Çin'in yeraltı hipergravite tesisi bilim dünyasını heyecanlandırdı

Çin'in Hangzhou kentinde, Zhejiang Üniversitesi bünyesinde kurulan Santrifüj Hipergravite ve Disiplinlerarası Deney Tesisi'nde, CHIEF1900 adlı devasa bir hipergravite makinesi faaliyete geçti. Yeraltında 15 metre derinliğe inşa edilen ve 230 metrekarelik bir alana yayılan bu teknoloji harikası, yüzyıllar süren jeolojik ve fiziksel süreçleri yalnızca birkaç gün içinde laboratuvar ortamında yeniden oluşturabiliyor. CHIEF1900, 1.900 g-tonluk kuvvet kapasitesiyle, doğal süreçlerin zaman ölçeğini dramatik biçimde kısaltarak bilimsel araştırmalarda yeni bir dönemi başlatıyor.

Zhejiang Üniversitesi CHIEF1900 ile dünya rekorunu kırdı

CHIEF1900, Zhejiang Üniversitesi'nin Santrifüj Hipergravite ve Disiplinlerarası Deney Tesisi'nde, Şanghay Elektrik Nükleer Enerji Grubu tarafından özel olarak üretildi. Bu makine, Dünya'nın normal yerçekiminin neredeyse iki bin katı olan 1.900 g-tonluk kuvvet uygulayabiliyor. Standart bir ev tipi çamaşır makinesinin yalnızca 2g kuvvet yarattığı düşünüldüğünde, CHIEF1900'un kapasitesi, hipergravite alanında küresel bir rekor anlamına geliyor. Önceki rekor, ABD'nin Mississippi eyaletindeki Vicksburg'da bulunan ve 1.200 g-ton kapasiteye sahip olan santrifüj makinesindeydi. CHIEF1900, bu rekoru önemli ölçüde geride bırakırken, aynı zamanda tesisin eski makinesi CHIEF1300'ün de yerini aldı. Bu gelişme, Çin'in hipergravite araştırmalarında liderliğini pekiştiriyor.

CHIEF1900 ile fiziksel zaman laboratuvarda sıkışıyor

CHIEF1900'un en dikkat çekici özelliği, yüzyıllar veya binlerce yıl süren doğal süreçleri günler hatta saatler içinde gözlemlenebilir hale getirmesi. Mühendisler, bu makinede üç metre ölçeğinde bir baraj modeli döndürdüklerinde, model gerçek dünyada 300 metre uzunluğunda bir barajın maruz kalacağı iç stres seviyelerini birkaç gün içinde deneyimleyebiliyor. Bu sayede, büyük altyapı projelerinde karşılaşılabilecek arıza noktaları, inşaat başlamadan önce tespit edilebiliyor. Hipergravite ortamı, yavaş ilerleyen jeolojik hareketlerin ve toprak kirleticilerinin yeraltı suyuna göçünün de hızla incelenmesine imkan tanıyor. Örneğin, normalde binlerce yıl süren kirletici göçü, CHIEF1900 sayesinde sadece 3,65 gün gibi kısa bir sürede izlenebiliyor. Anahtar kelime olan CHIEF1900, bu tür deneysel hızlandırmalarla bilim insanlarının elini güçlendiriyor.

CHIEF1900'un mühendislik ve soğutma teknolojileri ön planda

CHIEF1900'un 6,4 metrelik dev kolu, yüksek hızda döndüğünde aşırı sürtünme ve ısı oluşuyor. Bu nedenle mühendisler, makinenin iç bileşenlerini korumak için vakum tabanlı bir soğutma sistemi ve zorlanmış hava havalandırması geliştirdi. Vakum pompalama ile birlikte, bu sistem için özel olarak üretilen en büyük flanş çapı kullanıldı. Tesisin baş mühendisi Ling Daosheng, daha önce CHIEF1300'de uygulanan soğutma prensiplerinin, yeni ve daha büyük olan CHIEF1900 için de geliştirildiğini belirtti. Makinenin yeraltında konumlandırılması ise, çevredeki alanı titreşim ve ses kirliliğinden koruma amacı taşıyor. Bu gelişmiş mühendislik çözümleri, CHIEF1900'un uzun süreli ve yüksek hızlı deneyler sırasında bile güvenli ve kararlı çalışmasını sağlıyor.