Yenilenebilir enerji büyüyor ama tehlike kapıda! Sussex raporu neyi gösteriyor?

Sussex Üniversitesi tarafından hazırlanan yeni bir araştırma, küresel ölçekte yenilenebilir enerji üretimindeki rekor artışa rağmen, artan enerji talebinin fosil yakıtların kullanımında beklenen azalmayı engellediğini gösteriyor. Araştırma, özellikle son yıllarda hızla büyüyen temiz elektrik üretiminin, fosil yakıtların tamamen yerini almak yerine, hızla artan elektrik talebini karşılamak için kullanıldığını ortaya koydu. Bu durum, enerji dönüşümü ve iklim değişikliğiyle mücadelede ciddi bir engel olarak öne çıkıyor.

Yenilenebilir enerji artıyor, ancak talep daha hızlı yükseliyor

Nature Reviews Clean Technology dergisinde yayımlanan çalışmada, yenilenebilir enerji kaynaklarının, özellikle güneş ve rüzgar enerjisinin, 2015 Paris Anlaşması'ndan bu yana önemli ölçüde büyüdüğü belirtiliyor. Sussex Üniversitesi'nden Profesör Felix Creutzig, "Yenilenebilir enerji rekor hızda büyüyor, ancak veri merkezlerinden, soğutma ve ulaşım alanlarından gelen talep artışı da aynı hızda ilerliyor." diyerek, enerji talebindeki bu hızlı artışın altını çizdi. Araştırmaya göre, 2025 yılının ilk üç çeyreğinde güneş enerjisinde rekor büyüme yaşanmasına rağmen, küresel elektrik talebindeki artış, temiz elektriğin etkisini gölgede bırakıyor. Özellikle enerji yoğun yapay zeka veri merkezleri, artan klima kullanımı ve elektrikli araçlar gibi yeni teknolojiler, enerji şebekesi üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Bu nedenle, yenilenebilir enerji üretimindeki artış, fosil yakıtların emisyonlarını azaltmak yerine, çoğunlukla artan tüketimi karşılamak için kullanılıyor.

Talep yönetimi ve verimlilik önlemleri kritik önemde

Sussex ve Viyana'daki Orta Avrupa Üniversitesi'nden araştırmacılar, enerji talebinin yönetilmemesi halinde, yenilenebilir enerji yatırımlarının büyük kısmının sadece artan tüketimi karşılamaya yöneleceğini vurguladı. Araştırmada, yapay zeka veri merkezleri, klimalar, elektrikli araçlar ve daha büyük tüketici araçlarının enerji talebini artıran başlıca unsurlar olduğu belirtildi. Ancak uzmanlar, talep yönetimi ve verimlilik politikaları sayesinde, yaşam kalitesinden ödün vermeden enerji kullanımının azaltılabileceğini savunuyor. Avrupa Birliği ve büyük şehirlerden elde edilen veriler, verimlilik önlemleri ve kentsel planlamanın, ekonomik büyüme ve refahı desteklerken enerji talebini azaltabileceğini gösteriyor. Bu yaklaşım, anlamlı bir karbonsuzlaşma süreci için artık hayati öneme sahip olarak değerlendiriliyor.