla küresel bant genişliğinin %1'inden azını temsil etse de, bu kablolarda yaşanacak bir kesinti, özellikle Orta Doğu ve Asya'daki ülkeler için ciddi internet ve finansal hizmet aksaklıklarına yol açabilir. Bölgedeki internet altyapısının zarar görmesi, Hindistan'ın devasa dış kaynak endüstrisini milyarlarca dolarlık kayıplara sürükleyebilirken, Doğu Afrika'nın bazı bölgelerinde de internet kesintileri yaşanabilir. Ayrıca, askeri iletişim, bankacılık, yapay zeka bulut altyapısı, uzaktan çalışma ve akış hizmetleri gibi birçok hayati sistem bu kablolar üzerinden işliyor. Uzmanlar, İran'ın askeri kapasitesiyle su altı kablolarını hedef almasının zincirleme bir 'dijital felaket' yaratabileceği konusunda uyarıyor.

İran'ın taktik değişikliği: Asimetrik güçle küresel ekonomi tehditi

İran, Hürmüz Boğazı'ndaki su altı kabloları üzerinden uygulayacağı baskı ile askeri gücünün ötesinde bir güç gösterisine hazırlanıyor. Devlet bağlantılı medya ve yasama organı, Washington'un bölgedeki müttefiklerini hedef alacak asimetrik savaş teknikleri geliştirdiklerini sık sık vurguluyor. İslam Devrim Muhafızları'nın savaşçı dalgıçlar, küçük denizaltılar ve su altı insansız hava araçlarıyla donanmış olması, kablolar için ciddi bir risk oluşturuyor. Mostafa Ahmed, Körfez'de büyük ölçekli bir saldırının birkaç kıtada zincirleme bir 'dijital felaket' yaratabileceğini belirtiyor. İran'ın komşuları, Basra Körfezi'nde internet bağlantısında ağır kesintilerle karşılaşabilir ve bu durum bölgenin kritik petrol ve gaz ihracatını, bankacılık işlemlerini ve finansal ticaretini doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, İran'ın vekil güçlerinin Kızıldeniz'de benzer taktiklere başvurması halinde, küresel internet altyapısında çok daha büyük zararlar oluşabilir. 2024'te Yemen'deki İran yanlısı Husiler tarafından vurulan bir geminin batarken denizaltı kablolarını koparması, bölgedeki internet trafiğinin yaklaşık %25'inin kesilmesine yol açmıştı. Bu örnek, Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak bir sabotajın ne kadar geniş çaplı sonuçlar doğurabileceğini gözler önüne seriyor.