Kanser araştırmasında şaşırtan bulgu! Bağışıklık sinyali tümör büyümesini tetikledi

Salk Enstitüsü'nde yapılan çığır açıcı bir araştırma, kanserle savaşta önemli rol oynayan bağışıklık sistemi sinyallerinin, belirli koşullarda tümör büyümesini destekleyebileceğini gösterdi. Özellikle interferon adı verilen bağışıklık alarmının, dört haftalık uzun süreli maruziyet sonrası, farelerde melanoma hücrelerinin daha büyük tümörler oluşturmasına yol açtığı tespit edildi. Bu bulgu, kanser tedavisinde yaygın olarak kullanılan bağışıklık sinyallerinin, beklenmedik şekilde tümörlerin büyümesini hızlandırabileceğini ortaya koydu. Araştırmanın başında Salk Enstitüsü'nden Melissa Johnson bulunuyor ve elde edilen sonuçlar, bağışıklık sisteminin kanserle ilişkisine dair mevcut anlayışları sorgulatıyor.

Melissa Johnson: 'Bağışıklık sistemi tümörlerin yanında yer alabilir'

Çalışmanın ilk yazarı Melissa Johnson, elde edilen bulguların kanserin karmaşık doğasına ışık tuttuğunu belirtti. Johnson'a göre, kanserin 'iyileşmeyen bir yara' olarak tanımlanmasının arkasında, tümörlerin sürekli ve çözülemeyen bir iltihaplanma ortamında var olabilmeleri yatıyor. Araştırmada, iki farklı interferon türünün etkileri detaylı şekilde incelendi. Tip II interferonun, neredeyse tamamen aktive olmuş bağışıklık hücrelerinden geldiği; tip I interferonun ise vücuttaki neredeyse tüm hücrelerden, hatta kanser hücrelerinden bile kaynaklanabildiği belirtildi. Farelerde yapılan deneylerde, melanoma hücreleri 28 gün boyunca interferona maruz bırakıldı. Sonuçlar, tek bir gün interferon uygulamasının hücre bölünme hızını değiştirmediğini; ancak dört hafta süren maruziyetin, özellikle tip II interferona karşı, tümörlerin büyüklüğünde ciddi artışlara yol açtığını gösterdi. Ayrıca, bu hücrelerin karaciğere yayılma eğilimi de arttı. Bu durum, bağışıklık sisteminin bazı koşullarda kanserle mücadele yerine, tümörlerin büyümesine katkı sağlayabileceğini ortaya koydu.

Mitokondriyal RNA sızıntısı ve prostaglandin artışı tümör büyümesini tetikledi

Araştırmada, uzun süreli interferon maruziyetinin, hücrelerin enerji üretim merkezleri olan mitokondrilerde önemli değişikliklere yol açtığı saptandı. Özellikle tip II interferona dört hafta boyunca maruz kalan hücrelerde, mitokondrilerden dışarıya RNA sızıntısı gerçekleşti. Hücre içinde serbest kalan bu mitokondriyal çift sarmallı RNA, bir dizi sensör tarafından virüs kanıtı olarak algılandı ve tip I interferon sinyali tetiklendi. Bu süreç, hücrelerin kimyasında da değişikliklere neden oldu. Hücreler, dışarıdan daha fazla yağ çekmeye ve bu yağı yakıt olarak kullanmak yerine başka bir yöne yönlendirmeye başladı. Sonuçta, kısa ömürlü yağ asidi türevi sinyal molekülleri olan prostaglandinlerin üretimi arttı. Özellikle prostaglandin E2 adı verilen molekülün seviyesi, hem tip I hem de tip II interferonların birlikte etkisiyle belirgin şekilde yükseldi. Prostaglandin E2, bağışıklık saldırısını baskılayan bir molekül olarak biliniyor. Araştırmacılar, bu molekülün üretimini engelleyen aspirin içeren su verilen farelerde, tümör büyüklüğünün kontrol grubuna yaklaştığını gözlemledi. Ayrıca, prostaglandin üreten enzimlerin kanser hücrelerinden silinmesiyle de T hücrelerinin yeniden etkinleştiği ve tümörlerin küçüldüğü rapor edildi. Bu bulgular, mitokondriyal RNA sızıntısı ve prostaglandin artışının, bağışıklık sisteminin tümörlere karşı etkisizleşmesine yol açtığını gösterdi.

Dirençli tümörlerde prostaglandin engeli aşıldı, bağışıklık tedavisi yeniden etkili oldu

Araştırma ekibi, bağışıklık sistemi tarafından kontrol edilen tümörlerin, zamanla bağışıklık saldırısını engelleyen bir direnç geliştirdiğini de ortaya koydu. Özellikle PD-1 adlı kontrol noktası proteinini hedefleyen immünoterapiler, başlangıçta etkili olsa da, bazı tümörler bu tedavilere yanıt vermemeye başlıyor. Deneylerde, üç tur boyunca PD-1 tedavisine maruz kalan farelerde, prostaglandin E2 üreten enzimlerin seviyesinin her turda arttığı belirlendi. Dirençli hale gelen hücrelerden bu enzimin silinmesiyle, on fareden dokuzunda tümörlerin tamamen ortadan kalktığı kaydedildi. Bu sonuç, prostaglandin E2 üretiminin, tümörlerin bağışıklık sistemine karşı direnç geliştirmesinde kritik bir rol oynadığını ortaya koydu. Ayrıca, mitokondriyal RNA sızıntısının ve prostaglandin artışının, immünoterapilerin etkinliğini azaltabileceği vurgulandı. Araştırma, kanser tedavisinde prostaglandin yolunun hedeflenmesinin, özellikle immünoterapiye dirençli tümörlerde yeni bir umut olabileceğini gösterdi.