Yaşlanmanın en büyük sırrı çözüldü! Bilim insanları 'zombi hücrelerin' neden biriktiğini buldu

Albert Einstein Tıp Fakültesi'nde Dr. Ana Maria Cuervo liderliğindeki bilim ekibi, yaşlanma sürecinde vücutta biriken ve 'zombi hücre' olarak adlandırılan yaşlanmış hücrelerin neden arttığını aydınlatan önemli bulgulara ulaştı. New York'ta gerçekleştirilen ve fareler üzerinde yürütülen bu araştırmada, hücresel geri dönüşüm sisteminin yaş ilerledikçe zayıfladığı, bunun da bağışıklık hücrelerinin zombi hücreleri vücuttan uzaklaştırmasını zorlaştırdığı belirlendi. Çalışmada, genç bireylerde bağışıklık sisteminin bu hücreleri etkin biçimde temizlediği, ancak yaşlandıkça söz konusu hücrelerin organlarda birikerek çeşitli hastalıkların gelişimine katkı sağladığı ortaya kondu.

Dr. Ana Maria Cuervo: 'Zombi hücrelerin temizlenmesi için geri dönüşüm sistemi şart'

Çalışmanın başında yer alan Dr. Ana Maria Cuervo, yaşlanmış hücrelerin birikiminde hem bu hücrelerde hem de onları temizlemekle görevli bağışıklık hücrelerinde yaşa bağlı değişikliklerin etkili olduğunu belirtti. Cuervo, "Hücresel geri dönüşümü yeniden canlandırarak vücudun kendi savunma mekanizmasının zombi hücreleri daha etkin bir şekilde temizlemesine yardımcı olabiliriz" dedi. Ekip, yaşlanmış hücrelerin bağışıklık sistemi tarafından temizlenememesiyle, bu hücrelerin organlarda birikerek yaşa bağlı hastalıkların riskini artırdığını vurguladı. Özellikle yaşlı farelerde yapılan deneylerde, bağışıklık hücrelerinin yaşlanmış hücreleri temizleme kapasitesinin genç farelere göre ciddi şekilde azaldığı gözlemlendi. Araştırmacılar, bu durumun insanlarda da benzer şekilde yaşlanma sürecini hızlandırabileceğine dikkat çekti.

Geri dönüşüm sistemi zayıfladığında zombi hücre birikimi artıyor

Bilim insanları, yaşlanmış hücrelerin neden biriktiğini anlamak için genç ve yaşlı farelerin hücrelerini inceledi. Genç farelerden alınan hücreler, yaşlanma sürecine girdiklerinde hücresel geri dönüşüm faaliyetini artırırken, yaşlı farelerden alınan hücrelerde bu mekanizmanın neredeyse tamamen durduğu gözlendi. Bu durum, yaşlı bireylerde zombi hücrelerin neden daha fazla biriktiğini açıklıyor. Araştırmada öne çıkan şaperon aracılı otofaji (CMA) adlı geri dönüşüm sistemi, yaşlandıkça zayıflıyor ve bu da vücudun yıpranmış veya işlevsiz hücreleri ortadan kaldırma kabiliyetini azaltıyor. Özellikle makrofaj adı verilen bağışıklık hücrelerinin, CMA yetersizliği nedeniyle zombi hücreleri temizlemede başarısız olduğu anlaşıldı. Ayrıca, yaşlanmış hücrelerin yaydığı kimyasal sinyallerin, sağlıklı hücreleri de benzer bir duruma sürüklediği ve bağışıklık sisteminin etkinliğini daha da düşürdüğü belirtildi.

CA77.1 bileşiği ile zombi hücre seviyesi gençlere yaklaştı

Çalışmada, Dr. Cuervo'nun laboratuvarında geliştirilen ve CMA'yı artıran CA77.1 adlı bileşiğin yaşlı farelerde zombi hücre birikimini azalttığı tespit edildi. Araştırmacılar, bu bileşiği 18 aylık farelere beş ay boyunca verdiklerinde, tedavi edilen farelerin karaciğer, akciğer ve yağ dokularındaki yaşlanmış hücre seviyelerinin altı aylık genç farelerle neredeyse aynı seviyeye indiğini ortaya koydu. Ayrıca, bu tedavi sayesinde farelerin yara iyileşme süreçleri de hızlandı. Yara modeliyle yapılan deneylerde, CMA eksikliği olan farelerde iyileşmenin yavaşladığı ve yaşlanma belirtilerinin arttığı gözlemlendi. CA77.1 ile tedavi edilen yaşlı makrofajların ise test edilen partikülleri genç makrofajlar kadar etkin şekilde yuttuğu, bunun da bağışıklık sisteminin zombi hücrelerle daha etkili mücadele edebileceğini gösterdiği belirtildi.