Irak merkezi hükümetinin Sincar adımı nasıl okunmalı?

Gazeteci İlnur Çevik, Irak merkezi hükümetinin Sincar'da yeniden hakimiyet kurma adımlarını ve bölgedeki son gelişmeleri AA Analiz için kaleme aldı.

Irak'ta Başbakan Ali ez-Zeydi hükümeti, Ninova (Musul) vilayetine bağlı Sincar ilçesinde yeniden hakimiyet kurmak ve otoritesini bu bölgede hissettirmek için adımlar atmaya başladı.

Sincar, son yıllarda Irak'ta Kandil'den sonra terör örgütü PKK'nın ikinci kalesi haline gelmiş ve "İkinci Kandil" olarak anılmaya başlanmıştı. Türkiye, Irak hükümetinden Sincar'ın PKK'dan temizlenmesini istemiş ve bu sağlanmazsa bölgeyi temizlemek için operasyon yapacağı sinyallerini vermişti. Bölge, uzun yıllar Mesut Barzani'nin başkanlığındaki Kürdistan Demokrat Partisi'ne (KDP) bağlı Peşmerge güçlerinin kontrolü altındaydı. Haziran 2014'te DEAŞ güçleri aniden Musul'u ele geçirdi. Irak'ta etnik ve dini bir azınlık olan Yezidilerin çoğunlukta yaşadığı Sincar ilçesinde DEAŞ büyük bir katliam gerçekleştirdi ve ciddi sivil kayıpları yaşandı. Daha sonra Birleşmiş Milletler (BM) bu olayı soykırım olarak kabul etti. DEAŞ'ın ilçeye girişi ile birlikte 3 Ağustos 2014'te Peşmerge güçlerinin Sincar'dan çekilmesi sonrasında DEAŞ'la mücadele bahanesiyle PKK bölgeye yerleşti.

- SİNCAR'IN "İKİNCİ KANDİL"E DÖNÜŞME SÜRECİ

Bunun üzerine PKK'nın desteğiyle Yezidiler tarafından Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) adı altında bir milis gücü kuruldu. O sırada Irak merkezi hükümeti de Şii milis grupların çatı organizasyonu olarak kurulan Haşdi Şabi gücü ile bölgeyi DEAŞ'tan kurtarma operasyonu başlattı. Bu süreçte Haşdi Şabi ve YBŞ arasında bir işbirliği sağlandı. Uluslararası koalisyonun hava gücü desteği ve KDP'ye bağlı Peşmerge güçlerinin yardımıyla 15 aylık DEAŞ'ın Sincar işgaline Kasım 2015'te son verdi. O kargaşada PKK Sincar'a tamamen yerleşti ve Yezidi direniş hareketini ele geçirdi. Böylelikle "ikinci Kandil" doğdu. Türkiye bölgede bazı operasyonlar yapmasına rağmen PKK etkinliğini sürdürürken, KDP ise olaya seyirci kaldı. PKK, Sincar'ı aynı zamanda Suriye'ye açılan bir pencere ve Suriye'deki uzantılarıyla işbirliği yapılan bir üs olarak kullandı.

- BAĞDAT YÖNETİMİNİN YENİ ADIMI VE ENTEGRASYON SÜRECİ

"Terörsüz Türkiye" sürecinin başlaması, PKK'nın Suriye uzantısı PYD'nin havlu atması ve Suriye Kürtlerinin Suriye ordusuna entegre olma kararları, Sincar'ı PKK adına işlevsiz kıldı. Tam o sırada Irak'ta devlet dışı silahlı güçlerin devlet güçlerine katılmasına yönelik başlattığı süreç, ABD askerlerinin 30 Eylül'de ülkedeki tüm üslerini devrederek ülkeden çekilmesiyle devam etti. Bu süreçte Bağdat yönetimi de tüm silahlı grupların kontrol altına alınması için attığı adımlar doğrultusunda YBŞ'nin silah bırakması ve Sincar'daki askeri faaliyetlerine son vermeleri konusunda anlaştı.

Anlaşma uyarınca yaklaşık 4 bin 300 erkek ve kadın PKK militanı ve YBŞ gibi bağlantılı yapılarda yer alan kişilerden uygun şartları taşıyanların Irak ordusu, Haşdi Şabi ve İçişleri Bakanlığı bünyesine katılarak Irak federal güvenlik sistemine entegre edilmesi süreci başladı. Yine anlaşma uyarınca PKK ile bağlantılı Yezidiler, Sincar Dağı'ndaki kontrol noktalarını ve askeri tesisleri Irak ordusuna bırakmaya başladı.

Bardağın dolu yanını görenler, bunun olumlu bir durum olduğunu, PKK unsurlarının bulundukları ülkenin meşru ortamında topluma entegre olacağını ve artık Türkiye'ye bir tehdit unsuru olmaktan çıkacağını söylüyor. Bardağın boş yanını görenler ise PKK'nın silah bırakmadığını, yalnızca üniforma değiştirip Irak ordusu içinde çöreklenerek Sincar'a hakim olmaya devam edeceğini savunuyor. Kimin haklı çıkacağını zaman gösterecek.