Kas gücünüz yüzde 48'e kadar düşüyor! İşte kritik yaş eşiği

Yaşlanmayla birlikte fiziksel kapasitenin azaldığı bilinen bir gerçek olsa da bu düşüşün tam olarak hangi yaşta hız kazandığı uzun süredir tartışma konusuydu. İsveç'teki Karolinska Institutet bünyesinde yürütülen ve İsveç Fiziksel Aktivite ve Zindelik çalışmasının (SPAF) bir parçası olan uzun vadeli araştırma, bu soruya net bir yanıt verdi. 427 katılımcının 16 yaşından 63 yaşına kadar düzenli aralıklarla fiziksel kapasitelerinin ölçüldüğü çalışmada, güç ve zindelik seviyelerindeki gerilemenin 35 yaş civarında belirgin biçimde başladığı tespit edildi. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların fiziksel kapasitelerinde yüzde 30 ile yüzde 48 arasında değişen ciddi düşüşler kaydedildi. Bu veriler, orta yaş olarak kabul edilen dönemin aslında sandığımızdan çok daha erken bir noktada vücudu etkilemeye başladığını gözler önüne serdi.

Karolinska Institutet araştırmacısı Westerståhl: 'Düşüş kademeli ama kaçınılmaz'

Çalışmanın baş yazarı ve Karolinska Institutet öğretim görevlisi Maria Westerståhl, elde edilen bulguları değerlendirirken önemli detaylar paylaştı. Westerståhl, fiziksel zindelik ve kas gücündeki azalmanın nispeten erken bir dönemde, yani 35 yaş civarında başladığını ve bu gerilemenin yetişkinlik boyunca kademeli bir seyir izlediğini belirtti. Ani bir çöküş yerine yavaş ve istikrarlı bir erime yaşandığını vurgulayan Westerståhl, insanların yaşlandıkça bu sürecin hızlandığını ve kayıpların hayatın ilerleyen dönemlerinde çok daha belirgin hale geldiğini ifade etti. Başka bir deyişle, 35 yaşında fark edilmesi güç olan küçük değişimler, 50'li ve 60'lı yaşlara gelindiğinde günlük yaşamı doğrudan etkileyen ciddi kısıtlamalara dönüşüyor. Bu durum, erken yaşlarda alınacak önlemlerin ne denli kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Westerståhl, fiziksel kapasitedeki bu gerilemenin ardında yatan biyolojik mekanizmaları da ayrıntılı biçimde açıkladı. Kademeli kas kütlesi kaybı, kas lifi bileşimindeki yapısal değişiklikler ve sinir sisteminin kasları harekete geçirme verimliliğindeki azalma, bu sürecin temel bileşenleri olarak öne çıkıyor. Bunların yanı sıra metabolizmadaki yavaşlama, hormonal dengelerdeki bozulmalar ve vücuttaki kronik iltihaplanma düzeyindeki artış gibi daha geniş çaplı süreçler de bu tabloya katkıda bulunuyor. Dikkat çekici olan nokta ise tüm bu biyolojik değişimlerin, fiziksel düşüşün açıkça hissedilmesinden yıllar önce sessizce başlaması. Yani vücut, kişi henüz herhangi bir sorun fark etmeden çok önce yıpranma sürecine giriyor.

Kadınlarda kas gücü kaybı erkeklere kıyasla daha erken ortaya çıkıyor

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de cinsiyetler arasındaki farklılıklara ilişkindi. Çalışma, kadınların kas gücündeki düşüşü erkeklere göre biraz daha erken yaşamaya başladığını ortaya koydu. Bununla birlikte, dayanıklılık açısından her iki cinsiyetin de zaman içinde benzer oranlarda gerileme gösterdiği belirlendi. Bu farkın temel nedenlerinden biri olarak hormonal değişimler, özellikle de menopoz süreci gösterildi. Samuel Merritt Üniversitesi'nde yardımcı profesör ve Amerikan Fizik Tedavi Derneği sözcüsü Leada Malek, menopozun kadınlarda kas ve kemik kaybının en önemli hızlandırıcılarından biri olduğuna dikkat çekti. Malek, kendi klinik deneyimlerinden yola çıkarak birçok kadının perimenopoz ve menopoz döneminde fiziksel kapasitelerini korumak ya da geliştirmek amacıyla fizik tedaviye başvurduğunu aktardı. Erkeklerin ise daha kademeli bir düşüş yaşamaları nedeniyle profesyonel yardım arama eğilimini daha geç dönemlere ertelediğini gözlemlediğini söyledi. Bu durum, kadınların fiziksel zindelik kaybıyla daha erken yüzleştiğini ancak aynı zamanda daha proaktif bir tutum sergilediğini de gösteriyor.