Ölüm gerçekten ne zaman gerçekleşir? 567 hastanede şaşırtan sonuç

ABD'de New York Üniversitesi'nin liderliğinde gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, ölümün kesin zamanına dair tıp dünyasında uzun süredir kabul gören görüşleri sarsıyor. 567 hastanede izlenen kalp durması vakalarında, hastalara uygulanan CPR sırasında beyin aktivitesinin organize biçimde sürdüğü gözlemlendi. Bilim insanları, kalp durduktan sonra bile beyin aktivitesinin bir saate kadar devam edebildiğini belirledi. Bu bulgular, ölümün anlık bir olay mı yoksa uzamış bir süreç mi olduğu sorusunu yeniden gündeme taşıdı ve 'beyin aktivitesi' kavramını tartışmanın merkezine yerleştirdi.

Dr. Sam Parnia: 'Beyin aktivitesi ölümden sonra da izlenebiliyor'

New York Üniversitesi'nden Dr. Sam Parnia ve ekibi, 567 hastanede gerçekleşen kalp durması vakalarını inceledi. Elde edilen verilerde, CPR uygulanan hastalarda beyin aktivitesinin organize ve bilinçli dikkatle ilişkili ritimlerle devam ettiği tespit edildi. Araştırmada yer alan 53 hasta hayatta kaldı ve bunlardan 28'iyle yapılan görüşmelerde, 11 kişi bilinçsiz oldukları düşünülen dönemde yaşadıklarını hatırladıklarını ifade etti. Bilim insanları, beyin aktivitesinin kalp durmasından sonra 35 ila 60 dakika arasında sürdüğünü ve bu sürede oksijen seviyeleri kritik derecede düşük olmasına rağmen normal beyin ritimlerinin gözlemlenebildiğini belirtti. Bu durum, ölümün kesin zamanının belirlenmesinde 'beyin aktivitesi'nin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi.

ABD yasaları ve organ bağışında yeni tartışmalar

ABD'de ölümün tanımı genellikle dolaşım ve solunumun geri dönüşsüz kaybı veya tüm beyin fonksiyonlarının yitirilmesi olarak yapılıyor. Ancak, araştırma sonuçları, kalp durmasından sonra da beyin aktivitesinin sürdüğünü ortaya koyarak, mevcut yasal ve tıbbi standartların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gündeme getirdi. Organ bağışı süreçlerinde, kalp durduktan sonra ameliyat ekipleri genellikle 2 ila 5 dakika bekliyor. Ancak, beyin aktivitesinin bu süreden uzun devam edebileceği iddiası, organ bağışında etik ve tıbbi sınırların yeniden tanımlanmasını gerektiriyor. 'Beyin aktivitesi' ölçümleri, organ bağışında doğru zamanlamanın belirlenmesinde kritik rol oynuyor.

Yale Üniversitesi'nden domuz beyni deneyi: Bilinç ve beyin aktivitesi ayrımı

Yale Üniversitesi'nin yürüttüğü bir diğer çarpıcı deneyde, domuz beyinleri ölümden dört saat sonra dolaşıma alınarak bazı hücresel işlevlerin geri kazanıldığı gözlemlendi. Araştırmacılar, hücrelerin oksijen kullanmaya ve enerji üretmeye devam ettiğini, bazı nöronların ise yerel olarak sinyal ilettiğini kaydetti. Ancak, beyin genelinde büyük ölçekli ve organize bir elektriksel aktiviteye rastlanmadı. Bu bulgu, 'beyin aktivitesi'nin yalnızca hücresel düzeyde kalmadığını, bilinçle ilişkili karmaşık ağların aktif olmasının da gerekli olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları, ölümden sonra temel hücresel işlevlerin geri dönebileceğini ancak tam bilinç deneyiminin geri kazanılmasının henüz mümkün olmadığını vurguladı.

Hastanelerde ölüm kararı ve 'beyin aktivitesi' ölçümleri

Acil servislerde, kalp durması sonrası müdahale sırasında sağlık ekipleri genellikle beyin aktivitesinin durup durmadığına bakarak karar veriyor. Ancak, New York Üniversitesi ve AWARE-II çalışmasından elde edilen yeni bulgular, monitörlerde sessizliğin her zaman ölüm anlamına gelmediğini gösterdi. Organize beyin aktivitesinin CPR sırasında geri dönebileceği, ölüm zamanının belirlenmesinde yeni kriterlerin gerekliliğini ortaya koydu. Uzmanlar, sonsuz müdahale çabalarının hastalara zarar verebileceğini, bu nedenle 'beyin aktivitesi' ölçümlerinin daha hassas ve kanıta dayalı olması gerektiğini belirtti.