66.5 milyon yıl öncesine ait izler! T. Rex'in adımları ve hızı hesaplandı

Amerika Birleşik Devletleri'nin batısında yer alan Hell Creek Formasyonu'nda, 66.5 milyon yıl öncesine ait olduğu belirlenen Tyrannosaurus rex izleri gün yüzüne çıkarıldı. Kuzey Dakota sınırları içinde gerçekleşen bu olağanüstü keşif, Colorado'nun Northglenn kentinde yaşayan lise bilim öğretmeni Kent Hups'un dikkatli gözlemleri sayesinde ortaya çıktı. Hups, Temmuz 2025'te formasyonda yaptığı bir araştırma gezisinde, üç parmaklı ve olağanüstü büyüklükte iki ayak iziyle karşılaştı. Uzmanlar, bu izlerin T. rex'in bilinen ilk iz yolu olduğunu doğruladı. Hups'un bulduğu izler, Denver Doğa ve Bilim Müzesi'nde gönüllü araştırmacı olarak çalışan öğretmenin bilim dünyasına yaptığı önemli bir katkı olarak kayıtlara geçti. Araştırmacılar, bu izlerin dinozorun yürüyüşü, hızı ve davranışları hakkında kemiklerin sağlayamadığı benzersiz bilgiler sunduğunu vurguladı.

Tyler Lyson: 'T. rex izlerinin büyüklüğü ve şekli dikkat çekici'

Denver Doğa ve Bilim Müzesi'nin omurgalı paleontolojisi kıdemli küratörü Tyler Lyson, Hell Creek Formasyonu'nda bulunan ayak izlerinin büyüklüğüne ve anatomik özelliklerine dikkat çekti. Lyson, her bir izde üç ince parmak ve daha uzun bir orta parmak bulunduğunu, bunun da T. rex'in karakteristik ayak yapısıyla birebir örtüştüğünü açıkladı. Her bir ayak izinin yaklaşık 0.9 metre uzunluğa ve 0.6 ile 0.8 metre genişliğe sahip olduğunu belirten Lyson, bu boyutların formasyonda yaşamış en büyük etçil dinozora işaret ettiğini söyledi. Araştırma ekibi, ilk etapta iki iz tespit etti; ardından yapılan kazılarda üçüncü ve dördüncü izler de gün yüzüne çıktı. Hatta, yaz aylarında beşinci bir iz daha bulundu. Lyson, "Bunun bir T. rex iz yolu olduğuna dair hiçbir şüphem yok" diyerek bulgunun önemini vurguladı. Hell Creek Formasyonu'nun dinozor fosilleri açısından dünyanın en iyi incelenen kaya birimlerinden biri olduğunu hatırlatan Lyson, bu büyüklükte ve şekilde başka bir dinozorun iz bırakmasının mümkün olmadığını belirtti. Araştırmacılar, T. rex dışında yalnızca Edmontosaurus'un bu büyüklükte iz bırakabileceğini, ancak onun ayak yapısının tamamen farklı olduğunu ifade etti.

Hell Creek Formasyonu'nda T. rex izleri dinozor davranışlarını aydınlatıyor

Keşfedilen T. rex izleri, paleontoloji dünyasında büyük bir heyecan yarattı. Bilim insanları, bu izlerin yalnızca dinozorun büyüklüğünü değil, aynı zamanda yürüyüş tarzını ve hızını da ortaya koyduğunu açıkladı. Dört izden oluşan iz yolu, T. rex'in adım uzunluğuna dair ilk doğrudan kanıtı sundu. Araştırmacılar, toplamda yaklaşık 4 metre olan adım uzunluğunu analiz ederek, dinozorun saatte 5.6 ile 7 kilometre arasında bir hızla yürüdüğünü hesapladı. Maryland Üniversitesi'nden paleontolog Thomas Holtz Jr., bu bulgunun T. rex'in ilk kesin iz yolu dizisi olduğunu vurguladı. İzlerin korunmuş olması, paleontologlara dinozorun gerçek zamanlı davranışlarını inceleme fırsatı sundu. Fosil kemiklerin aksine, ayak izleri dinozorun yürüyüş hızı, adım aralığı ve hareket biçimi gibi doğrudan gözlemlenemeyen detaylara ışık tutuyor. Avustralya'nın Queensland Üniversitesi'nden Dr. Anthony Romilio ise, Hell Creek Formasyonu'ndaki bu izlerin, Kuzey Amerika'nın bu dönemine ait nadir örneklerden biri olduğunu belirtti. Romilio, "Herhangi bir iz yolu, kemiklerin sağlayamayacağı gerçek davranışların kaydını sunar" diyerek bulgunun değerine dikkat çekti.

Kent Hups'un keşfi bilim dünyasında yeni arayışlara yol açtı

Kent Hups'un Hell Creek Formasyonu'nda bulduğu T. rex izleri, daha önce Amerika Birleşik Devletleri'nde yalnızca iki izole ayak izinin tanımlandığı bir dönemde gerçekleşti. İlk örnek 1994'te New Mexico'da, ikinci ise 2008'de Montana'da kayıtlara geçmişti. Ancak bu yeni iz yolu, birden fazla ardışık izden oluşmasıyla bilim dünyasında çığır açtı. Denver Doğa ve Bilim Müzesi, Kuzey Dakota'da bulunan üç izi, doku ve deri izleri üzerinde daha kapsamlı analizler yapmak üzere toplamayı planlıyor. Araştırmacılar, izlerin yayımlanmasıyla birlikte diğer bilim insanlarının da ölçümleri analiz edebileceğini ve T. rex'in hareketlerini yeniden yapılandırabileceğini belirtti. Bu tür bulguların varlığı, gelecekte benzer izlerin bulunmasına da öncülük edebilir. Hups, "Umarım daha fazla insan bu tür kayalara dikkatle bakar ve geçmişte yaşamın nasıl olduğuna dair daha ayrıntılı bir anlayışa ulaşır" diyerek, keşfin bilimsel merakı artırmasını umut etti. Uzmanlar, Hell Creek Formasyonu'nun yumuşak ve çamurlu toprak yapısının, izlerin korunmasına olanak sağladığını ve bu nedenle bölgenin dinozor davranışlarını incelemek için eşsiz bir laboratuvar niteliği taşıdığını söylüyor.