60 yıllık bekleyiş sona eriyor! Moa kuşunun yumurtası Yeni Zelanda'ya dönüyor

1966'da Yeni Zelanda'da bulunan nadir bir dev moa yumurtası, yaklaşık 60 yılını özel bir Amerikan koleksiyonunda geçirdikten sonra ülkesine dönüyor. Colossal Biosciences, yumurtayı satın aldığını ve Aotearoa'ya geri götürmeyi planladığını açıkladı.

14 Ocak 1966'da Yeni Zelanda'da bulunan yumurta, 12 Haziran 2026'da Colorado eyaletinin Louisville kentinde Artemis Gallery tarafından düzenlenen halka açık bir müzayedede yeniden ortaya çıktı.

Merkezi Dallas'ta bulunan ve nesli tükenen türleri yeniden canlandırma projeleri arasında moanın da yer aldığı biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, yumurtayı satın aldı. Şirket, 20 Ekim 2026'da yumurtayı Yeni Zelanda'nın Māori dilindeki adı olan Aotearoa'ya geri getirmeyi planladığını duyurdu.

Dünya genelindeki kamu koleksiyonlarında yeterince eksiksiz durumda 40'tan az moa yumurtası biliniyor. Bunlardan yalnızca sekizinin kabuğunun en az yüzde 90'ı korunmuş durumda.

Parçalar hâlindeki nadir yumurta

Yumurta yaklaşık 8,7'ye 6,7 inç, yani 22'ye 17 santimetre ölçülerinde. Bu ölçü, devekuşu yumurtasının uzunluğunun yaklaşık 1,5 katına ve hacminin neredeyse iki katına denk geliyor.

Çok sayıda parçadan yeniden bir araya getirilen yumurtanın hâlâ yeniden yapıştırılması gereken bölümleri bulunuyor.

Yumurta, MS 1300 civarındaki Moa Avcıları döneminden kalma bir insan mezar alanından gelmiş olabilir. Bu kökeni doğrulamak için daha fazla araştırma gerekiyor.

Colossal duyuruyu, Society of Avian Palaeontology and Evolution'ın 11. Uluslararası Toplantısı'nın açılışında yaptı. 19-23 Ekim tarihleri arasında Christchurch Town Hall'da düzenlenen toplantı, Māori karşılama töreni pōwhiri ile başladı.

Sir Peter Jackson devreye girdi

Film yapımcısı ve Colossal'ın moa programındaki ortaklarından Sir Peter Jackson, yumurtanın yurt dışında satılacağını öğrenince şirketle iletişime geçti. Colossal, yumurtayı masrafları kendisine ait olmak üzere kurtarmayı ve özel olarak ülkesine götürmeyi teklif etti.

Jackson, "Her Yeni Zelandalı moa'yı bilerek ve onun yok oluşunun üzüntüsünü hissederek büyür" dedi.

Jackson, restore edildikten sonra yumurtanın "bilinen, neredeyse tamamen sağlam durumdaki yalnızca dokuzuncu moa yumurtası hâline gelmesinin çok muhtemel olduğunu" belirtti.

Colossal, aralık ayında bir ülkesine iade töreni düzenlemeyi planlıyor. Yumurta, Māori tarihçisi ve Canterbury bölgesindeki bir kabile lideri olan Profesör Te Maire Tau'ya teslim edilecek.

Colossal'ın CEO'su ve kurucu ortağı Ben Lamm, "Moa programını başlattığımızda, yerli halkın liderliğinin bilime ve projeyi çevreleyen her karara yön vermesi konusunda açık bir taahhütte bulunduk" dedi.

Lamm, "Onun ülkesine dönmesine yardımcı olmaktan onur duyuyoruz" ifadelerini kullandı.

Araştırmayı Ngāi Tahu yönlendirecek

Geriye kalan parçalar, Ngāi Tahu araştırmacılarının rehberliğinde yeniden birleştirilecek.

Tahribatsız görüntüleme ya da DNA ve izotop örneklemesi, yumurtanın türünü ve kökenini doğrulayabilir. Ngāi Tahu, tikanga'ya, yani Māori geleneksel uygulamalarına uygun olarak bunun yapılıp yapılmayacağına ve ne zaman yapılacağına karar verecek.