Elektronik atıkta altın avı! Geri dönüşümde yeni dönem başlıyor

ETH Zürih'te görev yapan bir araştırma ekibi, bilgisayar anakartlarında bulunan ve çoğu zaman fark edilmeden atılan gizli altını geri kazanmanın çevre dostu bir yolunu geliştirdi. İsviçre'de yürütülen çalışmada, 20 eski bilgisayar anakartı üzerinde uygulanan yeni yöntemle toplamda 450 miligram 22 ayar saf altın elde edildi. Bilim insanları, bu değerli metali geri kazanmak için geleneksel yöntemlerin aksine peynir altı suyu proteinlerinden üretilen özel bir sünger kullandı. Böylece hem elektronik atıkların hem de gıda sanayisinin yan ürünlerinin çevreye zarar vermeden değerlendirilmesi sağlandı.

ETH Zürih ekibi: Anakartlarda altın geri dönüşümünde peynir altı suyu ile yenilikçi çözüm

ETH Zürih'te Profesör Raffaele Mezzenga ve ekibi, elektronik atıklarda bulunan değerli metallerin geri kazanılması konusunda önemli bir adım attı. Ekip, bilgisayar anakartlarında yer alan ve çoğunlukla hurda olarak görülen ince altın yolları, peynir altı suyu proteinlerinden elde edilen bir süngerle yakalamayı başardı. Araştırmada, anakartların metal bileşenleri asit banyosunda çözülerek altın, bakır, demir ve alüminyum iyonları karışımı oluşturuldu. Ardından protein bazlı sünger bu sıvıya bırakıldı ve amiloid fibrilleri, altın iyonlarını diğer metallere göre çok daha etkili biçimde yakaladı. Bu yöntem, yüksek sıcaklık ve toksik kimyasallar gerektiren geleneksel uygulamalara göre hem daha ekonomik hem de çevre dostu bir alternatif sundu. Sonuçta, 20 anakarttan toplam 450 miligram saf altın elde edildi. Bu miktarın yaklaşık yüzde 91'i altın, yüzde 9'u ise bakırdan oluştu. Elde edilen altın, endüstriyel kullanıma uygun saflıkta olduğu için ikinci bir rafinasyona gerek duyulmadı. Çalışmanın sonuçları Advanced Materials dergisinde yayımlandı ve elektronik atıkta altın geri dönüşümünde yeni bir dönemin kapılarını araladı.

Profesör Mezzenga: 'Elektronik atıkta altın geri dönüşümü için gıda atığı kullanıyoruz'

Profesör Raffaele Mezzenga, geliştirilen yöntemin en dikkat çekici yönünün, gıda sanayisinin yan ürünü olan peynir altı suyunun değerlendirilmesi olduğunu belirtti. Mezzenga, "En çok hoşuma giden şey, elektronik atıklardan altın elde etmek için bir gıda sanayi yan ürününü kullanmamız," diyerek bu yaklaşımın sürdürülebilirliğine dikkat çekti. Araştırmada kullanılan peynir altı suyu, süt ürünleri tesislerinde peynir üretimi sırasında ortaya çıkan ve genellikle düşük değerli hayvan yemi ya da atık olarak değerlendirilen bir madde. Bu sıvı, asidik koşullarda ısıtıldığında proteinleri mikroskobik lifler olan amiloid fibrillerine dönüştürüyor. Lifler birleşerek gözenekli bir sünger oluşturuyor ve bu sünger, çözeltideki altın iyonlarını seçici biçimde yakalıyor. Araştırmacılar, bu yöntemin enerji maliyetini ciddi şekilde düşürdüğünü ve kimyasal kalıntı riskini ortadan kaldırdığını vurguladı. Ayrıca, peynir altı suyu temin etmenin maliyeti, geri kazanılan altının piyasa değerinin yaklaşık 50 katı daha düşük. Bu da yöntemin ekonomik olarak cazip hale gelmesini sağlıyor.

Elektronik atıkta altın geri dönüşümü: İki sektör tek değerli üründe buluşuyor

ETH Zürih'te yürütülen bu çalışma, elektronik atıkta altın geri dönüşümü konusunda iki farklı endüstrinin atıklarını bir araya getirerek sürdürülebilir bir çözüm ortaya koyuyor. Peynir üreticileri, yılda tonlarca peynir altı suyunu atık olarak değerlendirirken, elektronik geri dönüşüm tesisleri de devre kartlarında bulunan ve ekonomik olarak çıkarılamayan değerli metalleri kaybediyor. Yeni yöntem, her iki endüstrinin atıklarını birleştirerek hem çevreye hem de ekonomiye katkı sağlıyor. Elde edilen altının endüstriyel kullanıma hazır olması, yöntemin pratikliğini artırıyor. Ayrıca, araştırmacılar asit çözünme adımını geliştirerek, kullanılan sıvının nötralize edilip tekrar kullanılmasını hedefliyor. Bu sayede, elektronik atıkta altın geri dönüşümü sürecindeki son önemli kimyasal girdi de ortadan kaldırılmış olacak. Ekip, aynı yöntemin platin ve paladyum gibi diğer değerli metallerin geri kazanımında da kullanılabilmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Özellikle otomotiv ve elektronik sektörlerinde yaygın olan bu metallerin de peynir altı suyu bazlı süngerlerle toplanabileceği belirtiliyor.