Bilim insanları bal arısı kolonilerini 3 kat büyüten yöntemi buldu
Washington eyaletinde yapılan küçük ölçekli denemede, yaban mersini çiçeklenmesi sırasında toz yem verilen bal arısı kolonileri, takviye almayan kolonilere göre daha fazla büyüdü. Araştırmacılar sonuçların daha geniş çalışmalarla doğrulanması gerektiğini belirtti.

Bilim insanları, yaban mersini tozlaşması sırasında bal arısı kolonilerinin daha fazla büyümesini sağlayan bir toz yem test etti. Küçük ölçekli çalışmada takviye verilen koloniler, standart bir koloni büyüklüğü ölçümünde, yem verilmeyen kolonilere göre neredeyse üç kat daha fazla büyüdü.
Washington State University'nin Northwestern Washington Research and Extension Center'ında küçük meyve yetiştiriciliği profesörü Lisa DeVetter'ın öncülük ettiği ekip, ürünü 2025 ilkbaharında yaban mersini çiçeklenmesi sırasında denedi.
Yaban mersini yetiştiricileri, ürünlerinin tozlaşmasına yardımcı olmaları için bal arısı kolonilerini kiralıyor. Ancak bazı arıcılar, arıların kovanlarına daha zayıf dönmesinden endişe ettikleri için kolonilerini bu çiftliklere göndermekte tereddüt ediyor.
Yaban mersini çiçekleri arılar için kolay besin sunmuyor
Yaban mersini çiçeklerinin şekli, bal arılarının nektar ve polene ulaşmasını zorlaştırabiliyor. Çiçeklerde bu kaynakların görece az miktarda bulunması da arıların beslenmesini güçleştiriyor.
Yabani tozlaştırıcılar da çiçekleri ziyaret ediyor ancak dünya genelindeki ticari yaban mersini çiftlikleri en çok bal arılarına güveniyor. Yeterli sayıda ziyaret gerçekleşmediğinde, özellikle diğer tozlaştırıcıların az bulunduğu yerlerde daha az meyve ve daha düşük meyve kalitesi ortaya çıkabiliyor.
Arıcıların endişelerinden biri, kovanın içinde gelişen genç arıları etkileyen bakteriyel bir hastalık olan Avrupa yavru çürüklüğü riskinin artması. Mantar ilaçları da kolonileri zayıflatabilir veya kış boyunca yaşanan kayıplara katkıda bulunabilir.
Arıcılar yaban mersini çiftliklerinden kaçındığında, yetiştiriciler yeterli sayıda kovan bulmakta zorlanabilir veya kovan kiralamak için daha fazla ödeme yapabilir. Arıları çiçeklere çekmek amacıyla tasarlanan kokular ve cezbediciler ise şimdiye kadar başarı sağladığına dair sınırlı kanıt sundu.
Toz yem kovana açmadan uygulanıyor
Arılara besin veya koruma sağlamak amacıyla takviye verilmesi başka bir seçenek olarak öne çıkıyor. Daha önce pestisitlere maruz kalan arılar üzerinde yenilebilir küçük parçacıklarla yapılan araştırmalar umut verici sonuçlar verdi.
Bu denemede kullanılan Nano-B-Feed adlı ürün; mineraller, organik bileşikler ve arıların iletişim kurmak için kullandığı kimyasal sinyaller olan feromonları içeriyor. Bileşenler, görülemeyecek kadar küçük parçacıklar hâlinde şeker bazına dağıtılıyor.
Arılar yiyecekleri ağızdan ağıza paylaştığı için kovan girişine bırakılan yem koloni içinde yayılabiliyor. Üretici, tozu kolonileri güçlendirmek ve arıların pestisitleri parçalamalarına yardımcı olmak üzere tasarladı.
30 kolonide yapılan denemede büyüme farkı görüldü
Denemeye, Washington eyaletinin Mount Vernon kentinde Duke türü yaban mersini yetiştiren ticari bir çiftlikteki 30 koloni katıldı. On beş koloniye toz verilirken diğer 15 koloniye takviye verilmedi.
29 Nisan-16 Mayıs 2025 arasında yem verilen her koloniye haftada iki kez yaklaşık 0,2 ons (5 gram) toz uygulandı. Ekip, yağmur yağmayan sabahlarda ürünü doğrudan kovan girişindeki kovan tabanına koydu.
Yemin bir gruptan diğerine taşınma ihtimalini azaltmak için iki grup yaklaşık 1.000 fit (300 metre) arayla konumlandırıldı. Tozu eklemek için kovanların açılması gerekmedi. Birçok besleyici yem bu ek adımı gerektiriyor; bu da zaman alıyor ve arıları rahatsız ediyor.
Araştırmacılar, besleme başlamadan önce 28 Nisan'da ve çiçeklenmenin ardından 26 Mayıs'ta her kolonideki arı kümesini ölçtü. 1990 tarihli bir çalışma, bu ölçümü kovandaki yetişkin arı sayısıyla ilişkilendirmişti.
Gruplar başlangıçta yaklaşık aynı büyüklükteydi. Deneme sonunda ortalama küme sayısı yem verilen kolonilerde 6,6 birim artarken, yem verilmeyen kolonilerde 2,3 birim arttı.
Ekip, daha büyük artışı yem verilen kolonilerin çiçeklenme sırasında daha fazla genç arı yetiştirdiğinin ve daha fazla yetişkin işçi arı kazandığının işareti olarak değerlendirdi.
DeVetter, arıların yiyecek aramasına veya kolonilerin büyümesine yardımcı olması amaçlanan birçok ürünü test ettiğini belirterek "Olumlu bir tepki gördüğüm birkaç durumdan biri bu. Ayrıca takviyeyi vermek için kovanları açmamız gerekmediğinden, yöntem daha az müdahaleci ve arılara uygulaması daha kolay" dedi.
Yiyecek arayan arıların davranışında belirgin fark görülmedi
Daha büyük koloniler ürüne de yardımcı olabilir. 1994 tarihli bir çalışma, daha fazla genç arı içeren büyük kolonilerdeki arıların daha büyük polen yükleriyle döndüğünü ve nektar toplamak için daha uzun, daha verimli seferler yaptığını ortaya koydu.
Bu denemede araştırmacılar, mayıs ayında iki gün boyunca kovan girişlerini videoya kaydetti ve birer dakikalık görüntülerde geri dönen arıları saydı. Her iki gün de yem verilen ve verilmeyen gruplar arasında belirgin bir fark görülmedi.
Kötü hava koşulları görüntü almayı bu iki günle sınırladı. Daha fazla gözlem, yiyecek aramadaki daha küçük değişiklikleri ortaya çıkarabilirdi.
Pestisitlere maruz kalma sonuçları etkileyebilir
Yazarlar, takviyenin arıların yiyecek toplarken karşılaştıkları pestisitleri parçalamalarına yardımcı olabileceğini düşünüyor. Diğer araştırmacılar da yenilebilir küçük parçacıkların pestisitlere maruz kaldıktan sonra arıların sağlığını iyileştirdiğini ortaya koydu.
Ekip, denemenin yapıldığı çiftlikteki ilaçlama kayıtlarını elde edemedi. Çiftlik, mantarların neden olduğu mumya meyvesi ve botrytis yanıklığı da dâhil olmak üzere bölgede görülen hastalıklara karşı rutin mantar ilacı uygulamaları yaptı.
Arıların maruz kaldığı pestisitler çiftliğin dışından da kaynaklanabilir. 2021 tarihli bir çalışma, yaban mersini çiçeklenmesi sırasında bal arıları ve bombus arıları tarafından toplanan polenlerde çok sayıda pestisit bulunduğunu ortaya koydu.
2022'de yapılan takip çalışması, bal arılarının polenindeki birçok pestisitin, yakındaki diğer ürünlerin yetiştirildiği tarlalardan gelen ve böcekler için son derece zehirli insektisitler olduğunu belirledi.
DeVetter, "Arıları tek bir çiftlikte tutamazsınız; etrafta uçarlar" dedi.
Çalışmanın sonuçları daha geniş denemeler gerektiriyor
Büyümedeki fark, istatistiksel anlamlılık için kullanılan olağan eşiği ancak geçti ve deneme sonunda koloni sayıları arasında belirgin bir fark görülmedi. Bu durum, sonucu daha fazla araştırma yapılması için bir neden hâline getiriyor.
Yem verilen tüm kovanlar bir arada, yem verilmeyen tüm kovanlar da bir arada durdu. Bu nedenle 30 koloni tamamen bağımsız testler sağlamadı ve yazarlar istatistiksel sonuçlarını keşif niteliğinde değerlendiriyor.
Araştırmacılar yaban mersini çiçeklerine yapılan arı ziyaretlerini saymadı. İzleme, 26 Mayıs'taki ölçümle sona erdi.
Yem verilen kolonilerin ürünü daha iyi tozlaştırıp tozlaştırmadığı veya izleyen aylarda daha güçlü kalıp kalmadığı henüz bilinmiyor.
Takviyenin etkisi için yeni çalışmalar planlanıyor
Dört yazardan üçü takviyenin geliştirilmesiyle ilgileniyor. İkisi, ürünü üreten İsrailli şirket H4Bees için, biri ise Nexgen Biopharma Solutions için çalışıyor.
DeVetter'ın her iki şirketle de mali bir bağı bulunmuyor. Yazarlar, çalışmanın bağımsız şekilde tasarlandığını, yürütüldüğünü ve analiz edildiğini belirtti.
Araştırmacılar, arıcıların yaban mersini tozlaşması sırasında yemi nasıl kullanacaklarına karar vermesine yardımcı olmak için birkaç çiftlikte daha büyük denemeler yapmak istiyor.
Gelecekteki çalışmalar, takviyenin arıları moleküler düzeyde nasıl etkilediğini ve bu değişikliklerin tozlaşmayı ve bal üretimini iyileştirip iyileştirmediğini de inceleyecek.
- Popüler Haberler -
Türkiye hazımsızlıklarını yüzlerine vurdu! KKTC Başbakanı Üstel: Rum tarafı gibi bakıyorlar
Keşm Adası'nda "patlama sesleri" iddiası: İranlı yetkiliden açıklama geldi
Netanyahu koltuğunu korumak için her yolu deniyor: Arap partilerini hedef gösterdi
İsrail'de Netanyahu dönemi kapandı! Herzog, hükümeti kuracak ismi açıkladı
Fransa'da sahte ihbar dalgası: Savcılık düğmeye bastı
Fransa sokaklarında kara mizah: Macron sefaletin Mozart'ı



