Bilim insanlarından dünya genelinde kritik kuru alan uyarısı

Bilim insanları, dünya genelinde kara alanlarının 2100 yılına kadar önemli ölçüde kuraklaşabileceği konusunda uyarıda bulundu. Yapılan son araştırma, iklim değişikliğinin etkisiyle birlikte yüzyılın sonunda kara yüzeyinin yüzde 40'ından fazlasının kuru alan kategorisine girebileceğini gösteriyor. Özellikle Avustralya ve Brezilya gibi ülkelerde ciddi değişiklikler bekleniyor. Uzmanlar, bu genişlemenin su kıtlığı, biyolojik çeşitlilik kaybı ve ekosistemlerin bozulması gibi sonuçlara yol açabileceğini vurguluyor.

Çin Orman Akademisi: 'Kuru alanlar hızla yayılıyor'

Kuru alan kavramı, yağışların buharlaşma ve bitki transpirasyonu yoluyla kaybedilen suya oranla düşük olduğu bölgeleri ifade ediyor. Çin Orman Akademisi liderliğindeki araştırma ekibi, güncellenmiş iklim modellemeleri ve 1960-2023 yıllarını kapsayan meteorolojik verilerle kuru alanların mevcut dağılımını ve gelecekteki yayılımını analiz etti. Çalışmada, kuraklık indeksi olarak bilinen ve bir bölgedeki yağışın potansiyel buharlaşmaya bölünmesiyle elde edilen AI (Aridity Index) değeri temel alındı. AI değeri 0.65'in altında olan bölgeler kuru alan olarak tanımlandı. Bilim insanlarına göre, şu anda Antarktika hariç dünya kara alanlarının yaklaşık yüzde 38.58'i kuru alan sınıfında yer alıyor. Bu oran, 2071-2100 yılları arasında yüzde 39.31 ile yüzde 40.28 arasında bir seviyeye ulaşabilir. Araştırmacılar, özellikle hiper-kuru bölgelerde, yani Cezayir, Libya ve Suudi Arabistan gibi ülkelerde artışın belirginleşeceğini belirtiyor.

Kuraklık ve CO2 seviyesi arasındaki karmaşık ilişki

Çalışmada dikkat çeken bir diğer unsur ise atmosferdeki karbondioksit (CO2) seviyelerinin kuru alanların yayılımı üzerindeki etkisi oldu. Genellikle, artan CO2 seviyelerinin iklim değişikliğine olumsuz katkı sağladığı düşünülse de, yeni bulgular CO2'nin bitkilerdeki stomata adı verilen gözenekleri kısmen kapatarak transpirasyon yoluyla su kaybını azalttığını ortaya koyuyor. Bu durum, potansiyel buharlaşma hesaplamalarını değiştiriyor ve önceki tahminlere göre daha düşük kuraklık oranları ortaya çıkıyor. Bilim insanları, geleneksel projeksiyonların çoğunda CO2'nin bu etkisinin göz ardı edildiğini ve bu nedenle daha yüksek kuraklık tahminlerinin elde edildiğini ifade ediyor. Araştırmada kullanılan CO2 ile düzeltilmiş PET (potansiyel buharlaşma) modeli, kuru alanların yayılımında daha gerçekçi bir tablo sunuyor. Yine de, yüzde 40'ı aşan bir kara alanı oranı, gezegenin geleceği açısından ciddi riskler barındırıyor.