Kilo verme ilaçlarının saç üzerindeki etkisi için yeni bir mekanizma araştırılıyor

NYU Langone Health öncülüğünde yapılan ve Pennsylvania Üniversitesi ile King's College London'ın da katkı sunduğu yeni bir genetik araştırma, son yıllarda hızla yaygınlaşan GLP-1 ilaçlarının erkek tipi saç dökülmesiyle ilişkili olabileceğini gösterdi. Araştırmada, GLP-1 reseptörünü daha fazla üretme eğilimindeki genetik varyantlara sahip erkeklerde saç dökülmesi riskinin yüzde 7 oranında yükseldiği belirlendi. Bu bulgu, özellikle Ozempic ve Wegovy gibi kilo kaybı amacıyla reçete edilen ilaçların kullanıcıları için önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Bilim insanları, bu ilaçların yan etkilerinin genetik zeminle birleşerek, özellikle kalıtsal kellik eğilimi bulunan erkeklerde saç kaybını hızlandırabileceğine dikkat çekiyor.

NYU Langone Health ekibi: GLP-1 reseptörü ve erkek tipi kellik arasında ilk genetik bağlantı

Çalışmanın baş araştırmacısı Lynn Petukhova, elde edilen verilerin GLP-1 kullanımının androjenetik alopesi olarak bilinen erkek tipi saç dökülmesiyle ilişkili ilk genetik bağlantıyı ortaya koyduğunu vurguladı. Petukhova, uzun süredir şüpheyle yaklaşılan bu ilişkinin şimdiye kadar bilimsel olarak kanıtlanmadığını, ancak bu araştırmayla birlikte somut bir bağlantının ortaya çıktığını belirtti. Araştırmada, GLP-1 reseptörünü daha yüksek düzeyde üreten gen varyantlarını taşıyan erkeklerde, saç dökülmesi olasılığının standart artış başına yaklaşık yüzde 7 yükseldiği tespit edildi. Bu sonuç, GLP-1 reseptörünün saç foliküllerinde aktif olarak rol oynadığını gösteren ek verilerle de desteklendi. Bilim insanları, saç dökülmesinin, GLP-1 ilaçlarının doğrudan etkisinden ziyade, genetik yatkınlık ve ilaç etkileşiminin bir sonucu olarak ortaya çıktığına işaret ediyor.

205 bin erkeğin verileriyle GLP-1 ve saç dökülmesi ilişkisi netleşiyor

Analiz kapsamında, Avrupa kökenli 205.327 erkeğin genetik verileri incelendi. Araştırmacılar, GLP-1 reseptörünü etkileyen 22 farklı gen varyantı üzerinden değerlendirme yaptı. Elde edilen bulgular, GLP-1 reseptör seviyesindeki her standart artışın, erkek tipi saç dökülmesi riskini yüzde 7 ila yüzde 10 oranında artırdığını ortaya koydu. Altı farklı istatistiksel yöntemle yapılan analizlerin beşinde benzer sonuçlar elde edilirken, altıncı yöntemde ise düşük örneklem gücü nedeniyle sonuçlar belirsiz kaldı. Araştırmada ayrıca, karın yağı, kan basıncı, testosteron ve IGF-1 gibi faktörlerin de etkisi ayrı ayrı incelendi; ancak bu değişkenlerin saç dökülmesi riskini açıklamada yetersiz kaldığı görüldü. Sonuçlar, GLP-1 reseptörünün saç foliküllerinde aktif olduğunu ve özellikle saç dökülmesi yaşayan bireylerde bu aktivitenin daha belirgin olduğunu gösteriyor.

Genetik risk ve ilaç etkisi birbirinden ayrıldı

Araştırmada, ilaç kullanan bireylerin doğrudan takibi yerine, Mendelyan rastgeleleştirme adı verilen genetik temsilci yöntemi tercih edildi. Bu yöntemle, yaşam tarzı farklılıklarının sonuçlara etki etmesi engellendi ve genetik varyantlar üzerinden doğal bir deney ortamı oluşturuldu. Bilim insanları, doğuştan GLP-1 reseptörünü daha fazla üreten erkeklerin, ömür boyu bu küçük farkı taşıdığını, ancak ilaç kullanımının süresi, dozu ve etkisinin genetikten farklılık gösterdiğini belirtti. Araştırma, GLP-1 ilaçlarının doğrudan saç dökülmesine yol açtığını kesin olarak göstermese de, reseptör yolunun saç sağlığında önemli bir rol üstlendiğini ortaya koydu. Ayrıca, reseptör seviyelerinin kandaki ölçümüyle saç derisindeki ölçüm arasında farklar bulunabileceği, bu nedenle sonuçların dikkatli yorumlanması gerektiği ifade edildi.