İklim değişikliği asırlık bağı kopardı! Pasifik ve Hint Okyanusu artık birlikte hareket etmiyor

Woods Hole Okyanografik Enstitüsü'nden bilim insanları, Hint Okyanusu ile Pasifik arasında yüzyıllardır süren sıcaklık bağlantısının, iklim değişikliğinin etkisiyle son yıllarda tamamen koptuğunu tespit etti. Araştırmacılar, 1600'lere kadar uzanan mercan ve ağaç halkası kayıtlarını analiz ederek, El Niño yıllarında Pasifik'te yaşanan ısınmanın, artık Hint Okyanusu'na eskisi gibi yansımadığını gösterdi. Bu kırılma, iki okyanus arasındaki doğal döngünün tarih boyunca yalnızca büyük volkanik patlamalar sırasında kısa süreliğine bozulduğunu, ancak günümüzdeki kopuşun benzeri görülmemiş bir boyutta olduğunu ortaya koydu.

Woods Hole ekibi: 'Bağlantı küresel ısınmanın etkisiyle değişti'

Çalışmayı yürüten Woods Hole Okyanografik Enstitüsü ekibi, Hint Okyanusu ile Pasifik arasındaki sıcaklık ilişkisinin özellikle 1980'lerden itibaren büyük bir değişim gösterdiğini vurguladı. El Niño yıllarında Pasifik'te meydana gelen ısınmanın, normalde birkaç ay sonra Hint Okyanusu'nda da sıcaklık artışına yol açtığı biliniyor. Ancak son 40 yılda bu ilişki zayıfladı. Bilim insanları, mercan katmanlarından elde edilen sıcaklık verilerini modern enstrümantasyonla karşılaştırdı ve elde edilen sonuçların önceki yüzyıllara göre belirgin biçimde farklılaştığını saptadı. Özellikle 1945-2025 döneminde iki okyanus arasındaki bağlantı değeri 0.37 olarak ölçüldü; bu, son bin yılın ortalaması olan -0.5'in tamamen dışında bir değer. Araştırmanın başındaki isimlerden Caroline Ummenhofer, "Küresel ısınma ve insan faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonlar, artık Pasifik'in Hint Okyanusu üzerindeki doğal etkisini gölgede bıraktı" ifadesini kullandı.

Volkanik patlamalar ve iklim dengesi: Tarihsel kopuşlar incelendi

Hint Okyanusu ile Pasifik arasındaki sıcaklık bağlantısının tarihsel olarak yalnızca büyük volkanik patlamalar sırasında kısa süreliğine zayıfladığı ortaya çıktı. 1810'dan 1850'ye kadar süren yaklaşık 40 yıllık dönemde, Tambora gibi devasa volkanik patlamalar iki havzanın iklimsel uyumunu bozdu. Araştırmacılar, bu dönemde bile günümüzdeki kadar keskin bir kopuş yaşanmadığını belirledi. Simülasyonlar, volkanik patlamaların atmosfere büyük miktarda sülfat parçacığı yayarak güneş ışığını engellediğini, kara ve okyanus yüzeylerinin farklı hızlarda soğumasına neden olduğunu gösteriyor. Bu dengesizlik, rüzgarların yönünü değiştirerek Hint Okyanusu'nun normalde ısınması gereken yıllarda soğumasına yol açtı. Ancak, son yıllarda gözlenen kopuşun, volkanik patlamalarla açıklanamayacak kadar büyük ve sürekli olduğu vurgulandı.

El Niño'nun tahmin gücü azaldı, musonlar ve tarım tehdit altında

Hint Okyanusu'ndaki sıcaklık değişimleri, Afrika, Asya ve Avustralya'daki muson yağmurlarının zamanlaması ve şiddeti üzerinde doğrudan etkili. Bu nedenle, iki okyanus arasındaki bağlantının kopması, bölgedeki tarım ve su kaynakları açısından ciddi riskler yaratıyor. Bilim insanları, El Niño'nun artık Hint Okyanusu'nu öngörmede eskisi kadar güvenilir bir gösterge olmadığını, bu durumun muson yağmurlarının tahmin edilmesini zorlaştırdığını belirtti. Özellikle son 70 yılda tropikal Hint Okyanusu'nun sera gazlarının etkisiyle yaklaşık 0.1°C ısındığı, buna karşılık Pasifik rüzgar kuşağının da güçlendiği ifade edildi. Bu iki eğilimin aynı anda ortaya çıkması, daha önce kaydedilmemiş iklimsel bir duruma işaret ediyor. Tahminciler, bu yeni dönemde doğru hava ve yağış tahminleri yapmanın giderek zorlaştığına dikkat çekiyor.