Danimarka askerleri Grönland işgaline karşı emir beklemeden ateş açacak

Danimarka'nın savunma otoriteleri, ülkenin Arktik bölgesindeki özerk topraklarını korumak amacıyla yedi dekattan fazla önce hazırlanan bir askeri direktifin günümüzde de geçerliliğini koruduğunu resmen açıklamıştır. Söz konusu 1952 tarihli emir, Danimarka askeri personelinin herhangi bir işgal girişimine karşı, üst komutanlardan izin almaksızın ve hatta savaş ilanından haberdar olmadan dahi müdahale etmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı kontrol altına almakla ilgili tehditleri yinelemesinin ardından gündeme gelmiştir.

Yedi Dekattan Eski Direktif Halen Geçerli

Danimarka Savunma Bakanlığı ve Savunma Komutanlığı, yerel basın kuruluşu Berlingske'ye yaptıkları açıklamada, 1952 yılında çıkarılan daimi emrin halen yürürlükte olduğunu doğrulamıştır. Bu direktif, Danimarka topraklarına yönelik herhangi bir saldırıya karşı askeri güçlerin derhal ve bağımsız biçimde karşılık vermesini zorunlu kılmaktadır. Direktifin kapsamı oldukça geniş olup, ABD birlikleri de dahil olmak üzere, herhangi bir dış güçün Grönland'ı zorla ele geçirmeye çalışması durumunda bu emir devreye girmektedir. Askeri personel, saldırı anında belirli komutlar beklemeksizin savaşa girme yetkisine sahiptir. Grönland'daki Danimarka askeri otoritesi olan Arktik Komutanlığı ise, hangi durumların bir saldırı teşkil ettiğini değerlendirme sorumluluğunu taşımaktadır.

Tarihsel Arka Plan ve Direktifin Oluşturulması

Bu askeri direktif, Nisan 1940'ta Nazi Almanyası'nın Danimarka'ya saldırması sonrasında ortaya çıkan koşullardan kaynaklanmıştır. O dönemde iletişim sistemleri kısmen çökmüş ve birçok askeri birlik, merkezi komutanlardan talimat alamadan nasıl hareket edeceklerini bilememişlerdir. Bu eksikliğin giderilmesi amacıyla, askeri güçlerin bağımsız karar alabilmesi ve herhangi bir saldırıya anında karşılık verebilmesi için direktif hazırlanmıştır. Danimarka Ulusal Ansiklopedisi'ne göre, bu emir, savaş zamanında iletişim kopması durumunda dahi savunmanın devam etmesini sağlamak üzere tasarlanmıştır. Günümüzde de bu direktif, Danimarka'nın toprak bütünlüğünü korumak için gerekli bir hukuki araç olarak kabul edilmektedir.

Trump'ın Grönland Tehditleri ve Danimarka'nın Tepkisi

ABD Başkanı Donald Trump, gerekirse Grönland'ın kontrolünü zorla ele geçirmekle defalarca tehdit etmiş ve Arktik bölgesini Amerikan ulusal güvenliği açısından hayati önem taşıyan bir alan olarak nitelendirmiştir. Bu tehditlerin ardından, Danimarka hükümeti net bir duruş sergilemiştir. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, bu hafta yaptığı açıklamada, Grönland'ı ele geçirmeye yönelik herhangi bir askeri girişimin NATO ittifakının sonunu getireceğini ifade etmiştir. Frederiksen, Pazartesi günü Danimarka yayıncısı TV2'ye verdiği röportajda, eğer Amerika Birleşik Devletleri başka bir NATO ülkesine askeri saldırı düzenlemek isterse, NATO'nun ve bununla birlikte İkinci Dünya Savaşı'nın sonundan beri sağlanan güvenlik sisteminin çökeceğini belirtmiştir. Danimarka hükümeti, Grönland'ın satın alınması veya ele geçirilmesi önerilerini kategorik biçimde reddetmiştir.

Grönland'ın Stratejik Önemi ve Coğrafi Özellikleri

Grönland, yüzde sekseninin Kuzey Kutup Dairesi'nin kuzeyinde yer aldığı, stratejik açıdan önemli bir bölgedir. Adada yaklaşık 56.000 kişi yaşamakta olup, nüfusunun çoğunluğu İnuit kökenlidir. Danimarka Krallığı içinde özerk bir bölge statüsüne sahip olan Grönland, Arktik bölgesinin enerji kaynakları ve jeopolitik konumu nedeniyle uluslararası ilginin odağında yer almaktadır. Bölgenin stratejik değeri, özellikle iklim değişikliğinin Arktik'i daha erişilebilir hale getirmesiyle artmıştır. Danimarka ve Grönland hükümetleri, bölgenin kendi egemenliği altında kalması gerektiğini vurgulamaktadırlar.