30 yıldır saklanan deniz devi nihayet kameralara yakalandı

Hint Okyanusu'nun ortasında, tropikal bir resifin derin dış yamacında yaklaşık 1,5 kilometre uzunluğunda dev bir mercan kolonisi bulundu. Neredeyse 1 mil uzunluğundaki yapı, arka arkaya park edilmiş yaklaşık 100 otobüse denk geliyor ve binlerce yaşında olabilir.

Uzak Cocos Adaları'nın yakınında, bir atolün kenarında büyüyen koloni, Pachyseris cinsinden bir gül mercanına ait. Bu cinse ait kolonilerin çapı normalde yaklaşık 2 metreye kadar ulaşıyor.

Deniz biyoloğu JP Hobbs, daha önce buna benzer bir yapı görmediğini söyledi. Cocos Adaları'nda görev yapan dalış operatörü Dieter Gerhard ise dev mercanı yaklaşık 30 yıl önce ilk fark eden kişi oldu.

Koloninin tamamı 12 dalışta haritalandı

Hobbs'un dev yapıyı ayrıntılı biçimde araştırmak için kaynak bulması ancak yakın zamanda mümkün oldu. Hobbs, ScienceAlert'a, Dieter'in ilk dalış noktasından başlayıp yüzmeye devam ettiğini ve bir süre sonra havasının tükendiğini anlattı. Ardından ikinci ve üçüncü dalışları yaptı.

Hobbs, koloninin sonuna ulaşmayı beklediğini ancak sonun bir türlü gelmediğini söyledi. Daha hızlı ilerlemek için bir teknenin kendisini halatla çekmesini de denedi; ancak köpekbalıkları bu yönteme fazla ilgi gösterdi.

Sonunda 12 ayrı dalışın ardından koloninin tamamının haritasını çıkardı. Koloninin sonuna ulaştığında bile 10 metrelik bir boşluğun diğer tarafında daha fazla Pachyseris'in mavi sulara doğru uzandığını gördü.

Hobbs, resifin çöktüğü kırılma noktasının koloninin uzunluğunu sınırlamış olabileceğini ve yapının geçmişte 2 kilometreden daha uzun olmuş olabileceğini belirtti.

Araştırmacı, yol boyunca koloninin farklı noktalarından toplam 50 ayrı bölgeden mercan örneği topladı.

DNA incelemesi koloninin kimliğini ortaya çıkaracak

Tarihsel olarak mercan örnekleri, ağartılıp kurutularak ve geriye yalnızca ölü iskelet bırakılarak sınıflandırma amacıyla korunuyordu. Tarihi müze örneklerinin çoğu bu durumda bulunuyor ve birçok mercan türü bu örneklere dayanılarak adlandırıldı.

Mercan iskeleti, farklı türlerin fiziksel özelliklerini belirlemek ve karşılaştırmak açısından yararlı olsa da geleneksel koruma süreci örneğin DNA'sını yok ediyor.

Günümüzde bilim insanları, Hobbs gibi mercan örnekleri aldıklarında ayrıca doku örneği de topluyor. Bu örnekler çok soğuk bir dondurucuda, etanol banyosunda saklanıyor. Müzenin mercanın DNA'sını dizileme zamanı geldiğinde, tüm genom hâlâ sağlam oluyor.

Dev Pachyseris örnekleri, deniz genom bilimci Peter Cowman'ın verileri incelemeyi beklediği Queensland Museum'a gönderildi.

Cowman, bu çalışmanın bir yönünün mega mercanın tür kimliğini doğrulamak olduğunu söyledi. Koloninin bilinen Pachyseris türlerinden biri olabileceği gibi henüz bilinmeyen bir türü temsil etmesi de mümkün.

Tek bir organizma mı yoksa birleşmiş koloniler mi

Tür kimliği, mercanla ilgili tek gizem değil. Cowman, yapının genetik açıdan özdeş tek bir organizma olup olmadığını ya da büyüyerek bugünkü boyutuna ulaşan küçük bir larvadan mı geliştiğini sorguladı.

Bir diğer olasılık ise birbirleriyle yakın akraba olabilecek ayrı kolonilerin birbirlerinin içine doğru büyüyerek bir tür şimerik organizma oluşturması. Hobbs, bu senaryoların her ikisinin de olasılıkları zorladığını ve 1,5 kilometre uzunluğunda bir mercan kolonisine her gün rastlanmadığını söyledi.