Orta yaşta dikkat edilmesi gereken 3 alışkanlık demansı yıllarca geciktirebilir

ABD ve Çin'den araştırmacıların ortaklaşa yürüttüğü ve Neurology Open Access dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, orta yaş döneminde dikkat edilmesi gereken üç kritik risk faktörünün, demansın başlangıcını yıllarca geciktirebileceğini gösterdi. 26 yıl boyunca izlenen 12 bin 409 kişinin sağlık verilerinin analiz edildiği araştırmada, normal kan basıncına sahip olmak, diyabet hastası olmamak ve sigara kullanmamak, bireylere demanssız ortalama 13 ek yıl kazandırdı. Bilim insanları, özellikle 45-65 yaş aralığındaki bireylerin vasküler sağlıklarına özen göstermesinin, hem beyin hem de genel vücut sağlığı açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.

NYU Langone Health: 'Orta yaşta vasküler sağlık, demans riskini azaltıyor'

New York Üniversitesi Langone Health Epidemiyoloğu Josef Coresh, araştırmanın sonuçlarının, orta yaşta alınacak önlemlerin beyin sağlığını uzun yıllar koruyabileceğini açıkça gösterdiğini belirtti. Çalışmada, kan basıncının normal değerlerde tutulması, diyabetin önlenmesi ve sigara kullanımının bırakılması gibi adımların, demansın hem gelişme riskini hem de başlangıç yaşını önemli ölçüde etkilediği ortaya kondu. Araştırmacılar, vasküler sağlığın korunmasının, demanssız hayatta kalma süresine ortalama 12,6 yıl eklediğini ifade etti. Bu bulgular, özellikle 55 yaş sonrası demans riski taşıyan nüfus için büyük önem taşıyor. Coresh, "Demansı geciktirmenin yeni yollarını araştırmak, ABD'de 55 yaş üzeri her 10 kişiden dördünü doğrudan ilgilendiriyor" dedi.

12 bin kişilik veri: Demanssız yaşam süresi cinsiyet ve ırka göre değişiyor

Çalışmanın detaylarına göre, üç risk faktörüne sahip olan bireylerin yalnızca demansı daha erken yaşlarda geliştirmedikleri, aynı zamanda yaşam sürelerinin de kısaldığı gözlemlendi. Kadınlar arasında, üç risk faktörüne sahip olanların demanssız ortalama yaşam süresi 18,1 yıl olurken, erkeklerde bu süre 16,6 yıl olarak kaydedildi. Ayrıca, beyaz katılımcıların demanssız yaşam süresi ortalama 19,6 yıl olarak belirlenirken, siyah katılımcılarda bu sürenin 16 yıl olduğu tespit edildi. Bu veriler, sağlık eşitsizliklerinin demans riski ve süresi üzerinde de etkili olduğunu gözler önüne serdi. Araştırmacılar, vasküler risklerin azaltılmasının tüm gruplara fayda sağlayabileceğini, ancak özellikle risk altındaki topluluklarda önleyici sağlık stratejilerinin daha da önem kazandığını belirtti.

Sigara, diyabet ve yüksek tansiyon: Demans riskini katlıyor

Analiz sırasında, cinsiyet, yaş, fiziksel aktivite düzeyi ve Alzheimer riskini artıran APOE4 geninin varlığı gibi ek faktörler de dikkate alındı. Araştırma, sigara içen, diyabet hastası olan ve yüksek tansiyonu bulunan orta yaşlı bireylerin, hem demansı daha erken yaşta geliştirdiğini hem de diğerlerine kıyasla daha kısa yaşadığını ortaya çıkardı. Özellikle vasküler sağlığın bütüncül olarak korunmasının, sadece demans riskini azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda genel yaşam kalitesini de yükselttiği vurgulandı. Bilim insanları, bu üç risk faktörünün daha önce de demansla ilişkilendirildiğini, ancak toplu olarak incelendiğinde etkilerinin çok daha belirgin hale geldiğini aktardı. Bu nedenle, orta yaşta sigarayı bırakmak, kan basıncını kontrol altında tutmak ve diyabetten korunmak, beyin sağlığını koruyan en etkili adımlar arasında yer alıyor.