Alışverişin gizli karbon yükü ortaya çıktı! Düşündüğümüzden çok daha fazla kirlilik yaratıyor

Çin'de gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, alışverişin ardında bıraktığı çevresel etkinin bugüne kadar tahmin edilenden çok daha büyük olduğunu ortaya koydu. 1990'dan 2023'e kadar uzanan veriler, perakende alışverişin her aşamasında oluşan sera gazı ve hava kirletici emisyonlarının detaylı biçimde hesaplandığını gösteriyor. Özellikle 2023 yılında temel ihtiyaçlar, tekstil ve gıda ürünleri alışverişiyle bağlantılı toplam sera gazı salımı 42 milyon tona ulaştı. Çalışmada, hem çevrimiçi hem de mağaza içi alışverişin çevresel maliyeti, ürünlerin üretimden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen tüm süreçler dikkate alınarak analiz edildi. Araştırmacılar, alışverişin yalnızca görünür aşamalarında değil, taşımacılık, ambalaj, depolama, teslimat ve tüketici seyahati gibi birçok zincir halkasında ciddi emisyonlar oluştuğunu belirtiyor.

Ruibin Xu: "Alışverişin çevresel maliyeti sandığımızdan çok daha yüksek"

Güney Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden baş araştırmacı Ruibin Xu, alışverişin çevresel etkilerinin bugüne kadar yapılan incelemelerde büyük oranda eksik hesaplandığını vurguladı. Xu, "Alışverişle ilişkili emisyonlar genellikle yalnızca birkaç görünür faaliyet üzerinden değerlendirilirken, hava taşımacılığı, farklı ambalaj türleri, ürün iadeleri ve tüketici seyahati gibi önemli kaynaklar çoğu zaman göz ardı ediliyor" dedi. Xu ve ekibi tarafından geliştirilen yeni protokol, perakende tedarik zincirinin altı ana aşamasında oluşan emisyonları ayrıntılı biçimde izliyor. Bu yaklaşım sayesinde, alışverişin çevresel maliyetinin otuz yılı aşkın sürede nasıl değiştiği ve hangi aşamalarda azaltım fırsatları bulunduğu net şekilde ortaya kondu. Xu, bu kapsamlı yöntemin, perakende sektörünün gerçek çevre etkisini anlamak ve azaltmak için kritik bir araç sunduğunu belirtti.

Çin'de alışveriş kaynaklı sera gazı emisyonları 1990'dan bu yana hızla arttı

Çalışma, 1990'dan 2023'e kadar Çin genelinde 16 ana ürün kategorisinde alışveriş kaynaklı emisyonları inceledi. Sonuçlar, tüketici talebindeki artışla birlikte sera gazı salımlarının üç ana grupta da sürekli yükseldiğini ortaya koydu. 2023 yılında temel ihtiyaçlar için yaklaşık 11 milyon ton, tekstil için 8,2 milyon ton ve gıda maddeleri için 23 milyon ton sera gazı atmosfere salındı. Özellikle çevrimiçi alışveriş, temel ihtiyaçlar ve tekstilde emisyonların daha büyük bir payını oluşturdu; bu oranlar sırasıyla %60 ve %77 olarak kaydedildi. Buna karşın, gıda alışverişinde mağaza içi işlemler emisyonların %74'ünü oluşturdu. Araştırma, çevrimiçi alışverişte uzun mesafe taşımacılığı ve ambalajlamanın, mağaza alışverişinde ise tüketici seyahatlerinin emisyonların ana kaynağı olduğunu gösterdi. Ambalaj, çevrimiçi alışverişin temel ihtiyaçlar kategorisinde %54, tekstilde ise %70 oranında emisyon nedeni olarak öne çıktı. Mağaza içi alışverişte ise tüketici seyahatleri, temel ihtiyaçlar için %80, tekstil için %77, gıda için ise %70 oranında emisyon kaynağı oldu.

Basit değerlendirmeler perakende emisyonlarını ciddi şekilde küçümsüyor

Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri de, geçmişte yapılan basit değerlendirmelerin perakende sektörünün gerçek çevresel ayak izini önemli ölçüde hafife aldığı gerçeği oldu. Çalışmada, hava taşımacılığı, farklı ambalaj türleri ve çeşitli taşımacılık modları hesaba katıldığında, tahmin edilen sera gazı emisyonlarının önceki yöntemlere göre %50 ila %400 arasında daha yüksek çıktığı saptandı. Bu sonuç, alışverişin çevresel maliyetinin çoğu zaman yanlış değerlendirildiğini ve gerçek etkinin çok daha büyük olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, mevcut perakende iklim etkisi tahminlerinin, ürünlerin üretimden tüketiciye ulaşmasına kadar olan süreçteki tüm emisyonları kapsamaması nedeniyle yetersiz kaldığına dikkat çekti. Bu durum, sektörün sürdürülebilirlik politikalarında eksikliklere yol açıyor ve alınacak önlemlerin etkisini azaltıyor.