Ses kaydında kendinizi tanıyamıyor musunuz? İşte nedeni

İnsanların büyük çoğunluğu, kendi seslerinin bir ses kaydında oynatıldığını duyduğunda kendilerini rahatsız hissediyor. Bu yaygın tepki, aslında ses algılamamızın karmaşık yapısı ve beynimizin işleyişi ile ilgilidir. Psikolog Yuliya Yakovleva, "Doktor Piter" ile gerçekleştirdiği söyleşide bu fenomenin arkasındaki mekanizmaları detaylı biçimde açıklamıştır.

Sesin iç ve dış algılanması arasındaki fark

İnsan vücudu, kendi sesini algılamak için çok sayıda yol kullanır. Yakovleva'nın açıklamalarına göre, bir kişi genellikle kendi sesini sadece dış ortamdan gelen ses dalgaları aracılığıyla değil, aynı zamanda kafatası kemikleri, çeşitli dokular ve vücut sıvıları gibi iç yollardan da algılamaktadır. Bu iç iletim yolları, sesin frekans yapısını önemli ölçüde değiştirir. Özellikle alçak harmonikler eklenerek, sesin daha derin ve daha doygun bir tınıya sahip olmasını sağlar. Sonuç olarak, kişi kendi sesini günlük yaşamda duyduğu şekilde algılar ve bu ses ona tamamen doğal ve tanıdık gelir.

Ancak bir ses kaydında durum tamamen farklıdır. Kayıt cihazları, sesin yalnızca dış yoldan iletilen kısmını yakalarlar. Bu nedenle, kayıttaki ses daha tiz, daha az alışılmış ve çoğu zaman da daha az doygun bir kaliteye sahip olur. Bu fark, dinleyicinin beyninde "yanlışlık" veya hatta "çocuksuluğa" dair bir his uyandırabilir. Kişi, kendi sesini tanıyamadığı için, sanki başka birinin sesini dinliyor gibi hisseder.

Beynin alışkanlık mekanizması ve yabancılık hissi

Beynimizin temel işlevlerinden biri, homeostaza adı verilen durumu korumaktır. Homeostaz, kişinin alışılmış ve tanıdık olan durumları tercih etmesi ve beklenmedik değişiklikleri yabancı olarak algılaması anlamına gelir. Kendi sesimizin tanıdık olmayan tınısı, beyin tarafından tam olarak bu şekilde—yabancı ve beklenmedik bir faktör olarak—algılanır. Bu algılama, rahatsızlık duygusunun ortaya çıkmasına doğrudan neden olur.

Ses kaydında duyulan bu yabancılık hissi, sadece rahatsızlıkla sınırlı değildir. Uzmanın belirttiği gibi, bu durum kişinin özgüveninde azalmaya ve kendisine yönelik olumsuz düşüncelerin ortaya çıkmasına yol açabilir. İnsan, kendi sesini "kötü" veya "garip" olarak değerlendirmeye başlayabilir, oysa gerçekte ses tamamen normaldir. Bu psikolojik tepki, özellikle sosyal medya çağında, insanların ses kaydı paylaşmaktan kaçınmasına neden olur.