Çin, Windows'tan vazgeçip Linux'a geçişi hızlandırıyor

Çin, teknoloji alanında uzun süredir gündemde olan bağımsızlık hedefine yönelik somut adımlar atıyor. Ülke, belirli devlet kurumlarında Windows işletim sistemini öngörülenden çok daha erken bir tarihte devre dışı bırakarak yerine Çin yapımı Linux dağıtımlarını koymayı planlıyor. Bu karar, Pekin'in özellikle ABD menşeli teknoloji ürünlerine olan bağımlılığını kademeli olarak sona erdirme stratejisinin en dikkat çekici halkalarından birini oluşturuyor. Avrupa'daki bazı ülkelerin daha önce benzer adımlar attığı düşünüldüğünde, Çin'in bu hamlesinin küresel ölçekte bir trendin parçası olduğu söylenebilir. Ancak Çin'in bu geçişi, yalnızca teknik bir tercih değil; aynı zamanda siyasi ve stratejik bir mesaj niteliği taşıyor.

Çin, Windows 10 China Government Edition'ı erken emekliye ayırıyor

Bloomberg'in yakın zamanda yayımladığı bir rapora göre Çin yönetimi, birkaç devlet kurumuna daha önce belirlenen takvimin ötesinde Windows 10 China Government Edition'ı terk etme talimatı verdi. Bu durum, Çin'in Windows 11'i benimsememe yönündeki kararlılığını da açıkça ortaya koyuyor. Pekin yönetimi, Windows 11'in kullanıcı gizliliği konusundaki müdahaleci yapısını ve gerçekte ne düzeyde mahremiyet sunduğunu ciddi biçimde sorguluyor. Bu sorgulama, yalnızca teknik bir değerlendirme olmanın ötesinde, Çin'in dijital güvenlik anlayışına dair güçlü bir politik deklarasyon olarak yorumlanıyor. Dolayısıyla Linux'a geçiş kararı, hem teknolojik hem de jeopolitik boyutlarıyla değerlendirilmesi gereken kapsamlı bir hamle olarak öne çıkıyor.

Çin, Amerikan şirketlerinden yalnızca yazılım alanında değil, donanım, medya ve diğer pek çok sektörde de kademeli biçimde uzaklaşıyor. Dünya genelinde birçok ülke, ABD merkezli yazılım ve hizmetlerin gizlilik vaatlerinin ne kadar güvenilir olduğu konusunda kaygılarını dile getirdi. Çin ise bu kaygıları somut eyleme dönüştürerek dijital egemenlik inşa etmeyi hedefliyor. Üstelik bu hamle ani bir karar değil; Pekin, yabancı teknolojiden yerli alternatiflere geçiş için yıllardır kademeli önlemler uyguluyor. Linux'a erken geçiş kararı, bu uzun soluklu stratejinin hız kazandığının en belirgin göstergesi.

Microsoft'tan güvenlik açıklaması: "Herhangi bir olaydan haberdar değiliz"

Çinli yetkililer, Windows'un dijital güvenlik açısından ciddi riskler barındırdığını defalarca vurguladı. Buna karşılık Microsoft, Bloomberg'e yaptığı açıklamada Windows 10 China Government Edition'ı etkileyen herhangi bir güvenlik ihlalinden haberdar olmadıklarını bildirdi. Şirket ayrıca söz konusu sürümün düzenli güvenlik güncellemeleri almaya devam ettiğini de ekledi. Windows'un bu özel Çin sürümü başlangıçta Şubat 2027'de kullanımdan kaldırılacaktı; ancak Çin hükümetinin aldığı yeni kararlarla bu tarih 2026 sonlarına çekildi. Bu durum, Pekin'in güvenlik endişelerini Microsoft'un açıklamalarına rağmen ciddiye almaya devam ettiğini ve kendi yol haritasını bağımsız biçimde belirlediğini gösteriyor.

Windows 10'un China Government Edition sürümü aslında doğrudan Microsoft tarafından geliştirilmedi. Bu sürümü C&M Information Technologies, yani kısaca CMIT üretti. CMIT, Microsoft ile devlete ait China Electronics Technology Group arasında 2016 yılında kurulan bir ortak girişimin ürünü olarak ortaya çıktı. Bu özel Windows yapısı, Çin hükümetinin gereksinimlerine tam uyum sağlayacak şekilde tasarlandı. Yerelleştirilmiş etkinleştirme ve güncelleme mekanizmalarını bünyesinde barındıran sürüm, aynı zamanda belirli müşteri hizmetlerini devre dışı bıraktı ve Çin kriptografik standartlarına yönelik destek ekledi. Dolayısıyla bu sürüm, zaten standart bir Windows deneyiminden oldukça farklı bir yapıya sahipti ve Linux'a geçiş sürecinde bu farklılık geçişi kolaylaştırabilecek bir etken olarak değerlendiriliyor.

KylinOS ve UnionTech hisseleri Linux haberiyle fırladı

Peki Windows'un yerini hangi Linux dağıtımı alacak? Beklentilere göre bu dağıtım büyük olasılıkla yerli üretim bir Linux sürümü olacak. Nitekim Windows'u terk etme kararının duyulmasının ardından Çinli Linux tedarikçileri Kylin Software ve Tongxin Software Technology'nin (UnionTech) hisse senedi fiyatları hızla yükseldi. Bu durum, yatırımcıların Çin'in Linux'a geçiş hamlesini ciddi bir ticari fırsat olarak gördüğünü açıkça ortaya koyuyor.