Bilim insanları çocukları 8 yıl izledi! Ekran süresiyle ilgili şaşırtıcı sonuç

Finlandiya'da sekiz yıl boyunca süren kapsamlı bir araştırma, çocukların ekran başında geçirdikleri sürenin, ergenlik dönemindeki bilişsel gelişimleri üzerinde beklenmedik bir etki yarattığını ortaya koydu. Araştırmaya göre, çocukluk döneminde daha fazla ekran süresi biriktiren bireyler, ergenlikte daha iyi bilişsel işlevlere sahip olma eğilimi gösterdi. Bu bulgu, ekran süresinin çocuklar üzerindeki etkisiyle ilgili yaygın önyargıları sorgulatırken, uzmanlar ekran kullanımının tamamen olumsuz bir alışkanlık olarak görülmemesi gerektiğini savundu. Araştırmacılar, ekran süresi ile fiziksel aktivite arasında denge kurmanın, çocukların zihinsel ve bedensel gelişimi açısından kritik bir rol oynadığını vurguladı.

Petri Jalanko: 'Ekran süresi ve aktif düşünme dengede olmalı'

Çalışmanın baş araştırmacılarından Jyväskylä Üniversitesi'nden Doktora Araştırmacısı Petri Jalanko, ekran süresinin çocukların ve ergenlerin bilişsel gelişimini destekleyebileceğine dikkat çekti. Jalanko, ekran süresinin yalnızca zararlı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, önemli olanın çocukların ekran başında geçirdiği zamanı aktif düşünmeyi, problem çözmeyi ve yaratıcılığı teşvik eden etkinliklerle değerlendirmeleri olduğunu söyledi. Araştırmada, bilişsel gelişim ile ekran süresi arasındaki ilişkinin ekran başında yapılan faaliyetlerin niteliğine bağlı olabileceği vurgulandı. Jalanko, "Ekran süresini yalnızca olumsuz bir unsur olarak görmek yerine, aktif düşünmeyi artıran etkinliklerle fiziksel aktivite arasında bir denge kurmak gerekiyor" ifadelerini kullandı. Bu yaklaşım, çocukların hem dijital dünyadan faydalanmalarını hem de sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemelerini sağlayabilir.

Fiziksel aktivite ve ekran süresi: cinsiyete göre farklı etkiler

Araştırmada, fiziksel aktivite ile bilişsel işlevler arasındaki ilişkinin ise daha karmaşık olduğu belirlendi. Çalışmaya göre, kız çocuklarında çocukluktan itibaren daha fazla hafif yoğunlukta fiziksel aktivite, ergenlikte daha iyi çalışma belleğiyle ilişkilendirildi. Erkeklerde ise, çocukluktan ergenliğe kadar rehberli fiziksel aktivitelere katılımın, çalışma belleği üzerinde olumlu etkisi olduğu gözlendi. İlginç bir şekilde, denetimsiz egzersize katılımın düşük olduğu erkeklerde de ergenlik döneminde daha iyi bilişsel işlem kapasitesi tespit edildi. Bununla birlikte, kalp atış hızı ve hareketi ölçen cihazlarla izlenen fiziksel aktivite ve sedanter zamanın, bilişsel işlevlerle doğrudan bağlantılı olmadığı anlaşıldı. Araştırmacılar, bu tür cihazların sadece hareket ve fizyolojik aktiviteyi ölçebildiğini, ancak çocukların hangi etkinliklerle meşgul olduğunu tam olarak belirleyemediğini ifade etti.

Finlandiya araştırmasında ekran süresi ve bilişsel gelişim ilişkisi

Finlandiya'da yürütülen araştırma, çocukluktan ergenliğe kadar ekran süresi, fiziksel aktivite ve sedanter davranışın ergenlik dönemindeki bilişsel işlevlerle nasıl bağlantılı olduğunu detaylı biçimde inceledi. Sekiz yıl boyunca takip edilen 124 kız ve 136 erkek çocuk üzerinde yapılan analiz, özellikle ekran süresinin bilişsel gelişime olan etkisini mercek altına aldı. Sonuçlar, çocukluk çağında daha fazla ekran süresi geçirenlerin, ergenlik döneminde dikkat, öğrenme ve çalışma belleği gibi bilişsel alanlarda daha yüksek performans sergilediğini gösterdi. Araştırmacılar, bu ilişkinin neden-sonuç olduğunu kanıtlamadıklarını, ancak ekran süresinin çocukların zihinsel gelişimini destekleyebileceğine dair güçlü bulgular elde ettiklerini belirtti. Ekran süresi ve fiziksel aktiviteye dair toplumsal önyargıların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.