Ozempic ve benzeri ilaçları kullananlarda saç dökülmesi neden görülüyor?

Pennsylvania Üniversitesi'nde gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, GLP-1 sınıfı diyabet ve kilo verme ilaçlarını kullanan yetişkinlerde saç dökülmesi riskinin anlamlı ölçüde yükseldiğini gözler önüne serdi. Philadelphia ve çevresindeki büyük bir akademik sağlık sistemi olan Penn Medicine'in elektronik sağlık kayıtları üzerinden yapılan analiz, Ocak 2019 ile Eylül 2024 arasında yeni bir diyabet ilacı kullanmaya başlayan yaklaşık 24 bin tip 2 diyabet hastasının verilerini kapsıyor. Araştırmada, özellikle Ozempic, Wegovy ve Mounjaro gibi GLP-1 ilaçlarını kullananlarda saç dökülmesi vakalarının, diğer diyabet ilaçlarına kıyasla daha sık görüldüğü tespit edildi. Araştırmacılar, mevcut saç kaybı sorunu olan hastaları analiz dışı bırakarak, ilaçların etkisini daha sağlıklı biçimde değerlendirdi. Çalışmanın bulguları, saç dökülmesinin genellikle tedavinin ilk yılında ve hızlı kilo kaybı dönemlerinde ortaya çıktığını gösteriyor.

Pennsylvania Üniversitesi'nden GLP-1 ve saç dökülmesi bağlantısına dair net veriler

Çalışmaya liderlik eden Pennsylvania Üniversitesi ekibi, GLP-1 ilaçlarını kullanan yaklaşık 12 bin kişinin verilerini, SGLT-2 inhibitörleri ve DPP-4 inhibitörleri gibi diğer diyabet ilaçlarını kullanan toplam 26 bini aşkın hastayla karşılaştırdı. Araştırma sonuçlarına göre, GLP-1 kullanıcılarında saç dökülmesi tanısı alma olasılığı SGLT-2 kullanıcılarına göre yüzde 37, DPP-4 kullanıcılarına göre ise yüzde 68 daha yüksek çıktı. Bu oranlar ilk bakışta büyük bir fark gibi görünse de, ham verilere bakıldığında saç dökülmesi vakalarının yılda her bin GLP-1 kullanıcısından yaklaşık yedisinde görüldüğü, bu oranın diğer ilaç gruplarında ise dört veya beş civarında olduğu anlaşıldı. Yani mutlak rakamlar düşük olsa da, istatistiksel olarak anlamlı bir artış söz konusu. Araştırmacılar, yaş, cinsiyet, etnik köken, mevcut sağlık durumları, kullanılan diğer ilaçlar ve vücut kitle indeksi gibi faktörleri dikkate alarak verileri analiz etti. Özellikle genç ve daha yüksek BMI değerine sahip olan GLP-1 kullanıcılarında saç dökülmesi riskinin daha belirgin olduğu görüldü.

GLP-1 kullanıcılarında saç dökülmesi çoğunlukla geri dönüşümlü

Araştırmanın önemli bulgularından biri, GLP-1 ilaçları ile ilişkili saç dökülmesinin büyük oranda non-skarring alopesi, yani saç köklerinin kalıcı olarak zarar görmediği ve saçların yeniden çıkabildiği bir tür olması. Bu tip saç dökülmesi, SGLT-2 kullanıcılarına göre yüzde 53, DPP-4 kullanıcılarına göre ise yüzde 72 daha fazla görüldü. Skarlama tipinde, yani kalıcı saç kaybında ise anlamlı bir artış gözlenmedi. Ayrıca, otoimmün nedenlerle ortaya çıkan alopecia areata vakalarında da belirgin bir artış saptanmadı. Çoğu saç dökülmesi vakasının tedavinin ilk yılında ve özellikle hızlı kilo kaybı dönemlerinde ortaya çıkması, bu durumun doğrudan ilaçtan ziyade, kilo kaybının vücutta yarattığı metabolik stresle bağlantılı olabileceğini düşündürüyor. Araştırmacılar, hızlı kilo kaybı ile birlikte beslenme düzenindeki değişikliklerin, saç büyümesi için gerekli olan demir ve çinko gibi minerallerin eksikliğine yol açabileceğini, bunun da saç dökülmesini tetikleyebileceğini vurguladı. Hormonal değişikliklerin de bu süreçte etkili olabileceği, ancak kesin mekanizmanın henüz tam olarak açıklanamadığı belirtildi.

GLP-1 ve saç dökülmesi ilişkisinde gözlemsel çalışmanın sınırları

Çalışmanın yazarları, elde edilen bulguların gözlemsel bir araştırmaya dayandığını ve bu nedenle kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurmanın mümkün olmadığını ifade etti. Saç dökülmesi vakaları, yalnızca tıbbi kayıtlar ve tanı kodları üzerinden tespit edildi. Bu nedenle, hafif seyreden ve doktora başvurmayı gerektirmeyen saç kaybı vakaları araştırma dışında kaldı. Ayrıca, araştırma yalnızca Philadelphia bölgesindeki bir sağlık sistemiyle sınırlı ve incelenen grubun tamamı tip 2 diyabet hastalarından oluşuyor. Dolayısıyla, GLP-1 ilaçlarını sadece kilo verme amacıyla kullanan daha geniş bir popülasyonda saç dökülmesi riskinin ne düzeyde olduğu henüz belirsizliğini koruyor. Araştırmacılar, mevcut verilerin saç dökülmesinin çoğunlukla geri dönebilen bir yan etki olduğuna işaret ettiğini, ancak doktorların bu riski hastalarıyla açıkça konuşmasının önem taşıdığını dile getirdi. Özellikle kilo verme sürecinde saç dökülmesi yaşayanların, bu durumun genellikle geçici olabileceğini bilmeleri gerektiği belirtildi.