Enerji piyasasını sarsan keşif! Milyarlık kaynak ortaya çıktı

Toronto Üniversitesi ve Ottawa Üniversitesi'nden jeokimyacıların öncülüğünde yürütülen yeni bir araştırma, Ontario'nun kuzeyinde Timmins yakınlarında faaliyet gösteren bir madende, yılda 140 ton doğal hidrojenin yer altından dışarı sızdığını ortaya koydu. 18 Mayıs 2026'da Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan çalışma, Kanada Kalkanı'ndaki yaklaşık bir milyar yıllık kayalarda biriken hidrojenin miktarını ve sürdürülebilirliğini ilk kez bu kadar kapsamlı şekilde ölçtü. Elde edilen veriler, Toronto Üniversitesi Yer Bilimleri Bölümü'nden Profesör Barbara Sherwood Lollar ve Ottawa Üniversitesi'nden Dr. Oliver Warr'ın liderliğinde, on yılı aşkın süre boyunca toplanan yer altı izleme sonuçlarına dayanıyor. Araştırma, yalnızca tek bir madende bulunan yaklaşık 15.000 borehole'un her birinden yılda ortalama 8 kilogram hidrojenin salındığını gösteriyor. Bu miktar, toplamda yılda 140 metrik tonu aşan bir doğal hidrojen çıkışına işaret ediyor ve bu rakam, 400'den fazla hanenin yıllık enerji ihtiyacını karşılamaya yetecek büyüklükte bir potansiyele sahip.

Barbara Sherwood Lollar: 'Yer altı enerji kaynaklarında büyük fırsatlar var'

Çalışmanın başyazarı Profesör Barbara Sherwood Lollar, elde edilen verilerin Kanada Kalkanı'nın altında yatan kayalarda maliyet etkin ve sürdürülebilir bir enerji kaynağına ulaşmak için bugüne kadar göz ardı edilen önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı. Sherwood Lollar, Toronto Üniversitesi'nin basın bülteninde, doğal hidrojenin endüstriyel ölçekte potansiyel bir enerji kaynağı olarak değerlendirilmesinin, mevcut hidrojen üretim yöntemlerinin çevresel ve ekonomik yüklerini azaltabileceğini belirtti. Özellikle hidrojenin, başta gübre üretimi olmak üzere çelik ve metanol gibi sektörlerde temel bir hammadde olarak kullanılması, bu tür doğal kaynakların stratejik önemini artırıyor. Sherwood Lollar, "Bu çalışma, ayaklarımızın altındaki kayalardan maliyet etkin bir enerji kaynağına erişim için kritik olarak değerlendirilmemiş fırsatlar olduğunu gösteriyor" diyerek, doğal hidrojenin enerji sektöründe yeni bir döneme kapı aralayabileceğine dikkat çekti.

Ontario'daki madende sürdürülebilir hidrojen üretimi kayıtlara geçti

Ontario'nun Timmins bölgesindeki madende yapılan ölçümler, doğal hidrojenin yalnızca kısa süreli veya tek seferlik bir kaynak olmadığını, aksine on yıl ve daha uzun süre boyunca istikrarlı şekilde salınabildiğini ortaya koydu. Araştırma kapsamında, her bir borehole'dan yılda ortalama 0,008 metrik ton, yani yaklaşık 8 kilogram hidrojenin boşaltıldığı tespit edildi. Tüm borehole'lar üzerinden yapılan hesaplamalar, yılda 140 tonun üzerinde hidrojenin yer altından yüzeye ulaştığını gösteriyor. Toronto Üniversitesi'nin değerlendirmesine göre, bu miktar yaklaşık 4,7 milyon kilovat saat enerjiye denk geliyor. Bu büyüklükte bir enerji, 400'den fazla hanenin yıllık ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde. Çalışma, doğal hidrojenin sürdürülebilir ve ölçeklenebilir bir kaynak olabileceğine dair ilk uzun vadeli ölçümleri bilim dünyasına kazandırmış oldu.

Doğal hidrojenin endüstriyel ve ekonomik etkileri tartışılıyor

Dünya genelinde hidrojen, 135 milyar dolarlık bir pazar büyüklüğüne ulaşmış durumda ve en büyük kullanım alanı gübre üretimi olarak öne çıkıyor. Bunun yanında çelik ve metanol üretimi de hidrojenin kritik olduğu diğer sektörler arasında yer alıyor. Bugüne kadar kullanılan hidrojenin büyük bölümü rafinerilerde, doğal gazın buhar reformasyonu yoluyla elde edilirken, bu süreçte ciddi miktarda karbondioksit salınıyor. Yenilenebilir enerjiyle üretilen "yeşil hidrojen" ise daha çevreci olmasına rağmen, yüksek üretim ve taşıma maliyetleri nedeniyle yaygınlaşmakta zorlanıyor. Araştırmacıların "beyaz hidrojen" olarak adlandırdığı yer altı kaynaklı doğal hidrojen ise, belirli kayaçlar ve yer altı suyu arasında gerçekleşen kimyasal reaksiyonlarla oluşuyor ve rafine edilmeden doğrudan kullanılabiliyor. Toronto Üniversitesi'nin açıklamasında, doğal hidrojenin güvenilir ve ölçeklenebilir şekilde üretilebilmesi halinde, küresel hidrojen piyasasında önemli bir dönüşüm yaratabileceği belirtiliyor. Özellikle madencilik sektöründe, nikel, bakır ve elmas gibi kritik minerallerin bulunduğu kayalarda doğal hidrojenin de üretiliyor olması, enerji ve hammadde tedarik zincirlerinde yeni stratejik fırsatlar doğuruyor.

Kanada Kalkanı'nın jeolojik yapısı ABD'ye de umut veriyor

Kanada Kalkanı, Hudson Körfezi çevresinde U şeklinde uzanan ve yaklaşık üç milyon kilometrekarelik bir alanı kaplayan devasa bir Prekambriyen kaya tabakası olarak biliniyor. Bu jeolojik oluşumun büyük bölümü Kanada ve Grönland'da yer alırken, kuzey Minnesota, Wisconsin, Michigan ve New York'un bazı bölgelerine kadar uzanıyor. Timmins'teki madenden elde edilen veriler, ABD topraklarında da benzer kaya yapılarının varlığına işaret ediyor. Ancak araştırma, aynı akış hızlarının ABD'deki Demir Sırası, Üst Yarımada veya Adirondack Dağları'nın altında da mevcut olup olmadığını doğrudan göstermiyor. Yine de, bu tür kayaların sınır tanımaksızın doğal hidrojen potansiyeli taşıdığı ve ileride daha geniş alanlarda benzer ölçümlerin yapılabileceği öngörülüyor. Uzmanlar, özellikle Superior Yüksek Bölgesi ve Adirondack Dağları'nın, hidrojen araştırmalarında öncelikli bölgeler arasında yer alabileceğini belirtiyor.