Samanyolu'nda antik galaksi kalıntısı acil araştırma konusu oldu

Bilim insanları, Samanyolu galaksisinin diskinde şimdiye kadar gözden kaçan 20 sıra dışı yıldız tespit etti. Bu yıldızların, yaklaşık 10 milyar yıl önce Samanyolu ile birleşen ve 'Loki' olarak adlandırılan eski bir cüce galaksinin kalıntıları olabileceği açıklandı. Araştırma, Mayıs 2026'da Kraliyet Astronomik Derneği'nin Aylık Bildirileri'nde yayımlandı ve Samanyolu'nun tarihindeki birleşme olaylarına dair yeni bir pencere açtı. Elde edilen bulgular, galaksimizin gençlik döneminde başka galaksileri yutarak bugünkü büyüklüğüne ve yapısına ulaştığını bir kez daha gözler önüne serdi.

Bilim insanları: 'Loki' galaksisinin izleri Samanyolu'nda saklı

Samanyolu, evrende büyük galaksilerin nasıl oluştuğuna dair en çarpıcı örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre, Samanyolu'nun bugünkü yapısına ulaşmasında, çevresindeki daha küçük galaksilerle gerçekleşen birleşmelerin büyük payı var. Bu birleşmeler, galaksinin yalnızca kütlesini artırmakla kalmadı; aynı zamanda yapısal özelliklerini ve kimyasal çeşitliliğini de şekillendirdi. Özellikle Gaia-Sosis-Enceladus olarak bilinen birleşme, Samanyolu'nun 8 ila 10 milyar yıl önce bir başka galaksiyle birleşerek bugünkü stabil disk yapısına geçmesini sağladı. Ancak son bulgular, bu tür birleşmelerin tekil bir olay olmadığını, Samanyolu'nun tarih boyunca birçok küçük galaksiyi emdiğini gösteriyor. Bilim insanlarının şimdi üzerinde durduğu Loki galaksisi, bu birleşmelerin en yeni ve dikkat çekici örneği olarak öne çıkıyor. Loki'nin kalıntısı olduğu düşünülen 20 yıldız, galaksimizin evrimsel sürecinin daha önce bilinmeyen bir halkasını temsil ediyor.

Loki yıldızlarının kimyasal ve yörüngesel sırları çözüldü

Araştırma ekibi, Samanyolu diskinde sıradan yıldızlardan farklı yörünge ve kimyasal özellikler sergileyen 20 yıldız tespit etti. Bu yıldızların en dikkat çekici özelliği, son derece düşük metal içeriğine sahip olmaları. Bilim insanları, ağır elementlerin yok denecek kadar az olduğu bu yıldızların, Büyük Patlama'dan sonraki ilk iki ila üç milyar yıl içinde oluştuğunu belirtiyor. Bu nedenle, Loki yıldızları, evrende bilinen en eski yıldız popülasyonları arasında yer alıyor. Yıldızlardan on biri, Samanyolu diskinin dönüş yönüyle aynı yönde hareket eden prograd yörüngelerde bulunurken, dokuz yıldız ise tam tersine, retrograd yörüngelerde hareket ediyor. Bu karmaşık yörünge yapısı, araştırmacıların çözmeye çalıştığı önemli bir bulmaca olarak öne çıkıyor. Standart astronomik yorumlara göre, benzer kimyasal bileşime sahip yıldızlar farklı yörüngelerdeyse, genellikle iki ayrı kökene işaret eder. Ancak Loki yıldızlarının hem prograd hem de retrograd gruplarında neredeyse özdeş kimyasal izler bulunması, hepsinin ortak bir galaksi kökeninden geldiğini güçlü şekilde destekliyor.